ACİL YARDİM TEKNİKLERİ

bel ağrısı tedavisi

2008-03-25T14:38:00.000-07:00

bel ağrısı tedavisi

Yetişkinlerin %80 inde, yaşamlarının bir döneminde önemli derecede bel ağrısı olmaktadır. Bel ağrısı, işgücü kaybına neden olan ve faaliyetlerimizi etkileyen sağlık sorunlarından birisidir. Belle ilgili zedelenmeler, işyerinde çalışanlar arasında görülen toplam yaralanma ve hastalıkların yaklaşık %20 sini oluşturmaktadır.

Bel ağrısının önlenmesi amacıyla yaygın olarak uygulanan stratejiler, vücut formunun geliştirilmesine yönelik egzersiz, sırt mekaniği ve ağırlık kaldırma konusunda eğitim ve lomber desteklerdir (genellikle ek destek sağlamak üzere belin çevresine hafif bir elastik kuşak sarılması).

Ancak bu önlemlerin etkinliği tam olarak bilinmemektedir. Bel ağrısına birkaç etken neden olabilir. Bunların başında zedelenmeler ve yaşlanmanın etkileri gelir. Bel ağrısı vakalarının çoğunluğunun önemli olduğu düşünülmemektedir ve bunlar, doktorun önereceği basit tedavilerle geçmektedir.

BEL AĞRISININ ÖNLENMESİ :
o Sırt kaslarınızın güçlü ve esnek olmasını sağlamak için düzenli egzersiz yapın.
o Ağırlık kaldırırken, doğru teknikleri uygulayın (bütün cisimleri, vücudunuza yakın tutarak kaldırın ve bükülmekten, ileriye doğru eğilmekten ya da cismi kaldırırken uzanmaktan kaçının)
o Uygun vücut ağırlığını koruyun ve sigara içmekten kaçının
o Ayakta dururken ya da otururken uygun pozisyonda olmaya dikkat edin.

NE ZAMAN DOKTORA GİTMEK GEREKİR ?
o Belirtiler şiddetliyse ve birkaç gün içinde geçmiyorsa
o Ağrı günlük etkinlikleri engelliyorsa
o Barsak ya da mesane kontrolüyle ilgili sorunlarınız varsa
o Kalça ya da rektum bölgesinde uyuşma hissediyorsanız
o Bacağınızda güçsüzlük ya da uyuşma varsa

BEL AĞRISI TEDAVİSİ SEÇENEKLERİ :
İlaç : Hafif ila orta şiddette belirtileri olan kişilere asetaminofen, aspirin ya da ibuprofen gibi ağrı kesiciler yeterli olabilir.

Sırta sıcak ya da soğuk uygulaması: Belirtilerin başlangıcını izleyen 48 saat içinde, her seferinde 5-10 dakika süreyle olmak üzere, sırtınıza soğuk su torbası (ya da buz torbası) uygulayabilirsiniz. Kırk sekiz saatten uzun süren belirtiler için, ağrıyı gidermek amacıyla bir sıcak su torbası uygulamayı ya da sıcak su banyosunu deneyebilirsiniz.

Spinal manipülasyon : Bu tedavi sadece bu konuda uzman bir kişi tarafından uygulanmalıdır ve bazı vakalarda, belirtilerin ortaya çıktığı ilk ay içinde yararlı olabilir.

AMELİYAT : Bel ağrısı vakalarının çoğunluğu, ameliyata gerek olmadan tedavi edilebilmektedir. Ameliyatın en sık rastlanan gerekçesi, disk kaymasına bağlı basınç nedeniyle sinirde ve bacakta oluşan ağrıdır.

adale çekilmesi

2008-03-25T14:35:00.000-07:00

adale çekilmesi incinme

Adale çekilmesi veya incinmesi, bir kasın üzerine çok fazla yük bindirmenin sonucudur. Hafif bir adale çekilmesi o bölgeyi fazla germekten veya aşırı çalıştırmaktan meydana gelir. Güç kaybı yoktur fakat acı duyulur.

Belirtiler
o Zedelenme meydana geldiği zaman lokalize ağrı, bunu izleyen hassasiyet ve bazı durumlarda şişme
o Zedelenmenin meydana gelmesinden hemen sonraki 24 saat içinde tutulma (sertleşme) veya hassasiyet
o Eğer kasın hiçbir fonksiyonu yokmuş gibi görünüyorsa, kopmuş olabilir.

Bir kasın liflerinden bazıları gerçekten yırtılır ve adalenin kasılıp iç kanama yapmasına neden olursa daha ciddi bir durum ortaya çıkar. Ender durumlarda bütün kas kopup ayrılabilir, ya kısmi olarak veya daha seyrek görülen şekliyle, tamamen kopabilir.

Adale incinmelerinin en sık görülenlerinden biri uyluk kemiğinin arka tarafındaki bir grup adale üzerinde olur. Bu kaslar dizinizi kapatıp açabilmenizi sağlar; koştuğunuz zaman bu kaslarda çekilme meydana gelebilir.
Uyluk kemiğinin arka tarafında bir adale ağrısı veya zayıflığı bu adalelerinizi incittiğinizi gösterebilir.

İncinmenin çok yaygın ikinci bir çeşidi de kasık çekmesi veya gerilmesi denen olaydır. Kasık çekmesi olayında belirli bir kas zedelenmiş değildir; daha çok, kasıktaki ten-don ve kaslar (karın, bacak ve pelvis bölgeleri dahil) gerilmiş veya yırtılmış olabilir. Kasık gölgesindeki ağrı veya adale spazmları tekrarlanan aşırı kullanımdan veya tek bir olaydan kaynaklanabilir.

Teşhis
Zedelenen alandaki rahatsızlık (hassasiyet, kramplar ve şişme ) teşhis için önemlidir. Sorunun, kemikte bir yaralanmadan kaynaklanıp kaynaklanmadığını anlamak için radyografi gerekebilir.
Adale çekilmesi, tedavi ve nekahat devresinde uygun bir bakımla, hızla ve tamamen iyileşir.
Bununla birlikte, ağrınız birkaç günden daha fazla sürmüşse ve kas yırtılması ya da bir kırıktan kuşkulanıyorsanız, doktorunuza başvurun. Zedelenmeyi onarmak için bir ameliyat gerekebilir.

Tedavi
Zedelenmeden sonraki ilk 24 saatte, arızalı bölgeye buz veya soğuk kompres uygulayın. Ondan sonra termofor veya sıcak banyo kullanın. Bazen, özellikle eğer şişme çok fazlaysa kas zedelenmesi düzelene kadar soğuk kompres kullanılabilir. Zedelenen kası yüksekte tutmak ve elastik bandaj kullanmak şişmeyi önlemeye veya azaltmaya yardımcı olabilir. Fakat fazla sıkı bağlamamalısınız. Zedelenen kası, ağrılı olduğu sürece kullanmamaya çalışın. Bu süre genellikle birkaç günden fazla değildir.

İlaç
Küçük adale çekilmeleri için, ağrıyı azaltmak amacıyla aspirin veya diğer ağrı kesici ilaçlar alınabilir. Orta veya ağır adale incinmeleri için ilaç almadan doktorunuza danışın çünkü kendisi size şişmeyi azaltmak için bir antienflamatuar ilaç, bir kas gevşetici veya ağrı kesiciyi zedelenmenin durumuna bağlı olarak verecektir.

Ameliyat
Eğer kasta yırtılma varsa, ameliyat en iyi seçenektir.

Önleme
Adale çekilmelerinden kaçınmanın en iyi yolu, egzersiz öncesi uygun ısınma hareketleri yapmaktır. Tekrarlayan adale çekilmelerini önlemek için, zayıf kasın güçlendirilmesini amaçlayan bir egzersiz programı da bazen yararlı olabilir.

AIDS testler ilaçlar

2008-03-18T14:40:00.002-07:00

AIDS bulaşma yolları testler ilaçlar

AIDS, ölümle sonuçlanan mikrobik bir hastalıktır. Bu mikrop bulaştıktan sonra, bağışıklık sistemini bozarak, insanın birçok hastalığa karşı kendini koruyamamasına sebep olur. Ancak, hastalık belirtileri hemen ortaya çıkmaz. Zamanla vücudun savunma sistemi yavaş yavaş ortadan kalkar ve ortalama 10 yıl sonra , çeşitli hastalık belirtileri görülmeye başlar.

AIDS hastalığı ortaya çıksın, çıkmasın, mikrobu taşıyan kişiler başkalarına bulaştırabilirler.

Bir insanda AIDS mikrobu olduğunu belli edecek net bir işaret yoktur. Kişinin kendi kendine tanı koyması mümkün değildir. Kesin tanı ancak kan muayenesi ile konulur. AIDS'in kesin tedavisi yoktur ve henüz koruyucu bir aşı bulunamamıştır. Mikrop, kişiden kişiye 3 yol ile geçebilmektedir: cinsel ilişki yoluyla, kan yoluyla ve anneden bebeğine.

AIDS'ten korunmak için şu önlemler alınmalıdır:
• Mikrobu taşıyıp, taşımadığı bilinmeyen kişi ile girilen cinsel ilişkilerde kondom kullanılmalıdır.
• Kontrol edilmemiş kan ve kan ürünleri kesinlikle kullanılmamalıdır.
• Şırınga, iğne, jilet gibi her türlü delici ve kesici alet, başkaları ile paylaşılmamalıdır.
• Çiftler evlilik ve hamilelik öncesinde AIDS testi yaptırmalıdır.

AIDS mikrobu vücut dışında yaşayamayan çok dayanıksız bir virüstür ve dış ortamda kısa sürede ölür. Bu yüzden el sıkışma, sarılma, dokunma, aynı tabaktan yemek yeme ile, tuvalet ve banyolardan geçme tehlikesi yoktur. Bu nedenle AIDS'e yakalananları gereksiz yere dışlamayınız, onlara destek olunuz.

Daha fazla bilgi edinmek için sağlık kuruluşlarına başvurunuz.
UNUTMAYINIZ!
AIDS'ten korunmanın en güvenli yolu tek eşliliktir. İnsanların dış görünüşlerinden HIV ile enfekte olup olmadıklarını anlayamazsınız. Güvenli bir cinsel ilişki için kondom kullanınız.

ANNEDEN BEBEĞE BULAŞMA HAKKINDA BİLGİ
Mikrobu almış olan anne, bebeğine bulaştırabilir. AIDS mikrobu, hamilelik esnasında, doğum sırasında veya anne sütü ile bebeğe geçebilir. Anneden bebeğe bulaşma oranı kesin olarak bilinmemekte, % 30 civarında olduğu tahmin edilmektedir. Annneden bebeğine bulaşmayı en erken devrede tanımlamak ve gerekli önlemleri alabilmek için gebelik öncesi AIDS tarama testleri yaptırılmalıdır.

Mikrobu aldığı bilinen kadın için önerilebilecek tek yol hamilelikten kaçınmaktır. Çünkü doğacak bebeğin AIDS'e yakalanma olasılığının yanısıra , öksüz ve yetim kalma olasılığı da gözönüne alınmalıdır. Gebelik oluştuktan sonra nihai karar aileye ait olmak üzere gebelik sonlandırılabilir. Son yıllarda ülkemizde de AIDS'li bebek doğumlarında artış olmuştur. Bugüne kadar annesinden AIDS mikrobu alan 6 bebek bildirilmiştir.

AIDS TEDAVİSİ VE RUHSAL DESTEK HAKKINDA BİLGİ
AIDS tedavisinde iki yaklaşım vardır. Birincisi AIDS mikrobunun kendisine yönelik yaklaşımlar, ikincisi AIDS'e bağlı olarak ortaya çıkan hastalıkların tedavisi. AIDS mikrobuna karşı bugüne kadar kesin etkili bir yöntem bulunamamıştır. Ancak, son yıllarda kaydedilen gelişmeler umut vermektedir. Hastalığın mümkün olduğunca erken tanımlanması ve sonra birden fazla ilacın birarada kullanıldığı tedavi şemaları ile hastalık belirtilerinin ortaya çıkışı geciktirilebilmekte ve hastanın yaşam süresi uzatılabilmektedir. Bunlar hatalı kullanıldıklarında zehir etkisi olabilecek ilaçlardır ve yalnız hekim kontrolünde kullanılmalıdır.

İkinci yaklaşım ise, AIDS mikrobunun vücudun bağışıklık sistemini hasara uğratması neticesinde ortaya çıkan verem, mantar ve benzeri diğer hastalıkları bilinen yollarla tedavi etmektir. Kişide gelişen hastalık tablosuna göre, antibiyotikler, antifungal ajanlar, radyoterapi, kemoterapi ve cerrahi tedavi yöntemleri kullanılmaktadır. Hastanın diğer bir bulaşıcı hastalığı yoksa ve kendi sağlığı gerektirmedikçe, ayrı bölümlerde bulundurulmasına gerek yoktur.

Genel bir kural olarak, hastalığı ne olursa olsun, her hastaya mümkün olduğunca cesaret ve umut vermek gerekir. Buna özellikle ihtiyacı olan AIDS hastaları, doktoruna, yakınlarına ve arkadaşlarına güven duygusunu kaybetmemeli ve olabildiği ölçüde normal yaşantı ve ilişkilerini sürdürmelidirler. AIDS'e yakalananlarda başlangıçta kabullenememe ve isyan duyguları ortaya çıkabilir, bunu yalnızlık, toplum tarafından dışlanma hissi, umutsuzluk ve çaresizlik duyguları izler. Kişi ruhsal olarak çökkünlüğe girebilir.

Uykusuzluk, iştah bozukluğu, zayıflama, unutkanlık, çabuk yorulma, halsizlik, umutsuzluk, çaresizlik duyguları ruhsal çöküntü belirtisi olabilir. Bu durum tedavi edilebilir ancak kişi bu duyguları kaderi olarak değerlendirip, yardım istemeyebilir. Oysa, ruhsal destek ve tedaviler, hastanın yaşama daha umutla sarılmasını ve mücadele için kendini daha güçlü hissetmesini sağlayacaktır.

AIDS'e yakalananlar çekinmeden psikiyatriste başvurmalı ve duygularını paylaşmalıdırlar. Böylelikle kendisine gerek kendi sağlığını koruması, gerekse başkalarına bulaştırmaması için nasıl davranması gerektiği konusunda da bilgi verilecektir. Gerekiyorsa ailesine de danışmanlık hizmeti sağlanacaktır.

AIDS UYUŞTURUCU İLİŞKİSİ HAKKINDA BİLGİ
Uyuşturucu madde bağımlılığı AIDS için çok ciddi bir risk faktörüdür. Damar yolu ile uyuşturucu kullananlarda AIDS'e sık rastlanılmaktadır. Uyuşturucu bağımlıları, damar yolu ile uyuşturucu kullanırken sıklıkla başkası tarafından da kullanılmış, kirli enjektörleri defalarca kullanmaktadırlar.

Kirli ve kullanılmış enjektörler AIDS mikrobunun bağımlılar arasında hızla yayılmasına neden olmaktadır. Buna ilaveten uyuşturucu kullananlar arasında kontrolsüz ve korunmasız cinsel ilişkiler yaygın olarak görülmektedir. Bu ilişkiler de AIDS'in yayılımına neden olmaktadır.

Uyuşturucu bağımlılığı olan ve ortak enjektör kullanımı nedeniyle mikrobu alan kişi sayısı hem Avrupa ülkelerinde hem de ülkemizde artmaktadır. Sağlığınızı korumak için uyuşturucu kullanmaktan kaçınınız. Uyuşturucuların yarattığı manevi ve maddi yıkım sonunda, ya doğrudan uyuşturucudan yada AIDS'ten ölüm riski olduğunu unutmayınız.

AIDS cinsel yolla bulaşırmı

2008-03-18T14:40:00.001-07:00

AIDS cinsel yolla bulaşırmı

CİNSEL İLİŞKİ İLE BULAŞMA HAKKINDA BİLGİ
AIDS insandan insana en fazla kadın-erkek arasındaki cinsel ilişki yoluyla bulaşmaktadır. Bunun yanısıra, iki erkek arasındaki eşcinsel ilişkiler de AIDS'in bulaşması açısından önemli yollardandır. Cinsel ilişki sırasında kadın ve erkek cinsel organlarındaki, makattaki zedelenmeler mikrobun sağlam kişinin vücuduna girmesine yol açar.

Cinsel organlarda herhangi bir hasar olmaksızın da geçiş olabilir. Cinsel ilişki sayısı ile bulaşma riski artmaktadır. Bununla birlikte tek bir cinsel ilişkiyle de bulaşma olabilmektedir.

Cinsel ilişkide, kadın cinsel organının daha geniş bir doku yüzeyine sahip olmaları ve ilaveten meninin daha yüksek yoğunlukta mikrop içermesine bağlı olarak, kadınlar daha fazla risk altındadırlar.

Sosyal yönden riskli davranışlar; birden fazla kişi ile korunmasız cinsel ilişkide bulunmak, eşcinsellik, hayatını fuhuşla kazanan kişilerle korunmasız cinsel ilişkiye girmek olarak sıralanabilir.

Günümüzde AIDS'in dünyadaki yayılımında bir numaralı bulaşma yolu cinsel ilişkidir. Aynı şekilde ülkemizde de AIDS vaka ve taşıyıcılarının büyük bir çoğunluğunda mikrobun cinsel ilişki yoluyla bulaştığı kesin olarak belirlenmiştir.

Bu yolla bulaşmanın engellenmesinde tek çözüm; herkesin "Güvenli Cinsel Davranışlar"ı benimsemesidir. Bunun için her iki eş karşılıklı tek eşlilik davranışı içerisinde olmalıdır.

Bunun yanında cinsel ilişki ile bulaşmanın önlenmesinde bugün için bilinen yolun, ilişkilerde kondom kullanılması olduğu daima akılda tutulmalıdır. Kucaklama, okşama, sarılma, zedeleyici olmayan öpüşmeler ile AIDS bulaşmaz.

AIDS kan yoluyla bulaşırmı

2008-03-18T14:39:00.001-07:00

AIDS kan yoluyla bulaşırmı

AIDS KAN YOLUYLA BULAŞMA HAKKINDA BİLGİ
Mikrobu almış kişiden alınan; kan, kan ürünleri, organ, doku ve spermin başkasına verilmesiyle virüs bulaşabilir. Buna bağlı olarak, kan nakline yoğun olarak ihtiyaç gösteren kişiler normal nüfusa kıyasla daha fazla risk altında kabul edilirler.

Kan yoluyla bulaşmanın diğer bir biçimi de, sterilize edilmemiş yani mikroptan arındırılmamış, iğne, enjektör, makas, jilet gibi diğer delici-kesici aletlerin kullanılması ile olan bulaşmalardır. Damardan uyuşturucu kullananlar kendi aralarında ortak iğne, enjektör kullanmalarına bağlı olarak, en fazla risk altındaki gruplar arasında yer almaktadır.

Kan yoluyla bulaşmanın önlenmesi için, öncelikle tüm kan ve kan ürünleri ile organ, doku, sperm vs. veren kişilerin uygun testlerle taranması gerekir. Mikropla bulaşmış veya kontrolü yapılmamış kan ve kan ürünleri hiçbir şekilde kullanılmaz. Bu tedbirler hükümet tarafından alınmıştır.

Bugün için dünyada ve ülkemizde kan ve kan ürünleri nakli yoluyla olan bulaşmalar düzenli tarama çalışmaları neticesinde büyük ölçüde kontrol altına alınmış durumdadır.Kan ve kan ürünlerinin kontrolü ve tek kullanımlık enjektör uygulamasının yaygınlaştırılması ile yıllar içinde bu yolla olan bulaşmalar giderek azalmıştır.

Ancak kan yolu ile bulaşmanın tamamen önlenebilmesi için, mikrop taşıyan iğne, şırınga ve kesici aletlerle bulaşmaların da önlenmesi gerekir. Uyuşturucu bağımlılığı olan ve ortak enjektör kullanımı nedeniyle mikrobu alan kişiler ise hem Avrupa ülkelerinde hem de ülkemizde artmaktadır.

Tıbbi uygulamalarda tek kullanımlık iğne, şırınga ve malzeme kullanılmalı ya da bunlar sterilize veya dezenfekte edilmeden kullanılmamalıdır. Kişiler AIDS'ten korunmak için ortak jilet kullanımından kaçınmalı, makas, kesici delici tırnak bakım malzemelerinin steril olduğundan emin olmadan kullanılmalarına izin vermemelidirler.

Bu aletlerin 20 dakika kaynatılması veya çamaşır suyunda bekletilmeleri ile AIDS mikrobunun etkisiz hale getirilmesi kolayca mümkün olabilmektedir.

AIDS

2008-03-18T14:38:00.002-07:00

AIDS tanısı aids testleri

AIDS TANISI VE TESTLER HAKKINDA BİLGİ
o AIDS'in kesin tanısı laboratuvar tetkikleri ile konulur.

o En fazla kullanılan tanı yöntemi; tarama testleri ile kanda antikor tayinidir.

o Antikor, mikroba karşı vücudun geliştirdiği maddelere denilir ve bunlar mikrop girdikten ortalama 3 ay sonra oluşurlar. Bu süre 6 haftadan 1 yıla kadar değişebilmektedir.

o Dolayısı ile maruziyetten hemen sonra yapılan testler doğru sonuç vermeyebilir. Bu nedenle riskli davranışta bulunan kişinin durumu en erken 3 ay sonra belli olabilir.

o İlk tarama testleri ile pozitif bulunan tüm örnekler mutlaka daha ileri teknik gerektiren doğrulama testi ile incelenir. Çünkü başka nedenlere bağlı olarak hatalı pozitiflik görülebilmektedir.

o Doğrulama testi ile tekrar pozitif bulunan kişi AIDS mikrobu ile karşılaşmış demektir.

o Tarama testleri devlet hastanelerinde, halk sağlığı laboratuvarlarında, özel hastane ve laboratuvarlarda, kızılay kan merkezlerinde, üniversite hastanelerinde yapılmakta olan kolay ve ucuz testlerdir.

o Test başvurusunda adınızı kodlayarak verebilir, kimliğinizi saklayabilirsiniz.

o Yasal olarak, kimlik bilgileriniz bilinse bile sağlık kuruluşunda gizli tutulmak zorundadır ve izniniz dışında açıklanamaz.

o Mikrobu aldığınızdan herhangi bir şüpheniz varsa, hem bir an önce gerekli tıbbi yardımı almak, hem de sevdiklerinizi korumak için test yaptırınız

allerjik nezle

2008-03-18T14:38:00.001-07:00

allerjik nezle alerjik rinit

Allerjik nezle (allerjik rinit) çevresel bazı faktörlere allerji gelişimi sonucu, burun tıkanıklığı, burun akıntısı, burunda kaşıntı, hapşırma ve göz yaşarması gibi belirtilerin haftanın çoğu gününde görülüyor olması halidir.

"Allerjik Nezle"nin kaç tipi vardır? Allerjik rinitin iki tipi vardır. Biri mevsimsel allerjik nezle, diğeri ise yıl boyu süren (perennial) allerjik nezledir.

Mevsimsel olan tipi sadece bireyin duyarlı olduğu madde ile karşılaştığı belli bir dönem boyunca burun akıntısı, burun kaşıntısı, hapşırık belirtileri ağırlıklı olarak görülür. Halk arasında saman nezlesi olarak da tanımlanır.

Yıl boyu süren tipte ise birey sorumlu allerjen ile devamlı temas halindedir. Burun tıkanıklığı ana belirtidir. Bununla beraber hapşırma, burun akıntısı ve burun kaşıntısı gibi belirtiler de ısı değişikliklerine bağlı olarak veya kimyasal bazı maddeler ile temas sonrası gibi fiziksel uyaranlarla ortaya çıkabilir.

Allerjik Nezleye bağlı olarak görülebilecek hastalıklar nelerdir? Çocuklarda yıl boyu süren allerjik nezleye bağlı olarak gelişen burun tıkanıklığının sonucu olarak tekrarlayan sinüzit ve orta kulakta sıvı birikmesi sık görülen durumlardır.

Sinüzit, viral bir üst solunum yolu enfeksiyonunun, yani soğuk algınlığı veya nezlenin normalde geçmesi gereken 1 hafta - 10 günden uzun sürmesi, özellikle sabah kalkıldığında artış gösteren balgamlı öksürükler, sarı burun akıntısı, burun tıkanıklığı belirtilerinin görülmesi ile tanınır.

Orta kulakta sıvı birikmesi ise ateş ve kulak ağrısı ile gelebileceği gibi sadece belli belirsiz bir duyma kaybı ile de kendini gösterebilir. Sözü edilen birinci durumda orta kulakta iltihaplı bir sıvı birikimi söz konusu iken, ikinci durumda ise iltihapsız bir sıvı birikimi vardır. Her iki durumda da duyma kaybının kalıcı olmaması için mutlak olarak altta yatan allerjinin tedavi edilmesi gerekmektedir.

Allerjik Nezle nasıl tanınır? Allerjik nezlede tanı hastanın hikayesi ve destekleyici laboratuar testleri ile konur. Burun tıkanıklığı, akıntısı, kaşıntısı, hapşırık ve göz yaşarması belirtilerinin haftanın çoğu gününde görülmesi halinin varlığı; bununla beraber allerji deri testinde duyarlılığın olduğu bir maddenin saptanması ve sümüğün incelenmesinde allerjik hücrelerin tespiti tanı koydurmaktadır.

"Allerjik Nezle"nin tedavisi nasıldır? Allerjik nezlede birinci basamak tedavi allerjinin saptandığı maddeden bireyin uzak tutulmasıdır. İkinci basamakta ise ilaç tedavisi gelir. Bu tedavi ağızdan allerji şurup / hapları ile veya burun spreyleri ile sağlanabilir.

Tedavi her hasta için farklılık göstermektedir. Çevre önlemleri ve ilaç tedavisinden yeterli yanıt alınamayan vakalarda dilaltı damla şeklinde aşı tedavisi uygulanabilir

dizanteri

2008-03-18T14:37:00.000-07:00

basilli dizanteri ishal tedavisi

Savaş bölgelerinde, sağlık kaidelerine uyalmayan pis çevrelerde, ruhsal gerginlik ve huzursuzluk yaşanan topluluklarda, uzun müddet pişmiş yemek yerine soğuk ve kuru yiyeceklerle beslenildiğinde "şigella" adı verilen hastalık yapıcı bir basilin ortaya çıktığı tesbit edilmiştir.

Bu basil, insandan insana doğrudan geçtiği gibi; yiyeceklere ve insan pisliğine konan sinekler tarafmdan da taşınır.

Vücuda girdikten bir hafta sonra, bazan daha evvel, tesirini göstermeye başlarlar. Önce kahn barsak zarında yerleşip iltihap oluştururlar. Çıkardıkları zehirli maddeler barsaklar tarafından emilerek kana karışır ve oradan bütün organizmaya dağılır.

Belirtileri:
• İlk belirtileri normal bir bağırsak iltihabı gibidir: Karm ağrısı, ishal, kusma, baş ağrısı ve ateş yapar.
• Bir gün içinde ishal şiddetlenir ve sonunda kanla karışarak cam gibi saydam bir sıvı halini alır.
• Hasta çok sık olarak tuvalet ihtiyacı duyar. Tuvalet sırasında şiddetli karın ağrıları hissedilir.
• Hasta sık sık tuvalete çıktığı için vücut aşırı sıvı kaybetmekten kan dolaşımında bozulma olur ve müdahale edilmediği takdirde ölümle sonuçlanır.

Ne Yapmalı?
• İshal şiddetlenip kanla karışık geldiği zaman derhal doktor müdahalesi gereklidir.
• Antibiyotik ve sülfamit tedavisi ile beraber,,bol sulu yiyecekler verilir.
• Papatya çayı, kaynatılmış kuru böğürtlen suyu ve rendelenmiş elma oldukça etkilidir.

DİKKAT:
• Tedavide geç kalmdığı zaman hastalık atlatılsa dahi "dizanteri romatizması" dediğimiz inatçı bir eklem romatizması bırakır. Göz iltihaplarına sebep olduğu vakalar da az değildir.
• Tedavi sırasında hastanın mutlaka ayrılması gerekir.
• Bu arada taşıyıcı olmaları sebebiyle sineklerle mücadele
edilmelidir.

bel soğukluğu

2008-03-18T14:36:00.004-07:00

bel soğukluğu gonore cinsel akıntı

Birleşme sonucu hastadan alınan mikroplar iki ila yirmi gün sonra tesirini göstermeye başlar.

Bel soğukluğu gonore belirtileri:
• Erkek ve kadın tenasül uzuvlarından koyu ve sarı bir akıntı ile kendisini belli eder.

• İdrar yaparken yanma ve ağrı olur.

• Erkeğin er bezlerinde, idrar torbasında ve prostat bezinde iltihaplanma ve ağrı yapar.

• Kadının rahim içinde, fallop borularında ve yumurtalığında iltihaplar oluşur. Bunun sonucu düşük, kısırlık ve hatta karın zarında iltihaplanma görülür.

• Erkekte, hastalığın ilerlemesi halinde, idrar yolundan geçen akıntı yapışkanlık kazanır ve rengi açılır. İdrar yolu daralır ve hasta idrarını zor yapar.

• Dizde, dirsekte, el ve ayak bileklerinde romatizmal ağrılara benzer ağrılar belirir.

DIKKAT: Belsoğukluğu geçiren bir kadın hamile ise; doğacak çocukta "göz gonoresi" görülecektir. Her doğumda bebeğin gözüne gümüş nitrat eriyiği damlatmak prensip haline geldiğinden bu tehlike otomatikman bertaraf edilmiş olur.

Bel soğukluğu gonore tedavisi:
• Günümüzde belsoğukluğunu kolayca tedavi etmek mümkün hale gelmiştir. Hastalığın ilk günlerinde doktora gidildiği takdirde bir-iki doz penisilin bile yeterli sonucu vermektedir

beyin iltihabı

2008-03-18T14:36:00.003-07:00

beyin iltihabı ensefalit

Beyin iltihabı yapan çok çeşitli virüs ve bakteri cinsleri vardır. Virüslü beyin iltihabının en yaygın olanı "Salgın ansefalit" veya diğer adı ile "uyku hastalığı"dır.

Virüsün beyni işgal etmesine kabakulak, herpes, kızamık, çiçek, suçiçeği gibi bulaşıcı hastalıklar yardımcı olurlar. Bazı virüsler, sivrisinek ve kenelerce taşınmaktadır.

Belirtileri:
• Yüksek ateş, baş ağrısı, kusma ve bulantı ilk belirtileridir.

• Daha sonra göz, yüz ve boyun bölgelerinde felçler ortaya çıkar.

• Felçler, iltihaplı bölgeye bağlı olarak, vücudun herhangi bir yerinde de görülebilir.

• Felç öncesinde şaşılık, çırpınma nöbetleri ve uyku hali görülebilir.

Ne Yapmalı?
• Belirtileri ortaya çıkar çıkmaz doktora baş vurmaktan başka çare yoktur.

• Testlerde beyin iltihabının bakteriyel olduğu açığa çıkarsa antibiyotik tedavisi ile hastanın kurtarılması kolaylaşır.

• Virüslü ansefalitin kesin bir tedavisi henüz bulunamamıştır. Belirtilerin giderilmesine çalışılır. Bir ay müddetle yatak istirahati verilir.

• Eğer hastalık ilerlemiş, iltihap teşekkül etmiş ise cerrahi müdahaleden başka çare yoktur

cüzzam

2008-03-18T14:36:00.001-07:00

cüzzam lepra tedavisi

Tıbbi araştırmaların geri olduğu 15. ve 16. yüzyıl Avrupasında cüzzam tehlikeli bir hastalık olarak tanıtılıyordu. Romanlara ve sinemaya bu yönüyle yansıdığından günümüzde dahi aynı korkutucu imajını korumaktadır.

Halbuki hastalığa sebep olan "mycobakterium leprae" adındaki bakteri; çoğu yönleriyle tüberküloz basiline benzer. Aynı zamanda aside dayanıklı bir yapıya sahiptir.

Cüzzam, nadir olarak bulaşan, salgmlar halinde görülmeyen bir hastahktır. Mikroplar vücuda girdikten 3-5 yıl gibi uzun bir zaman sonra belirtileri görülmeye başlanır. Belirtileri ve hastahğın seyri cinsine göre değişiklikler gösterir.

Cüzzamm başlıca iki tipi vardır:
1-Nodüler veya lepramatöz
2-Nöral veya tüberküloid

Nodüler Cüzzamın Belirtilerl:
• Genellikle tekrarlayan ateş krizleri ile kendini belli eder.

• Yüzde kırmızıya çalan şişkinlikler ortaya çıkar.

• Daha sonra şişkinlikler sertleşerek. birleşir. Sertleşme sırasında ağrı yaparlar.

• Şişliklere dokunulduğu zaman hasta bunu hissetmez.

• Yüzden başka; kulaklar, burun içi, önkol bölgeleri ve apış araları şişliklerin sık görüldüğü yerlerdir.

• Hastalığın ilerlediği devrede yüz şiş ve yuvarlak bir görünüş alır. Gözler çukurlarına kaçmış; burun yassıdır.

• Dil, gırtlak ve boğazda yaralar oluşur. Bu yaralar iyileştikten sonra, yerlerinde sert bir kabuk ve şekil bozukluğu kalır.

Nöral Cüzzamın Belirtileri:
• Cüzzam mikroplarının sinirler üzerinde etkili olmaları halinde belirtiler "Nodüler cüzzam"ınkinden farklı bir seyir izler.

• Sinirlerin harap olması neticesinde, vücutta ve kalçalarda erime görülür. Sinirlerin zarara uğradığı bölgelerde deri hissizleşir ve soluklaşır.

• Daha sonra çürümeler ve yaralar ortaya çıkar.

• El ve ayak parmaklarında kangrenleşmeler başlar.

Ne Yapmalı?
• Cüzzam zannedildiği gibi tedavisi mümkün olmayan tehlikeli bir hastalık değildir.

• Bugün Türkiye'de başarı ile tedavi uygulayan "lepra hastahaneleri" mevcuttur. Yeter ki zamanında müracaat edilip gerekli tedavi başlatılsm.

Tedavi:
• Birçok bulaşıcı hastalığa karşı kullanılan Sülfanomit ve Streptomisin tipi ilâçlar cüzzam için de oldukça etkilidirler.

• Hasta ile çok sıkı temasta bulunmadıkça bulaşma tehlikesi yoktur. Bu sebeple, tedavi sırasında hastayı ayırmaya gerek görülmemektedir.

çiçek hastalığı

2008-03-18T14:35:00.001-07:00

çiçek hastalığı smallpox variola virüsü

Çiçek hastalığı uygulanan aşılama programları sayesinde 1977 yılında tüm dünyadan kaldırılmıştır. Çiçek hastalığı, Variola virüsü tarafından meydana getirilmektedir.

Hastalığın kuluçka süresi, virüs alındıktan sonra ortalama olarak 12 gündür, ancak bu süre 7-17 gün arasında değişebilir. Hastalığın başlangıcında görülen şikayetler ve bulgular yüksek ateş, halsizlik, baş ve sırt ağrısıdır.

Hastalarda tipik olarak kırmızı döküntüler görülür: Döküntüler en çok yüz, kollar ve bacaklarda ortaya çıkar. Döküntüler düz (kabarık olmayan) ve kırmızı lekeler şeklinde başlar ve genelde tüm hepsi aynı zamanda başlar.

İkinci haftada bu düz-kırmızı lekelerin içi püy (cerahat) ile dolmaya ve kabuk bağlamaya başlar. Üç dört haftanın sonunda da döküntüler kabuk bağlar, ayrılır ve düşmeye başlar. Hastaların çoğunda tamamen iyileşme görülmesine rağmen, %30 kadar hastalık ölümle sonuçlanabilir.

Hastalığın kişiden kişiye geçişi, hastalıklı kişiden çıkan virüs içeren tükrük parçacıkları ile olur. Çiçek hastalığı olan kişilerde bulaştırıcılık hastalığın ilk haftasında en yüksek düzeydedir: çünkü bu ilk hafta içerisinde tükrükte çok miktarda virüs bulunmaktadır. Ancak bulaşıcılık döküntüler tamamen dökülüp ortadan kalkana kadar da devam edebilir.

Çiçek hatalığına karşı uygulanan rutin aşılama programları 1972 yılında sona erdi. 1972 yılından önce veya 1972 yılında çiçek aşısı yapılmış olan kişilerin, şu an bu hastalığa karşı dayanıklılıkları (bağışık olup olmadıkları) tam olarak bilinmemektedir yani belirsizdir. Dolayısı ile şu an herkesin çiçek hastalığına karşı duyarlı olduğu kabul edilmektedir.

Çiçek hastalığına karşı toplumun aşılanması şu an için önerilmediğinden, çiçek aşısı üretimi yapılmamaktadır.

Çiçek virüsüne maruz kalan kişilerde; eğer aşılama 4 (dört) gün içerisinde yapılırsa hastalığın şiddeti azalabilir veya hastalık hiç görülmeyebilir. Çiçek aşısı, vaccinia adı verilen ve variola dan farklı canlı virüs içeren bir aşıdır. AŞI VARİOLA (ÇİÇEK) VİRÜSÜ İÇERMEMEKTEDİR.

Çiçek hastalığının tedavisi bulunmamaktadır, ancak şu an için aşı üretimi faaliyetleri ve tedavi edici ajanların geliştirilmesine yönelik çalışmalar bulunmaktadır.

Çiçek hastalığına yakalanan kişilere destekleyici tedaviler önerilmelidir (serum takılması, ateş düşürücü ve ağrı kesici ilaç verilmesi gibi). Çiçek hastalığının üzerine bakteriyel bir enfeksiyon gelişmememesi için antibiyotik kullanılabilir.

çocuk felci

2008-03-18T14:34:00.001-07:00

çocuk felci poliomyelit

Adı "çocuk felci" olmakla beraber; bu hastalığa büyükler de yakalanabilir.

Hastalık, sindirim yolu ile vücuda giren bir virüs tarafından yapılır. Virüslerin en yaygın geçiş vasıtası lağım sularıdır. Sinek ve diğer uçucu haşereler tarafından taşınarak yiyecek maddelerine bulaştırılır. Bu mikroplu yiyeceklerle beslenen insanlardan ancak pek azı hastalığa yakalanırlar.

Aşırı yorgunluk, üşütme, başka bir hastalıktan sonra vücut direncinde düşme, yaralanma ve ameliyat geçirme gibi durumlar çocuk felci virüsünün antikorları yenerek barsaklara yerleşmesini kolaylaştırır. Barsaklardan kana geçen virüsler, kan damarları yoluyla doğruca motor (hareketle ilgili) sinir sistemine gelip burada tahribatını yaparlar.

√ Çocuk Felci-Belirtileri:
• İlk belirtileri sinsicedir. Bu belirtilerden hastalığı teşhis etmek imkansızdır.

• Soğuk algınlığı, ateş, baş ağrısı, halsizlik, terleme ve iştahsızhk ilk belirtileridir.

• Sonra bu belirtiler kaybolur. Yaklaşık bir hafta müddetle ateş de düşer ve hasta kendisini iyi hisseder.

• Ancak bu sinsi 'dönemin ardından ateş birden bire yükselir. İlk belirtiler, daha şiddetli olarak, tekrar ortaya çıkar.

• Bundan sonrası felçlerin beklendiği zamandır. Boyun kaslarında tutukluk (menenjitte olduğu gibi), deride aşırı duyarlık, ışıktan rahatsız olma, barsaklarda mikroplanmadan dolayı ağrı, kaslarda kramp halleri, ruhsal dengede bozulma felç öncesi gözlenebilecek belirtilerdir.

• İlk felç hali bacaklarda görülür. Bundan sonra artık hastanın çocuk felcine yakalandığı şüphe götürmez.

• Felçli bölgelerde kan dolaşımı zayıf olduğundan deri soğur ve kurur; morumsu kırmızı bir renk alır.

DİKKAT: Eğer felç hali solunum sistemine atlarsa, hasta yutkunma, konuşma ve soluk alma güçlükleri çeker. Müdahale edilmediği takdirde neticesi ölümdür.

√ Çocuk Felci-Ne Yapmalı?
Çocuğunuza mutlaka "çocuk felci aşısı" yaptırmız. Sıcak bölgelere seyahat edecek olanlar da tedbir olarak aşı yaptırmalıdırlar.

NOT:
• Çocuk felci aşısı genellikle ağızdan uygulanır. Buna "sabin tipi" aşı diyoruz. İlk doz, bebekler altı aylık olmadan önce, ikinci doz bundan iki ay sonra; üçüncü doz alta ay sonra verilerek aşı tamamlanır. Daha sonraki aşılar (yine üç doz halinde) beş ve onbeş yaşında tekrarlanmalıdır.

• Hastalık yapan çocuk felci virüslerine karşı kesin bir tedavi şekli yoktur. Bu sebepledir ki, aşı son derece önem kazanmaktadır. Aşı ile verilen canh virüsler, vücudun savunma mekanizmasını harekete geçirmekte ve oldukça etkili bir bağışıklık kazandırmaktadır.

• Sağlam bünyelerde, hastalık mikropları fazla tahribat yapamadan, iyi bir beslenme ve yatak istirahatinden sonra, hastalık felç hali görülmeden atlatılmaktadır.

• Çocuk felci şüphesi veren belirtiler ortaya çıkınca mutlaka - vakit geçirmeden- doktora görünmeli; gerekli tıbbi tedavi sağlanmalıdır.

• Felç durumlarında, hastanın iyileşme arzusu oldukça önemlidir. İyileşme ümidini kaybeden hastalar, doktorun işini güçleştirir; tedavinin tesirini azaltırlar

dang hastalığı

2008-03-18T14:33:00.000-07:00

dang hastalığı

Etinden ve sütünden istifade edilen hayvanlardan insana geçen bir hastalıktır.

Hayvanla doğrudan temasta bulunan veteriner, celep, bakıcı ve kasaplara mikrop bulaştığı gibi; hasta hayvanın et ve sütü İle beslenenlere de bulaşabilir. Dang hastalığının insandan insana geçtiği hemen hemen hiç görülmemiştir. Geçiş yolları deri ve sindirim sistemidir.

√ Dang Hastalığı-Belirtileri:
• Yavaş yavaş yükselen ateşle kendisini belli eder.
• Ateşle birlikte sık terleme vardır.
• Çoğu vakalarda ishal de görülür.
• İki-üç hafta sonra ateş bir düşer, bir yükselir.
• Müdahale edilmediği takdirde hastalık iki sene sürer. Ancak hastanın genel durumunda fazla bozulma olmaz.

DİKKAT: Vücut direnci düşük kimselerde kulak altı bezlerinde, er bezlerinde, akciğer zarında, atar damarlarda ve kalp kaslarında iltihap yapabilir.

√ Dang Hastalığı-Ne Yapmalı?
• Belirtileri ortaya çıkar çıkmaz doktora gidiniz.
• Hastalığın normal tedavi usulü, karışık antibiyotik uygulamasıdır.
• İnsandan insana mikrop geçişi olmadığı için hastanın ayırılmasına gerek yoktur

deli dana

2008-03-18T14:32:00.002-07:00

deli dana hastalığı bovine spongioforme

deli dana hastalığı bovine spongioforme encephalopathie : İngiltere de 10 yıl önce patlak veren ve sığır etinden insanlara da geçebileceği kabul edilen Deli Dana hastalığının başlıca nedeninin hayvancılığın bir sanayi haline geldiği Avrupa da sığırların ot yerine etle beslenmesi olduğu sanılıyor.

Avrupa ülkelerinde et ve süt hayvanları ucuz ve karlı olduğu gerekçesiyle, giderek artan biçimde, bitkisel yemler yerine kemik tozu ve insan tüketiminde kullanılmayan artık etlerden imal edilen yemlerle besleniyor. Birçok bilim adamı doğal beslenme biçimine aykırı bu diyetin tehlikeli hayvan hastalıklarının yayılmasına neden olduğunu düşünüyor.

BSE : BSE, Bovine Spongioforme Encephalopathie kelimelerinin kısaltılması. Türkçesi: Sığırların beyinlerinde süngerimsi biçimde dejeneratif değişiklerin oluşmasıyla belirgin hastalık. Hastalığa yakalanan sığırların hareketlerinde anormallik olduğu için, bu hastalığa halk arasında deli dana hastalığı denildi.

BSENİN KÖKENİ : Deli dana hastalığına çok benzeyen ve sadece koyunlarda görülen Scarpie hastalığı, yaklaşık 250 yıldır biliniyor. Bu hastalık, diğer hayvan türlerine bulaşabiliyor. Scarpie hastalığından ölmüş bir koyun, sığırlar için hazırlanan yemlere katkı maddesi olarak kullanıldığında, hastalık sığırlara bulaşıyor.

BSENİN SIĞIRLARDAKİ BELİRTİLERİ : Hastalığın ilk belirtileri genellikle bulaşma tarihinden 4-6 yıl sonra görülüyor. İlk belirtiler, hayvanın temas sırasında çok korkması, dişlerini gıcırdatması ve saldırgan davranışlar göstermesi. Hastalığın ileri safhasında sığırlar, burunlarını ve böğürlerini anormal bir biçimde yalar, kulak hareketleri hızlanır, baş ve kulakların duruşu anormalleşir.

Hayvanlar çok fazla titrer ve bacaklarını kontrol edemezler. Çok kaşındıkları için, genellikle kafa derileri yaralanmıştır. Sığırlar, hastalığın son safhasına doğru düşer ve felç olur. Hastalığın başladığı tarihten 2-3 ay sonra da ölürler.

BSE İNSANA NASIL BULAŞIR? : BSE hastalığının insanlara da bulaştığı biliniyor. BSEnin insanlarda görülen biçimi klasik Creutzfeldt-Jakob hastalığına çok benziyor. Creutzfeldt-Jakob hastalığı ilk kez 1920li yıllarda iki Alman Nörolog tarafından tarif edilmişti. Bu hastalık, insanlarda normalde 60 yaşından sonra görülüyor. Klasik Creutzfeldt-Jakob hastalığının nedenleri hala bilinmiyor.

Son zamanlarda genç insanlar da Creutzfeldt-Jakob hastalığının belirtilerine çok benzeyen bir hastalık nedeniyle hayatını kaybedince, bilim adamları, BSEnin insanlara da bulaştigi sonucuna vardilar.

CREUTZFELDT-JAKOB HASTALIGININ BELIRTILERI : Hastaligin ilk belirtileri yorgunluk, uyku bozuklugu ve iştahsizlik. Hastalar, dizlerinde agri hisseder ve hareketlerini kontrol etmekte zorlanirlar. Ardindan hafiza kaybi başlar.

Hastaligin son safhasinda istem dişi kas hareketleri hastayi yataga düşürür ve hasta yataginda ölümü bekler. Creutzfeldt-Jakob hastaliginin tam teşhisi ancak otopsiyle yapiliyor. Otopside, hastanin beyninin süngerimsi bir biçim aldigi görülür.

HASTALIGA YAKALANMAMAK IÇIN NELER YAPMALI? : BSE hastaligina en fazla Ingilterede yetiştirilen sigirlarda ve orada üretilen yemlerde rastlandigi için, Ingiltereden ithal edilen koyun ve dana eti alınmamalıdır.

Bilim adamları, hastalıklı sığırlardan yapılan süt ürünlerinde ve et suyu tabletleri gibi ürünlerde çok az sayıda virüs bulunduğu için, hastalığın bu ürünlerden bulaşmasının mümkün olmadığı görüşünde. Beyin, dalak ve omurilik içeren ürünler ise çok tehlikeli. Sığır dokuları içeren kozmetik ürünlerinin de tehlikeli olmadığını belirten bilim adamları, her ihtimale karşı bitkisel maddelerden yapılan ürünlerin tercih edilmesini öneriyor.

BSE VEYA CREUTZFELDT-JAKOB HASTALIĞININ TEDAVİSİ : İlaç tedavisi şu an mevcut değil.

BSE HASTALIK ZİNCİRİ NASIL KIRILIR? : Scarpie hastalığı nedeniyle ölmüş koyunların, hayvan yemi olarak kullanılmaması gerekiyor. Hastalanan sığırlar hemen kesilmeli ve yakılmalıdır

difteri

2008-03-18T14:32:00.001-07:00

difteri kuş palazı aşısı penisilin steroid

Difterinin nedeni olan Corynebacterium diphtheriae bakterisi oldukça tehlikeli bir zehir salgılar. Bakterinin salgıladığı bu zehir kalpte ve sinir sisteminde oldukça ciddi bozukluklara yol açar. Mikrobun kaynağı hastalar ve bakteriyi taşıyan kişilerdir. Genellikle damlacık yoluyla bulaşır. Çok ender vakalarda doğrudan temasla geçer. Vücudun hemen kabul ettiği bir hastalık değildir. Bebeklerde çok ender olarak rastlanır.

Çocuklarda 2-6 yaş arası çok sık görülür. Yaş ilerledikçe hastalığa yakalanma olasılığı giderek zayıflar.

Oluştuğu yerlere göre difterinin aşağıdaki çeşitleri vardır:
Burun difterisi : Difterinin bebeklerde en çok görülen şeklidir. Bazen çok az ateş yapar. Solunum güçleşir. En belirgin işareti burun akıntısının iltihaplı ve kanlı olmasıdır. Burun difterisi çoğu zaman fark edilmez ve ağır hastalık olması nedeniyle tehlikelidir.

Ağız ve boğaz difterisi : En sık görülen difteri şeklidir (yüzde 50). Boğaz ağrısı ve yutkunma güçlüğü ile başlar. Bademciklerin üstü ve küçükdil boğazın arka duvarına (ağır seyreden vakalarda ağız dokusuna) kadar uzanan beyazımsı gri renkli lekelerle kaplanır. Lekeler, tahta bir spatula ile kazındığında kanama olmaz. Boyun lenf bezlerinde şişme görülür.

Gırtlak difterisi : Kimi zaman kendiliğinden kimi zaman da boğaz difterisinden yayılarak oluşur. Çocuklarda 1-4 yaş arası çok sık görülür. Yavaş yavaş sıcak basması, kuru ve boğucu öksürük ve solunum güçlüğü ile başlar. Bu belirtiler birkaç gün içinde şiddetlenir. Belirtilerin nedeni gırtlak zarındaki şişliklerin difteri pasına dönüşmesidir. Eğer gerekli müdahale yapılmazsa solunum yollarında hayati tehlike oluşturabilen sıkışmalar olabilir. Solunum güçlüğü giderek artar ve soluk alınırken ıslığa benzer bir ses duyulur. Boğaz kasları gerilir. Göğüs kafesi ve karın boşluğu zorlanır. Çocuklarda morarma olur. Yüz soluk, nabız zayıf, kalp atışları hızlıdır. Boğulma krizleri ölümle sonuçlanabilir.

Göz difterisi : Gözün bağdokusu üzerinde oluşur. Göz şişer ve beyazımsı gri renkli bir tabakayla kaplanır. Bazı durumlarda göz açılamayacak kadar şişer, gözden kanla karışık iltihap akar. Saydam tabakanın zedelenmesi sonuçta kör olma olasılığı vardır.

Deri ve yara difterisi: Oldukça tehlikelidir ve belirli bir yara tabakası oluşturarak kendini belli eder.

Göbek difterisi : Yara difterisinin göbekte görülen şeklidir.

Ortakulak difterisi : Çok ender olarak görülür.

Kuluçka devresi: 1-7 gün.
Belirtileri
Hastalık ateşle başlar. Baş ağrısı, kusma, çocuklarda karın ağrısı olur. Belirtileri bakterilerin yerleştiği bölgeye göre değişiklik gösterir.

Seyri
Çok hafif geçen durumlarda hasta olan kişiyi fazla sarsmaz ve ateş aşırı derecede yükselmez (38,5 dereceye kadar). Çok belirgin olmayan yutkunma güçlüğü görülür. Kimi zaman, difterinin belirgin özelliği olan iltihaplı tabaka bile olmaz. Bu takdirde hastalığın hızla yayılma olasılığı vardır, çünkü hastalık teşhis edilemediği için hastanın ayrılması söz konusu olmamıştır.

Hastalık sürekli ilerleme gösteriyorsa boğaz, burun ya da gırtlak difterisi vb. gibi difteriler ortaya çıkabilir. Hastalık seyrinin çok ağır geçtiği durumlarda kuvvetli zehir etkileri görülür. Çok yüksek ateş, nabız düzensizliği, huzursuzluk, sürekli kusma, burun ve deride ufak tefek kanamalar, boğazda şişme gibi ağır yan etkiler ortaya çıkar. Difteri bakterilerinin salgıladığı zehir kana geçerse kalp, kan dolaşımı ve sinir sistemlerinde bozukluklar baş gösterir. Sonunda kan zehirlenmesinden kaçınılamaz.

Hastalığın seyri sırasında en belirgin işaretler şunlardır:
Aşırı solukluk, kusma, nabız atışlarının düzensizliği, soğukluk duygusu, ısı ve tansiyon düşmesi, 2. ya da 3. hafta içinde kalp kaslarındaki iltihaplanma sonucu ani ölüm. İyileşme sırasında bile kalp kaslarının iltihabı sonucu ölüm görülebilir. Diğer bulaşıcı hastalıklara oranla kalp daha çok etkilenir. 2. ve 4. haftalar arasında görülen felçler, sinir sisteminin de hastalıktan ötürü etkilendiğine işarettir. Hastalık nedeniyle oluşan felçler hastayı ve ailesini korkutursa da, hastalık teşhisinde yardımcıdır ve çoğu kez birkaç ay sonra felç durumu ortadan kalkar.

Tedavi
En iyi ilaç l894te bulunan difteri serumudur. Difteri serumu, kanda serbestçe dolaşan zehirli maddeleri yakalar, ama kalp kasları . ya da sinir sistemine yerleşmiş olan zehirli maddelere ulaşamaz ve hastalığa neden olan bakterileri öldüremez. Bu nedenle difteri .serumu mümkün olduğu kadar erken verilmelidir. Serumla birlikte penisilin de verilmelidir. Penisilin yalnızca difteri bakterilerini yok eder, zehirleri etkileyemez. Kan dolaşımının sürekli kontrol altında tutulması çok önemlidir. Kalp üzerindeki yan etkisi dikkate alınarak hastanın 8-14 gün süreyle yatakta tutulması gerekir. Difterinin her çeşidinde ve kalpteki yan etkilerinde hastanın mutlaka bir hastane tedavisi altına alınması zorunludur.

Korunma
Burun ve gırtlak salgılarının .bakteriyolojik laboratuvar araştırmasında sonuç negatif alındığında hastalık bulaşıcı niteliğini kaybetmiş demektir. Çocuklara difteri aşısı yapılmalıdır. Hastalığın bulaşmasını önlemek amacıyla hastanın mutlaka ayrılması gerekir. Beklenir bir difteri olasılığına karşı çocuklara serum verilebilir.

Difteri aşısı dört haftalık aralarla yapılır. İlk aşı, bir yaşına kadar yapılmalı, 2 ve 6 yaşlarında tekrarlanmalıdır. Difteri aşısı tetanos aşısı ile birlikte de yapılabilir. Hastanın evde tedavi edilmesi halinde, hastaya bakan kişinin hastanın yanına girerken bir maske takması ve oksijen peroksitli suyla gargara yapması gerekli önlemler arasında sayılabilir. Difteride penisilin, eritrosin ve streptomisin kullanılır. Ağır vakalarda kortikosteroidler kullanılabilir

grip

2008-03-18T14:31:00.001-07:00

grip soğuk algınlığı tedavisi

Grip ve soğuk algınlığı sonucu oluşan enfeksiyonlarda etken %90 virüslerdir. Grip, soğuk algınlığına neden olan 200 kadar değişik virüs tanımlanmıştır.

Grip Nedir? Grip ve soğuk algınlığı sonucu oluşan enfeksiyonlarda etken %90 virüslerdir. Grip, soğuk algınlığına neden olan 200 kadar değişik virüs tanımlanmıştır.

√ En sık görülen virüsler,
• Rhinovirüsler %15-40
• Coronavirüsler %10-20
• Parainfluenza virüsü %5-10
• Respiratuar sinsial virüsler %6

Nezle ve grip kişiden kişiye bulaşır. Başlangıçda bu bulaşmanın "damlacık enfeksiyonu" ile yani aksırma,
öksürme ile etrafa saçılan damlacıkların içindeki virüslerin havada kalması ile olduğu sanılmaktaydı. Ancak şimdi mevcut kanıtlar bulaşmanın virusu almış hastanın elinden hassas insanlara geçmesi ve hassas bireylerin de nazal (ağız-burun) mukozalarına sürmeleri ile olduğu yönündedir. Bu nedenle soğuk algınlığı ve nezlenin bulaşmasını engellemenin yolu ellerin sık yıkanmasıdır.

Yapılan araştırmalar havanın soğukluğunun grip ve soğuk algınlığı hastalığının başlaması ve seyretmesi ile ilintili olmadığını göstermiştir. Üstelik bu araştırmalara göre psikolojik stres, üst solunum yollarını etkilleyen alerjiler ve adet dönemlerinin hastalığa yakalanma riskini artırdıkları saptanmıştır. Grip ve soğuk algınlığına bir çok virüs sebep olabileceği için de vücut hiçbir zaman bu virüslerin tümüne direnç geliştiremez. Bu sebeple her sene tekrar tekrar soğuk algınlığı geçirilebilir.

√ Grip, soğuk algınlığında,
• Grip soğuk algınlığı tanısını koyup var olan belirtileri belirlenmelidir.
• Belirtilere göre tedavi yapılmalıdır.

√ Belirtiler nelerdir ?
• Ateş
• Baş ağrısı
• Eklem ve kas ağrısı
• Yorgunluk hissi,
• Akan ya da dolu burun
• Hapşırma
• Bogaz ağrısı
• Gögüs doluluğu

√ Ne Yapmalı ?
Grip ve soğukalgınlığı için aşağıdaki durumlardan herhangi birinin görülmesi halinde ve belirtilerin 7-10 gün içinde geçmemesi durumunda mutlaka doktora başvurmak gerekmektedir.

• 39 C'yi geçen ateş
• Sürekli yada çok kıvamlı balgam üreten öksürük
• Nefes alırken ağrı
• Devamlı kulak ağrısı
• Şişmiş lenf bezleri
• Yutkunurken zorlanma

√ Tedavi
Grip ve soğuk algınlığında belirtiler giderilerek hasta rahatlatılır. Bazı ilaçlar birden fazla etken madde içermektedirler. Bu maddelerin ne olduklarını bilip sadece ihtiyaç duyulan etken maddeleri içeren ilaçları kullanmak gerekir.

Ateşi düşürmek ve ağrıyı azaltmak için antipiretik ve analjezikler yani ağrı kesici ve ateş düşürücüler kullanılmaktadır. Hafif ve orta dereceli ateşlerin düşürülmesi için tüm dünyada 124 yıldır parasetamol güvenle kullanılmaktadır.

Hapşırık ve kaşıntı semptomlarını azaltmak için antihistaminikler kullanılmaktadır. Antihistaminikler birinci ve ikinci kuşak antihistaminikler olmak üzere iki grupda incelenmektedir. Birinci kuşak antihistaminikler uyku (sedasyon) yapma özelliğinde olduğu için çalışanların özellikle de trafikde bulunan kişilerin,dikkat gerektiren işlerde çalışan kişilerin kullanmadan önce dikkat etmeleri gerekmektedir.

İkinci kuşak antihistaminikler uyku hali yapmadıkları için daha güvenle tercih edilebilir. Grip ve soğukalgınlığı tedavisi için, içinde uyku hali yapmayacak antihistaminik bulunan Duact kullanılması hem iş gücü kaybını önleyecek hem de kısa sürede tedaviyi sağlayacaktır.

Burun tıkanıklıklarının giderilmesi ve üst solunum yollarındaki konjesyonu (tıkanıklığı) azaltmak için dekonjestanlar kullanılmalıdır. GlaxoSmithKline'ın grip ürünleri içindeki dekonjestan madde ppa (fenilpropanolamin) değil pseudoefedrindir.

İki farklı türde öksürük vardır. Eğer balgamlı bir öksürük var ise balgamın sulandırılıp solunum yollarından atılabilmesi için ekspektoran içeren bir öksürük şurubunun kullanılması gerekir. Dünyada en yaygın olarak kullanılan ekspektoran madde guaifenesindir.

Eğer kuru, gıcık yapıcı türde ve özellikle akşamları rahatsız eden bir öksürük var ise antitüssif özellikteki ilaçların kullanılması uygundur. Antitussifler beyindeki öksürük merkezini baskılayarak öksürüğün kısır
döngüsünü kırar ve öksürüğün sayı ve şiddetini azaltırlar.Dekstrometorfan içeren antitussifler kuru öksürüğün sayısını azaltan etkin madde olarak kabul edilmektedir

kızamık

2008-03-18T14:30:00.002-07:00

kızamık enfeksiyonu

• Mikrop vücuda girdikten ancak on bir giin sonra hastalık ortaya çıkar.
• Hastalığın ilk günü vücut ateşi birden bire yükselir; nezle ve öksürük başlar. Deride iltihaplanma görülür.
• Baş ağrısı da vardır.
• İkinci gün vücut ateşi düşer. Avurt içlerinde beyaz lekeler ortaya çıkar.
• Üçüncü gün ağız içinde ve boğazda kırmızı lekeler oluşur.

• Dördüncü gün vücut ateşi tekrar yükselir. Ateşle birlikte, kulak arkasından başlamak üzere lekeler belirir. • Bu lekeler, iki-üç gün içinde bütün vücuda yayılır.

Kızamık lekelerini, diğer döküntü lekelerinden ayıran özellikler şunlardır:
• Açık kırmızı renktedirler.
• Mercimek büyüklüğündedirler.
• Sınırları kesin olup kenarları yayvan değildir.
• Zamanla birkaç leke birleşerek daha büyük lekeler oluşturabilirler.
• Lekelerin vücuda yayılışı sırasında şiddetli öksürük, iştahsızlık, halsizlik, lenf bezlerinde şişme görülür.
• Gözlerde sulanma ve sümük salgısında artış olur.
• Yaklaşık beş gün sonra lekelerde ve hastahk belirtilerinde gerileme başlar.
• Beş günün sonunda lekelerin rengi açık kahveye dönüşerek iki-üç hafta kadar varlıklarını sürdürürler.
• Vücut ateşinin düşmesi ile birlikte hastalığm bulaşma tehlikesi azalır.

DİKKAT:Hastalık sırasında vücut direnci iyice düşeceğinden, hastanın bakımı ve istirahati yeterince temin edilmediği takdirde beyin zarı iltihabı, akciğer veremi, ortakulak iltihabı gibi ciddi hastalıklara sebebiyet verebilmektedir.

Ne Yapmalı?
• 12. aydan itibaren çocuğunuza kızamık aşısı yaptırınız.
• Hastalık sırasında ortaya çıkması muhtemel diğer hastalıklara karşı antibiyotik tedavisi uygulatınız.
• Hastaya bol bol sıvı ve sulu yiyecekler veriniz.
• Öksürük, nezle ve baş ağrısı için gerektiğinde doktor tarafından yazılmış ilâçlar verilebilir.
• Hastalık göz iltihaplarına da yol açabildiğinden, böyle bir durumla karşılaştığınızda, doktora haber vermekle beraber, hastanın yatağını aşırı ışık almayacak bir yere taşıyınız.
• Kızamık, çocuk başka bir hastalık geçirdiği sırada ortaya çıkarsa; çok tehlikeli neticeler doğabileceğinden, hastanın mutlaka doktor kontrolünde bulunması icabeder.
• Kızamık geçiren bir hasta, bilhassa ilk günlerde, mutlaka diğer çocuklardan uzak tutulmalıdır.
• Yetişkinlerde ve beslenme bozukluğu olan çocuklarda bu hastahk oldukça ağır seyreder

kolera

2008-03-18T14:30:00.001-07:00

kolera salgını ishal

Bilhassa 19. yüzyılda salgınlar halinde can alan tehlikeli bir hastalık idi. Mikrobunun (Vibrio Cholera) keşfedilmesi ve tesirli tedavi şekillerinin bulünması sonunda salgınların önüne geçilebilmiştir.

Belirtileri:
• Üç devre halinde seyreder: Birinci devresi, ishal ve kusma ile başlar. İshal durumu gittikçe ağırlaşarak, dışkı pirinç suyu görünümü alır.

Vücut devamlı tuz kaybettiği için kol, bacak ve karında şiddetli adale krampları ortaya çıkar.

• Ateş yükseldiği halde deri söğuk ve mordur.

• Hasta şiddetli susuzluk hisseder. Su içilmesi sonucu vücut sıvısı tuz yönünden daha da fakirleşir.

• Birinci devre bir gün kadar sürer.

İkinci devrede vücut iyice soğur. Deri kuru, buruşuk ve mordur.
• Hastanın sesi zayıf ve kısıktır.

• İdrar azalmış, rengi de iyice koyulaşmıştır.

• Kan basıncı düşer, nabız zor hissedilir.

• Kramplar dayanılmaz derecede ağırlaşır.

• Zayıf bünyeli hastalar bu duruma bir günden fazla dayanamayarak ölür.

Üçüncü devre, iyileşme devresidir.
• İshal ve sıvı kaybı gittikçe azalır. Bununla beraber, hastalık belirtilerinin tekrarladığı vakalar az değildir.

• Üçüncü devrede hastanm durumu tekrar ağırlaştığı zaman tifo ve zatürre benzeri belirtiler ortaya
çıkabilir.

Ne Yapmalı?
• Salgm görüldüğünde aşı yaptırmız.

• Aşının vücuda kazandırdığı bağışıklık kısa vadeli olup bir ay kadardır.

• Aşı ile birlikte ahnacak en iyi tetbir, koleralı hastalardan uzak durmak ve yiyeceklerle içeceklerin temiz olmasına dikkat etmektir.

Tedavi:
• Koleranın ilk belirtileri görülür görülmez derhal doktora gidilmeli, tıbbî tedavi sağlanmalıdır.

• İlk etapta vücuttaki sıvı ve tuz kaybını önleyici tetbirler alınacaktır.

• Beş gün müddetle antibiyotik verilerek, barsaklar kolera mikrobundan temizlenir.

• Hasta tedavi sırasında ayırılmalı; yiyecek ve içeceklerinin temiz ve protein yönünden zengin olması sağlanmalıdır.

kızamıkçık

2008-03-18T14:29:00.000-07:00

kızamıkçık hamilelik aşı

Belirtileri: Mikrop vücuda girdikten iki-üç hafta sonra hastalık ortaya çıkar. Kızamık kadar tehlikeli ve fazla bulaşıcı değildir.

Belirtileri:
• Hastalık hafif ya da yüksek ateşle başlar.

• Kızamığa benzer döküntüler görülmekle birlikte, en belirgin

• özelliği kulak arkası ve altı lenf bezlerinde şişlik görülmesidir.

• Nezle ve halsizlik yapabilir ama öksürük pek görülmez.

• Lekeler kızamığınkinden daha hafif ve daha açık renktedir.

• Ateş ve döküntü dördüncü günün sonunda kaybolur.

• İki hafta içinde lenf bezlerindeki şişlik iner.

• Hastahk sonunda yan etkiler (ilâve hastalıklar) görülmez.

• Çocuklar için zararsız bir hastalıktır.

• Ateş sırasında hasta yatakta istirahat ettirilmelidir. Ancak diğer çocuklardan uzak tutmaya gerek yoktur.

DİKKAT: Hâmile bir kadın, gebeliğin ilk üç ayında kızamıkcığa yakalandığı takdirde hastalık yapan virüslerin döl yatağındaki bebeğe (fetus) zarar verme ihtimali oldukça yüksektir. Doğacak bebekte göz, kulak ve kalp bozuklukları görülebileceğinden kız çocuklarının bu hastahğı erken yaşlarda geçirmelerinde büyük fayda vardır.

Kızamıkcığı 2-5 yaş arasında geçirmeyen kız çocuklarına mutlaka 11-15 yaşları arasında aşı yapılmalıdır. Çocuk yapmaya niyetlenen genç bir hanım, eğer bu hastahğı çocukken geçirmemiş ve aşı da yaptırmamış ise; hâmile kalmadan önce aşı yaptırmalıdır. Aşı, doğum kontrol hapı alınmadığı bir zamanda yaptırılmalıdır

kuduz

2008-03-18T14:28:00.000-07:00

kuduz tedavisi hayvan ısırığı

Özellikle köpek, kedi, kurt, tilki ve yarasa gibi memeli hayvanlarda görülen bir hastalıktır.

İnsana da bu kuduzlu hayvanların ısırması ile geçer. Dişlerin açtığı yaraya, kuduz virüsü taşıyan hayvan salyası bulaşır. Virüsler yaradan içeri girdikten sonra sinirler yoluyla merkez sinir sistemine (beyne) ulaşır; tahribatmı yaparak sonu ölüm olan genel felçlere sebebiyet verirler.

Belirtileri:
• Hayvan ısırdıktan ancak bir ila altı ay sonra hastalık belirtileri ortaya çıkar. Bu müddet değişikliği, vücudun direnci ve ısırılan yerin beyne olan uzaklığı ile orantılıdır.

• İlk belirtileri karamsarhk ve huysuzluktur.

• Sonra, boğazda başlayan ağrılı kasılmalardan dolayı, hasta su içemez. Bunu beceremediğinden huysuzlaşır. Halk arasında bu durum "su korkusu" tâbiri ile açıklanır.

• Yutkunma güçlüğünü ağrılı kas spazmları izler. Hastada şuursuz tepkiler ve ihtilaçlar (delilik halleri) belirir.

• Nihayet, birkaç gün içinde, adale kasılmaları genel felç haline dönüşür ve sonuç ölümdür.

Ne Yapmalı?
• Bir hayvan tarafından ısırıldığınız zaman, her halükarda, kuduz olabileceğini düşünmelisiniz.

NOT: Hayvanda kızgınlık ve azgınhk alâmetleri varsa; köpek ise havlarken, kedi ise miyavlarken ahşılmışın dışında sesler çıkarıyorsa; hele ağzında bol salya varsa onu mutlaka yakalayıp belediye tabibine veya bir hastahaneye götürünüz. Yakalamaya çalışırken -tekrar ısırılmamak için- dikkatli hareket ediniz.
Isırılan yeri bol sabunlu su ile yıkayınız.

Yakaladığınız hayvanı ilgili sağlık kuruluşuna (belediye tabibi veya hastahane) götürüp "kuduz testi" yaptırınız. Görevliye, ısırıldığınızı söyleyiniz ve gerektiğinde aranmak üzere adresinizi ve telefon numaranızı veriniz. Veya neticeyi almak üzere randevu isteyiniz.

Testler kuduzu doğruladığı takdirde ısırık yeri cerrahi usullerle temizlenir ve kuduz serumu zerkedilir. Arkasından vücuda aktif bağışıklık kazandırmak için ölü kuduz virüsü aşılanır. Aşılama usulleri değişik olmakla beraber, hepisinin de gayesi hastada kuluçka devresi sona ermeden bağışıkhk oluşturmaktır

kuş gribi

2008-03-18T14:27:00.002-07:00

kuş gribi virüsü enfeksiyonu

Uzun bir yolculuktan sonra ülkemize de gelen kuş gribinin görüldüğü yerlere göre tahmini rota çizildi. Bu rota kuşların göç yolu ile az çok örtüşüyor ve virüsün göçmen kuşlarla bulaştığını kanıtlar gibi. Bilim adamları bu konuda yine de kuşkulular. Bazı gözlemler gerçekten de akıl karıştırıcı.

Televizyon ekranında orta yaşlı bir adam, mutfağındaki tencereden tavuk parçalarını koparıp yiyor.

"İşte görüyorsunuz ben yiyorum" derken, kırmızı tencerenin üzerine örtülmüş alüminyum folyoyu kaldırarak yediği tavuğu da göstermeyi ihmal etmiyor. Sözünü ettiğimiz kişi Aydın Valisi Mustafa Malay. Vali kümesteki tavukları kestirip, derin dondurucuya yerleştirmiş, tavuk hastalıklı bile olsa pişirilip yenir, yeter ki en az 70 derecede pişirilsin diyor.

Kuş gribi ülkemizin doğu sınırından batı sınırına kadar yayıldı. Bir iki hafta içinde yarım milyonun üzerinde kanatlı hayvan öldürüldü. Virüs onlarca insana bulaştı, hastalıklı tavukları pişirip yiyen dört çocuk öldü. Bu dört çocuk Güneydoğu Asya dışında H5N1 yüzünden hayatını kaybeden ilk kurbanlar.

İşte bu nedenle de Türkiye'de yaşananlar Avrupa'yı telaşlandırdı. Virüs Avrupa sınırlarına gelip dayanmıştı sonunda, şimdi ne olacak?

Virüsün kanatlı hayvanlarda hızla yayılması mutasyona uğramasını kolaylaştırabilirdi ve böyle bir olasılık yok da değil. Dünya Sağlık Organizasyonu (WHO) Türkiye'de hastalanan iki çocuktan alınan iki örnekte genetik değişimler tespit etti.

Bunun ne kadar önemli bir değişim olduğu bilinmiyor henüz, ama mutasyon, kuş hücresinden çok insan hücresiyle daha kolay birleşmesine izin veriyor ki bu da insandan insana bulaşan virüsün doğmasına neden olabilir, diyor WHO'nun viroloji uzmanı Mike Perdue. Bulaşma riski yüksek
Türkiye'den alınan virüs örnekleri 2003 yılında Hong Kong ve 2005 yılında da Vietnam'da saptanan mutasyon özelliklerine benzemekte.

- Uzakdoğu'da ilk vakalar 8-9 yıl önce çıktı ortaya. Çin'de 1996 yılından bu yana beş kişi hayatını yitirdi.
- Virüs 1997 yılında Hong Kong'da 18 kişiyle bulaştı, hastalananlardan altısı öldü. Bu arada Kamboçya, Vietnam, Tayland ve Endonezya'da da ölüm vakaları yaşandı.
- Hastalık ülkemizde özellikle de çocukları vurdu. Testleri pozitif çıkan ilk 14 hastadan sadece ikisi 20 yaşından büyüktü. Herhalde yetişkinler daha önce geçirdikleri grip enfeksiyonları nedeniyle daha güçlü bağışıklık sistemine sahipler.

Akciğerlerden Kana
Hasta tavuğun kanatlarında virüs birkaç gün yaşayabilirken, insan cildinde etkisi birkaç saat içinde geçiyor. Gözler, burun ve ağızdan bedene giren virüs solunum yollarındaki mukoza hücrelerine yerleşerek biran önce diğer hücrelere yayılarak çoğalmaya çalışıyor.

Ancak insan, hastalık semptomlarını bedeninde milyonlarca virüs dolaşmaya başladıktan sonra hissediyor.
Yüksek ateş, öksürük, solunum zorluğu gibi belirtiler, hastaların dört ila beş gün içinde hastaneye baş vurmalarını kaçınılmaz kılıyor. WHO uzmanları bundan sonraki üç günün hayatta kalmak için çok önemli olduğunu söylüyorlar. Koçyiğit ailesinin üç çocuğu ve nüfus kütüğünde 12 yaşında görünen ama biyolojik yaşı on altı olan Fatma Özcan'ın da tedavisi gecikmişti.

Kuş gribi saptanan her yerde kanatlı hayvanlar öldürülmeye devam ediliyor. Virüs hayvanlar arasında ne kadar çok yayılmaya devam ederse insana bulaşma tehlikesi azalmakta, dolayısıyla da mutasyona uğrayıp "süper virüse" dönüşme riski de. Bu yüzden virüsün diğer hayvanlara bulaşmadan, temizlenmesi büyük önem taşımakta.

İnsandan insana
Dünya genelinde milyonlarca kuşa bulaştı virüs ve durmadan sekiz gen parçasında değişime uğruyor, hatta bir kez diğer kuş gribi virüsleriyle bile birleşti. Böylece yeni bir H5N1 türü ortaya çıktı ve 2005 yılında Çin'de ilk kez yabani kazları öldürdü.

Daha sonra yapılan incelemelerde söz konusu virüs kökünün kümes hayvanları ve fareler için son derece tehlikeli olduğu ortaya çıktı. Tayland'daki bir hayvanat bahçesinde kaplanların hastalandığı haberi ortaya çıktı. Ve kuş gribi virüsü iki kez insandan insana da geçti. 2004 yılında Taylandlı ailenin fertleri virüsü birbirine bulaştırmıştı.

Uzmanlar çok bulaşıcı olan ve insandan insana kolayca bulaşan bir süper virüsün henüz gelişmediğini söylüyorlar. Tayland'daki vakada virüsün daha fazla kişiye bulaşmamasının sebebi bu şekilde açıklanıyor. Ya da aile hastalandığında yanlarına kimse yaklaşmamıştı diyor uzmanlar.

Bilim adamlarının en büyük korkusu kuş gribi virüsünün insanda görülen "normal" grip virüsüyle kaynaşıp bir "süper virüs" haline dönüşmesi. Bu açıdan bakıldığında grip vakalarının minimum seviyede ortaya çıkması "süper virüs" tehlikesini azaltabilir.

Süper virüs tehlikesi
Kuş gribine karşı etkili olmayan grip aşısı da bu konuda yararlı olabilirdi. Ortada grip virüsü yoksa, kaynaşma da olmaz ama grip vakalara ne kadar çoğalırsa mutasyon riski de yükselir.

Kuş gribinin dünyanın birçok yerine yayılması göçmen kuşlara bağlanıyor. Virüs, gerçekten de belli başlı göç yolları üzerinde tespit edildi. Başlıca ördek ve kaz gibi su kuşları, diğer kuş gribi virüslerini de taşıyabiliyorlar. H5N1 soğuk suda direncini kolay kolay yitirmemekte. Hastalık taşıyan bir ördeğin dışkısı bir göle düştüğünde üç hafta boyu diğer hayvanlara bulaşabiliyor diyor uzmanlar.

Ülkemiz komşu Rusya'yla birlikte dünyanın en önemli göç yolu üzerinde yer almakta. Sonbaharda on binlerce kuş Sibirya'dan yola çıkarak, Karadeniz bölgesi üzerinden Afrika'ya doğru yol alıyorlar. Bu yüzden virüsün ortaya çıkması neredeyse kaçınılmazdı.

menenjit

2008-03-18T14:27:00.001-07:00

menenjit viral bakteriyel menenjit

Menenjit viral bakteriyel etkenler korunma : Bazı menenjit tipleri çok hızlı şekilde beyin hasarına ya da ölüme neden olabilir. Öte yandan bazı virüslerin yol açtığı menenjit hafif seyreder. Menenjit aşıları özellikle salgınlar sırasında uygulanır ve çocuklara rutin aşılama yapılmaz.

Menenjit, meninksin (beyni ve omuriliği örten zarlar) iltihaplanmasıdır.

Çoğunlukla vücudun başka bir bölgesindeki enfeksiyondan tipik olarak kan dolaşımı yoluyla meninkse ulaşan mikroorganizmaların yol açtığı enfeksiyon sonucu oluşur. Doktorunuz omurilik sıvısından aldığı örneği inceleyerek menenjit tanısı koyabillr. Bebeklerde ve genç çocuklarda belirtileri saptamak zor olabilir.

√ MENENJİT TİPLERİ :
• Viral menenjit: Çoğunlukla görece hafif seyreder ve ABD de bakteriyel menenjitten daha yaygın olarak ve daha çok kış aylarında salgınlarla görülür. Genellikle tedavi gerekmez ve çoğunlukla 2 hafta içinde iyileşir.

• Bakteriyel menenjit: Yaşamı tehdit edici olabilir ve hemen tedavi edilmesi gerekir. Günümüzde, Streptococcus pneumoniae ve Neisseria meningitidis (meningococcus) tek tek vakalar ya da salgınlar şeklinde görülen bakteriyel menenjitin önde gelen nedenleridir. Haemophilus influenzae tip b, ABD de 1990 lı yıllardan önce 6 yaşından küçük çocuklarda menenjitin önde gelen nedeniydi. Ancak çocuklara rutin aşılamanın bir parçası olarak uygulanan aşılar, bu tip menenjit insidansını düşürmüştür. Yeni doğanlarda, grup B streptococcus ve E. coli gibi başka bakteriler menenjite yol açabilir

√ BELİRTİLER:
• Yenidoğan bir bebekte huzursuzluk ya da uyuşukluk olabilir ve beslenemez. Hafifçe içe göçük olan başın yumuşak bölümü (bıngıldak = fontanel) gergin ya da dışarı çıkık duruma gelir. Daha büyük bir çocukta şiddetli ve sürekli baş ağrısı ve/ya da ense sertliği, alışılmadık biçimde sessizlik, parlak ışığa karşı duyarlılık, bulantı ya da kusma hissi.
• Bakteriyel menenjitte belirtiler hızla, bazen birkaç saat içinde gelişir. Belirtilerin ortaya çıkmasından sonra uyuşukluk başlar ve bazen bilinç kaybı olur. Vakaların yarısında koyu kırmızı ya da morumsu lekeler görülebilir.
• Viral menenjitte belirtiler daha hafiftir ve gribe benzeyebilir.

√ KORUNMA:
• Bakteriyel menenjitin belirli suşları için aşılar mevcuttur ve bunlar salgınları kontrol altına almaya ya da belirli bölgelere seyahat edenlere yardımcı olabilir. Enfekte kişiyle yakın temasta bulunanlar (aile üyeleri) enfeksiyondan korunmak için antibiyotik kullanabilir. Enfekte kişinin ağız salgısından uzak durulması (öksürükten ve öpüşmekten kaçınmak) ve ellerin dikkatle ve sık yıkanması da alabileceğiniz diğer önlemlerdir.

nezle

2008-03-18T14:26:00.001-07:00

nezle rinit rinofarenjit akut allerjik atrofik

Rinit bildiğimiz nezlenin tıptaki adıdır. Açık renk burun akıntısı ile başlar, sonra bu akıntı kalınlaşır, rengi koyulaşır. Ateş fazla yükselmez, çocuğun genel durumu iyidir. Küçük bebeklerde burunun tıkanması, yemek yemesinde , uyumasında zorluk çıkartırsa da , basit bir hastalıktır.

√ nezle rinit rinofarenjit tanım :
Rinit bildiğimiz nezlenin tıptaki adıdır.

Açık renk burun akıntısı ile başlar, sonra bu akıntı kalınlaşır, rengi koyulaşır. Ateş fazla yükselmez, çocuğun genel durumu iyidir. Küçük bebeklerde burunun tıkanması, yemek yemesinde , uyumasında zorluk çıkartırsa da , basit bir hastalıktır. Burunu serum fizyolojik damlatarak açmalı, burun damlaları kullanılabilir ama yağlı ve damar sıkıştırıcı maddeler ihtiva etmemelidir.

√ Rinofaranjit :
Bu , burun arkası ve larenks bölgesine yayılmış bir nezledir. Çoğu zaman ateş yükselebilir, (ani olursa havale geçirebilir), öksürük, gıdayı reddetme, ishal görülebilir.

Tedavisi basittir.Nezlede olduğu gibi burun serum fizyolojikle temizlenir, ateş düşürücü ilaçlar verilebilir, hastalı birkaç günde geçer.

√ Komplikasyonlar :
• Orta kulak iltihabı
• Larenjit
• Bronşit
• Zatürre
Bu tür hastalıkların önlenmesi için doktor lüzum görürse antibiyotik kullanılabilir

√ Tekrarlayan Rinofarenjitler - Kronik rinit :
Sürekli burun akıntısı durumunda kronik rinitten söz edilir. Bu tekrarlar bebeklerde büyük sorun yaratır. Bebek oluşabilecek komplikasyonlara açıktır. Sürekli burunları tıkalıdır, öksürürler. Bu büyümelerini kötü yönde etkiler. Bu tekrarların sebepleri şunlar olabilir :
• çocuğun alerjik yapısı
• bağışıklık eksikliği
• demir eksikliği
• D vitamini eksikliği
• burunda polip
• tekrarlayan sinüzit
• yabancı cisim
• septum deviasyonu
• kronik beslenme bozukluğu
• çeşitli doğumsal hastalıklar

Tekrarlayan rinofarenjitler çocuğun üst solunum yolarının, çevreden gelen çeşitli virüs ve mikropların saldırısına karşı bağışıklık kazanmasına yarayan alışma hastalıkları gibi düşünülebilir. Bu tekrar eden hastalıklar çocuğun bağışıklık sisteminin oluşması için gereklidir. Genellikle 6- 7 yaşında bunlar sona erer.

Tedavi etmek için sabırlı olup, antibiyotikleri çok kullanmamalı, önleyici tedbirler almalısınız. Zaman zaman güneşli ve kuru iklimlere gidilmelidir. Eğer altında yatan başka bir hastalık varsa neden bulunup tedavi edilmelidir. Çocuk sık sık kulak yolu iltihabına yakalanıyorsa , burun etlerinin alınması gerekebilir.

√ Allerjik Rinit :
Mevsimsel özellik gösteren bir kronik rinittir. Solunumla alınan irrite edici maddelere karşı aşırı bir reaksiyon söz konusudur. Çocukluk döneminde sık görülür. Burunda kaşıntı , aksırma , sulu akıntı başlıca belirtileri oluşturur. Damar sıkıştırıcı burun spreylerinin kullanımı ile bulgular daha da şiddetlenir.

√ Atrofik Rinit :
Çocuklarda nadirdir. Uzun süren burun enfeksiyonları sonucu gelişebilir. Koku hissi bozulur . Burunda belirgin akıntı yoktur, buna karşılık kabuklanma görülür. Burun ve boğazda kuruluk hissedilir

sarı humma

2008-03-18T14:25:00.000-07:00

sarı humma virüsü tedavisi

"Aedes aegypti" adındaki bir sivrisinek cinsi tarafından insanlara taşınan virüslü bir hastalıktır. Sivrisineğin sokması ile vücuda giren ve kana karışan mikroplar bir hafta içinde hastalık belirtilerini ortaya çıkarırlar.

Belirtileri:
• Ateş, nabız yavaşlaması, kusma ve idrarda albümin çıkması
başlıca belirtileridir.

• Bundan sonra hastada kanamalar ve sarılık görülür.

Ne Yapmalı?

• Hastalığa karşı kesin etkili bir tedavi usulü henüz bulunabiImiş değildir. Belirtilerini ortadan kaldırmaya
yönelik çeşitli metotlar denen ir.

• Hastalık bir defa geçirildikten sonra ömür boyu bağışıklık bırakır.

• Sarıhumma görülen bölgede mutlaka aşı yaptırılmalıdır. Aşının kazandırdığı aktif bağışıklığın müddeti altı senedir.

DIKKAT: Araştırmalar sarıhumma yapan virüsün kaynağının maymunlar olduğunu ortaya koymuştur. Sivrisinekler de maymunlardan alıp insanlara taşımaktadır.

Belirtileri:
• Ateş, nabız yavaşlaması, kusma ve idrarda albümin çıkması
başlıca belirtileridir.

• Bundan sonra hastada kanamalar ve sarılık görülür. Ne Yapmalı?

• Hastalığa karşı kesin etkili bir tedavi usulü henüz bulunabilmiş değildir. Belirtilerini ortadan kaldırmaya yönelik çeşitli metotlar denenir.

• Hastalık bir defa geçirildikten sonra ömür boyu bağışıklık bırakır.

• Sarıhumma görülen bölgede mutlaka aşı yaptırılmalıdır. Aşının kazandırdığı aktif bağışıklığın müddeti altı senedir.

DİKKAT: Araştırmalar sarıhumma yapan virüsün kaynağının maymunlar olduğunu ortaya koymuştur. Sivrisinekler de maymunlardan alıp insanlara taşımaktadır.

SARS

2008-03-18T14:24:00.002-07:00

SARS ciddi akut solunum yolu sendromu

Dünya Sağlık Örgütünün dünya çapında bir sağlık tehdidi olarak ilan ettiği, akut solunum yolu yetersizliği sendromu (SARS=Serious Acute Respiratory Syndrome) adı verilen gizemli hastalık, nedenini belirleyerek yayılmasını kontrol etmeye ve hayat kurtarmaya çalışan araştırmacıların aklını karıştırıyor.

SARS nedir? SARS yakın zamanda Asyada, Kuzey Amerikada ve Avrupada görüldüğü bildirilen bir solunum yolları rahatsızlığıdır.

Akut solunum yolu yetersizliği sendromunun (SARS) semptomları nelerdir? Hastalık genellikle ateşle başlar (38 derecenin üzerinde). Ateşe zaman zaman titreme ya da baş ağrısı, genel bir rahatsızlık hissi ve vücutta ağrılar da dahil olmak üzere başka belirtiler eşlik eder. Bazı kişilerde, hastalığın başlangıcında solunum yollarıyla ilgili hafif belirtiler de görülebilir.

SARS hastaları iki ila yedi gün arasında, kuru bir öksürüğe tutulabilirler. Bu duruma kana yeterince oksijen gitmemesi eşlik edebilir ya da durum o noktaya varabilir. Vakaların %10 ila %20sinde, hastaların yapay yollardan solunuma gereksinimleri olacaktır.

SARSa maruz kalırsam, hasta olmam ne kadar sürer? SARSın kuluçka dönemi genellikle 2 ila 7 gündür; öte yandan, birbirinden ayrı haberlere göre, yumurtlama dönemi 10 güne kadar uzayabilir.

SARS hastalarına nasıl bir tıbbi tedavi tavsiye edilmektedir? CDC (Communicable Disease Center- Bulaşıcı Hastalıklar Merkezi) halen SARS hastalarının, bilinmeyen bir nedene dayalı, topluluk içinde bulaşan, tipik olmayan, ağır zaatürreye yakalanmış her hastaya uygulanan tedavinin aynısını görmelerini tavsiye ediyor. SARS hastalarında sayısız tedavi yöntemleri kullanıldı, ancak şu anda bunun yararını görüp görmediklerni anlamak için yeterli bilgi mevcut değil.

Uygulandığı belirtilen tedavi yöntemleri arasında, antibiyotikler önde geliyor. Tedavilerin arasında oseltavimir ya da ribavirin gibi antiviral ajanlar da yer alıyor. Sterodiler de oseltavimir ya da ribavirinle birlikte ağızdan ya da damar yoluyla hastalara uygulanıyor.

SARS nasıl yayılıyor? SARSın temel yayılma yolu, görünüşe bakılırsa damlacıkların aktarılması. Yani SARS hastası olan biri öksürerek ya da hapşırarak havaya damlacıklar saçması ve başka birinin onları soluması yoluyla yayılır. SARSın hava yoluyla ya da virüsün bulaştığı nesnelerden daha geniş çapta yayılması mümkün.

SARS hastası olan birinin etrafındakilere bu hastalığı bulaştırması tehlikesi ne kadar sürer? Bugüne kadar gelen bilgilere göre, bu insanların ateş ya da öksürme gibi belirtiler sergilemeye başladıkları zaman, hastalığı bulaştırma olasılıkları en yüksektir. Öte yandan, SARS hastalarının, semptomların başlamasından ne kadar zaman önce ya da sonra, hastalığı diğerlerine bulaştırdıkları bilinmemektedir.

SARSa yakalanma riski en yüksek olanlar kimlerdir? SARS vakalarının, öncelikle hastalığı taşıyan biri ile doğrudan temas halinde olan, örneğin SARS hastasının aile fertleri ya da SARS hastasına bakarken enfeksiyon kontrol süreçlerini takip etmeyen sağlık görevlileri gibi insanlar arasında görüldüğü bildirilmektedir.

SARSın nedeni nedir? CDCde ve başka laboratuvarlardaki bilim adamları SARS hastalarında bundan önce bilinmeyen bir koronavirüs tespit ettiler. Yeni koronavirüs SARSın nedeni konusunda hala önde gelen varsayım olsa da, olası nedenler arasında yer alabilecek, başka virüsler de hala araştırılıyor.

Koronavirüsler nedir? Koronavirüsler mikroskopta bakıldığında hale ya da tacı andıran bir görünüme sahip olan virüs gruplarıdır. İnsanlarda hafiften, orta ve üstü ağırlığa uzanan solunum yolu rahatsızlıklarının yaygın nedeni olan bu virüsler, hayvanlarda ise mide ve bağırsak, karaciğer ve sinir sistemi hastalıklarıyla ilişkilendiriliyor. Koronavirüsler dış ortamda üç saat gibi uzun bir süre boyunca hayatta kalabiliyorlar.

SARS için geliştirilen bir test var mı? SARS için henüz elde hiçbir test bulunmuyor. Öte yandan, Bulaşıcı Hastalıklar Merkezi Dünya Sağlık Örgütüyle işbirliği içinde, yeni koronavisürün antikorlarının tespit edilmesinde son derece umut vadedici görünüyor.

SARStan korunmak için ne Yapmalısınız? Hastalık, akut solunum yolu yetersizliği sendromu (SARS) hastası olan birinin öksürerek ya da hapşırarak havaya damlacıklar saçması ve başka birinin onları soluması yoluyla yayılır. SARSın hava yoluyla ya da virüsün bulaştığı nesnelerden daha geniş çapta yayılması mümkün.

Merkezi ABDde bulunan sağlık kuruluşu CDC (Communicable Disease Center - Bulaşıcı Hastalıklar Merkezi) hastalığın yakın temas halinde bulunulan kişilere ya da iyileşmekte olan SARS hastalarıyla ilgilenen sağlık görevlilerine bulaşmasını denetlemek amacıyla, solunum yollarındaki belirtilerin ve ateşin geçmesinden en az on gün sonra, aşağıdaki güvenlik önlemlerinin alınmasını tavsiye ediyor:

1. SARS hastaları ev dışındaki etkileşimlerini sınırlamalılar, işe, okula, evin dışındaki günlük bakım birimlerine ya da başka kamusal alanlara gitmemeliler.

2. Bu on günlük süre boyunca, SARS hastasının bulunduğu ailenin bütün fertleri ellerin sık sık yıkanması ya da alkol bazlı temizleyicilerin kullanılması gibi, el hijyeni ile ilgili tavsiyelere büyük bir dikkatle uymalılar.

3. Her SARS hastası öksürmeden ya da hapşurmadan önce ağzını ve burnunu mendille kapamalıdır. Mümkünse, SARSı atlatmakta olan hasta virüsün bulunmadığı insanlarla yakın temas halindeyken ameliyat maskesi takmalıdır. Hasta ameliyat maskesi takamıyorsa, evdeki diğer insanlar hastayla yakın temas halindeyken maske takmalılar.

4. SARS hastasının vücudundan çıkan sıvılarla gerçekleşecek her türlü temasta, bir kez kullanılıp atılan eldivenler tercih edilmelidir. Öte yandan, vücut sıvılarıyla teması gerektiren faaliyetlerin hemen ardından, eldivenler çıkarılarak atılmalı, eller yıkanmalıdır. Eldivenler yeniden kullanılmamalı, gerçek el hijyeninin yerine geçecekleri düşünülmemelidir.

5. SARS hastaları ailenin öbür fertleriyle yemek araç-gereçlerini, havlularını paylaşmaktan, onlarla birlikte yatmaktan kaçınmalıdır; bununla birlikte, bu eşyalar su ya da sıcak sabunla yıkanmak veya çamaşır makinesine atmak gibi rutin temizliklerden sonra kullanılabilir.

6. Ailenin diğer fertlerinin, ateş ya da solunum yolu rahatsızlıkları gibi SARS belirtileri göstermedikleri sürece, dışarıdaki faaliyetlerini sınırlamalarına gerek yoktur.

7. CDCde görevli bir seyahat danışmanı kıta Çini, Hong Kong, Hanoi, Vietnam ya da Singapura, gerekli olmayan bir seyahat yapmayı planlayan kişilerin, seyahatlerini bir dahaki duyuruya dek ertelemelerini tavsiye ediyor.

SARS hastası olabileceğinizi düşünüyorsanız : Gizemli zaatürreye ilişkin söylentiler dünyanın her yanında gitgide yayılırken, sağlık görevlileri acil serviste ya da muayenehanelerinde, SARSa yakalanmış olabileceklerinden korkan, endişeli ama aslında sağlıklı insanlarla, gitgide artan bir oranda karşılaşıyorlar.

Yetkililer öksürme, solunum zorluğu ve ateş gibi belirtilerin hüküm sürmekte olan soğuk algınlığı ve grip mevsiminde çok yaygın olduğunu söylüyorlar.

Ancak yakın bir tarihte Güneydoğu Asyaya seyahat etmediyseniz ya da bu hastalığı taşıyan biriyle yakın temasta bulunmadıysanız, SARS hastası olmanız son derece uzak bir olasılık.

Dünya Sağlık Örgütü hastalığın nedeni belirlenene dek, akut solunum yolu yetersizliği vakasını, ana hatlarıyla, aşağıdaki belirtilerle tarif ediyorlar:

1. 38 derecenin üzerinde ateş

2. Şu solunum yolu belirtilerinden biri ya da daha fazlası: öksürme, nefes darlığı ya da nefes zorluğu

3. SARS hastası olduğu bilinen biri ile yakın temas ya da belirtilerin ortaya çıkmasından önceki son on gün içinde, hastalığın etkilediği alanlarda birine seyahat etmiş olmak.

Yetkililer yakın tarihte seyahat ya da hastalığı taşıyan bireylerle temasın ardından, bu zaatürre belirtilerini gösteren herkesi bir sağlık görevlisiyle temasa geçmesi, seyahatine ve temasın türüne ilişkin ayrıntıları eksiksiz olarak vermesi konusunda uyarıyor.

Sağlık görevlisi akut solunum yolu yetersizliği sendromuna maruz kalmış olabileceğinizi düşünüyorsa, hastalığın diğer olası nedenlerini elemek için daha fazla test uygulaması gerekir.

Bu gizemli zaatürreye ilişkin daha fazla bilgi elde edilene dek, yetkililer doktorların SARSta, zaatürrenin bilinmeyen her türünde uyguladıkları tedavileri uygulamalarını tavsiye ediyorlar.

Bulaşıcı Hastalıklar Merkezi ve Dünya Sağlık Örgütünün tavsiyelerine göre, SARS hastalığına yakalandığı düşünülen kişiler, standart bulaşıcı hastalık tedavisi genel ilkelerine göre, hastaneye yatırılmalı ve diğer hastalardan tecrit edilmeli.

sıtma

2008-03-18T14:24:00.001-07:00

sıtma ateşli enfeksiyon

"Plasmodium" cinsi bir parazitin sebep olduğu ciddi bir kan hastalığıdır. İnsandan insana "anofel" tipi sivrisinekle taşınır.

Sivrisinek insanı soktuğu zaman sporozoit halindeki parazit hücrelerini kana boşaltır. Kan yoluyla bir saat içinde karaciğere ulaşabilen sporozoitler burada yerleşerek gelişip bölünürler (çoğalırlar). Gelişerek merozoit adını alan parazitler, karaciğeri terkederek kana karışırlar.

Kana karışan merozoitlerin hedefi alyuvarlardır. Alyuvarlara hücum ederek içine yerleşirler. Burada tekrar üreyerek gelişmelerine devam ederler. Birkaç saat içinde alyuvarın içini tamamen doldururlar. Bölünme sonunda her merozoit 16 adet "şizont" adı verilen yavru hücre üretir.

Yavru hücreler içinde bulundukları alyuvarları terkederek kana karışır ve yerleşip çoğalmak üzere yeni alyuvarlar ararlar. Kana karışan yeni hücreler, eşeysel şekilleri olan erkek ve dişi gametler halindedirler.
Sıtmaya has olan ateşli nöbetler, yavru hücrelerin alyuvarlardan çıkıp kana karıştıkları zamana rastlar.

Belirtileri:
Sıtma hastalığı yapan dört tip plasmodium vardır. Belirtiler de bu tiplere göre değişiklikler gösterir. Ancak hepsinin ortak özelliği baş ağrısı, titreme, terleme, kol ve bacaklarda ağrıdır. Alyuvarların içinde bölünüp çoğalan merozoitler kana karışırlarken hastanın ateşi yükselir.

"Malaria" tipi plazmodiumun sebep olduğu sıtmada parazitin karaciğerde kalış müddeti 8 gündür. Alyuvarlara hücumları ve tekrar kana karışmaları 72 saat sürer.

"Falcifarium" tipi plazmodiumlar karaciğerde 6 saat kalırlar. Alyuvarlarda kalış ve kana geçiş zamanları düzensizdir. Bir kısmı gelişip çoğalırken bir kısmı beklemede kalırlar. Bu sebeple falcifarium sıtmasına "habis sıtma" adı verilmektedir. En tehlikelisi de budur. Parazitler, kümeler halinde beyin, omirilik, akciğer ve böbreküstü bezlerinin kılcal damarlarına hücum ederek onları tıkayabilirler ve âni ölümlere yol açabilirler. Hastalığın ağır geçmesi halinde alyuvar yıkımı olarak tarif edebileceğimiz "karasu humması" görülebilir.

"Vivaks ve Ovale" tipi plazmodiumların ise karaciğerde kalış müddetleri 8 gündür. Alyuvarlarda kalış ve kana tekrar geçişleri 48 saatte tamamlanır.

Malaria, Vivaks ve ovale tipi plazmodiumların hepsi karaciğeri terketmezler. Bir kısmı karaciğerde kalarak çoğalmaya devam ederler.

Ne Yapmalı?
• Sıtmanın maalesef henüz ne aşısı ne de serumu bulunabilmiş değildir.

• Hastalığın sivrisinekle geçtiği bilindiği için öncelikle sivrisinekle mücadele edilmeli; bataklıklar kurutulmalı, büyük su birikintileri ilâçlanmalıdır.

• Yatmadan evvel evin içi sivrisineklere karşı ilâçlanmalı, pencerelere tül tipi teller geçirilmeli, gece cibinlik altında yatılmalıdır.

Tedavi:
• Sıtmaya yakalandığınızı hissettiğiniz zaman mutlaka doktora gidiniz.

• Eskiden sıtmayı tedavi etmek için kullanılan "kinin" artık yerini daha tesirli ilâçlara bırakmıştır. Kinin, kandaki bölünmüş pa-. razit hücrelerini parçalayıp tesirsiz hale getiriyor; ancak karaciğerde varlığını sürdürenlere karşı etkili olamıyordu. Ayrıca kinin uygulamasında hastada baş dönmesi, kulak çınlaması, bulantı ve kalp çarpıntısı gibi yan etkiler görülüyordu.

• Bugün hastalığın seyrine göre kullanılan değişik ve oldukça etkili ilâçlar vardır.

• Tedavi sırasında hasta mutlaka yatakta istirahat etmeli; hafif fakat kalorisi yüksek yiyeceklerle beslenmelidir.

• Terlemelerde iç çamaşırları değiştirilmeli; titreme nöbetlerinde hasta ısıtılmalıdır.

su çiçeği

2008-03-18T14:23:00.003-07:00

su çiçeği kabarcık kaşıntı

Belirtileri: Çiçek kadar tehlikeli olmayan bir hastalıktır. Ancak çiçek gibi çok çabuk yayılır. Daha çok kış aylarında salgınlar halinde görülür. Virüsler vücuda girdikten iki hafta sonra hastalık başgösterir.

√ Ateş, baş ve bel ağrılarıyla başlar.

√ Değişik irilikte kırmızı lekeler önce gövde sonra kol ve bacaklarda görülür.

√ Lekeler bir gün içinde sulanır ve yavaş yavaş patlamaya başlarlar.

√ Sivilceler patladıktan sonra, mikrop kapmadıkları takdirde, iz bırakmazlar.

√ Kabarcıklar su topladıkları zaman çok kaşınırlar. Bu kabarcıklar, ılık sirkeli su ile silinip pudralandıkları takdirde kaşıntı hissi hafifletilebilir.

√ Kabarcıklar ağız içine yayıldıkları zaman hem kaşıntı hem de acıhk hissi verirler. Ağız, papatya çayı ile çalkalandığı.takdirde bu etkiler hafifleyecektir.

√ Kafa derisinde ortaya çıkan kabarcıkların kaşıntı hissini azaltmak için baş sirkeli ılık su ile yıkanmah ve temiz bir havlu ile kurulanmalıdır.

√ Tenasül organlarında ve makatta görülen sivilceler için yine sirkeli ılık su ve papatya çayı tavsiye edilmektedir.

DİKKAT Çocuğun kirli elle sulu kabarcıkları kaşımasına izin vermeyiniz. Kirli elle kaşınan ve mikrop kopan kabârcıklar iyileştikleri zaman bir iz bırakacaklarından temizliğe son derece dikkat edilmelidir.

NOT: Çiçek aşısı, suçiçeği için de geçerli olduğundan, çocuk küçükken aşılanmalı; salgın vakalarında aşı tekrarlanmalıdır:

şarbon

2008-03-18T14:23:00.001-07:00

şarbon siyah yara

İnek, koyun, at gibi hayvanlar arasmda görülen ve salgınlar halinde ölüme sebep olan basilli bir hastalıktır.

Genellikle bu hayvanlarla temas halinde olan veteriner, çoban, celep, çiftçi ve kasaplarda görülür.

Hayvanların yünü, eti ve derisi ile geçer.

"Tularemi" de olduğu gibi dış ve iç şarbon olmak üzere iki cinsi vardır. Dış şarbon, derideki çizik, çatlak ve yaralardan giriş yapar.

İç şarbon ise, hayvanm yününden ve tüylerinden uçuşan mikropların nefes yoluyla ahnması sonucu geçer. Hasta hayvanın eti yendiği zaman da mikroplar vücuda girmiş olur.

Belirtileri:
• En sık görüleni dış şarbondur. Mikroplar genellikle el, yüz, kol ve bacaklarda yerleşirler.

• Şarbon "siyah yara" ile karekterizedir. Önce ortasında siyah leke bulunan kırmızı kabarcıklar ortaya çıkar.
• Daha sonra kabarcık büyüyerek patlar ve etrafına iltihap saçar. Yara zamanla kuruyarak üzeri siyah bir kabukla örtülür.

• Yaranın etrafı şişerken; çevrede yeni kabarcıklar türer.

• İç şarbonun teşhisi oldukça zordur. Mide, bağırsak iltihabına yol açar. Pek ender olarak kusma ve ishal görülür.

Ne Yapmalı?
Meslekleri icâbı hayvanlarla uğraşmak ; hastalığa yakalandığından şüphe zorunda olanlar için geliştirilmiş "şarbon aşıları" vardır. Bu gibi kimseler aşı yaptırmalıettikleri hayvanı diğerlerinden ayırmalı ve veterinere kontrol ettirmelidir.

Şarbondan ölen hayvanların üzeri kireç kaymağı ile örtülerek hastalığın diğer hayvanlara geçmesi önlenmelidir. Aynı zamanda sağlam hayvanlar aşılatılmalıdır.

Tedavi:
• Antibiyotik tedavisi, şarbon basillerine karşı.oldukça etkilidir.

• Hasta, tedavi sonuçlanıncaya kadar, yatakta istirahat ettirilmelidir.

şark çıbanı

2008-03-18T14:22:00.001-07:00

şark çıbanı çıban tatarcık

Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerimizde sık görülmesi sebebiyle bu ismi alan bir parazit hastalığıdır.

Halk arasında Diyarbakır Çıbanı, Antep Çıbanı, Halep Çıbanı ve Bağdat Çıbanı gibi isimlerle de çağırılmaktadır.

Tıpta "heishmania tropica" adıyla bilinen bir parazitin marifetiyle ortaya çıkmaktadır. Parazit, doğrudan bulaşabildiği gibi, "tatarcık" sineği tarafından da insana taşınmaktadır.

Belirtileri:
• Vücuda girdikten iki hafta sonra veya bir sene içinde, girdiği yerde birkaç milimetre çapmda pembe bir leke olarak ortaya çıkmaktadır.

• Bu leke zamanla sertleşerek kabarcık halini alır. Rengi de koyulaşarak kararmaya başlar.

• Hastalık bu şekliyle bir yıl kadar devam ettikten sonra iz bırakarak kaybolabilir.

• Vücut direnci düşük kimselerde siyah kabarcık açılarak yara halini alır.

• Yaranın kabuğu kaldırıldığında, altından "çivi belirtisi" dediğimiz birtakım çıkıntılar ortaya çıkar. Hastalık, bu çıkıntılarla birkaç yıl devam ettikten sonra iz bırakarak kaybolabilir.

• Daha çok ahn, burun, çene, ayak boyun ve kol gibi açık bölgelerde görülen hastalık iyileşse bile "tipik bir iz" bırakır. Bu ize bakarak bir kimsenin bir zamanlar şark çıbanına yakalandığı rahatlıkla söylenebilir.

Ne Yapmalı?
• En önemli korunma tetbiri, tatarcık sinekleri ile mücadeledir.

• Her şeye rağmen, ilk belirtisinden hastalığa yakalandığını farkeden kimse derhal bir sağlık kuruluşuna baş vurmalıdır.

Tedavide:
• Yara içine emetin ve atebrin şırınga edilmesi iyi neticeler vermektedir.

• Ayrıca antimon bileşikleri, amfoterisin B ve neostibosan gibi ilâçların damar yahut kas yoluyla vücuda verilmesi tedaviyi hızlandırmaktadır.

• Yara yerine yerleşen bakterilerle mücadele etmek için antibiyotik ve sulfanomid kullanılır.

• Tedavi sırasında yara üzerindeki kabuklar temizlenmeli, pansuman edildikten sonra temiz gazlı bezle kapatılmalıdır.

tetanoz

2008-03-18T14:21:00.002-07:00

tetanoz tedavisi tetanoz aşısı

Tetanoz mikropları toz, toprak ya da hayvan gübresi ile bulaşmış yaralardan vücuda giriş yaparlar.

Tetanozun bulaşması için illa da büyük yaraların ve eziklerin meydana gelmesine lüzum yoktur. Küçük bir kıymık, bir çivi batması veya bir çizik bazan yeterlidir. Tetanoza dönüşen kürtaj vakaları da çoktur. Çok seyrek de olsa, yanıklardan ve ortakulak iltihaplarından sonra tetanoz görülebilir.

Belirtileri:
• Mikroplar vücuda giriş yaptıktan yaklaşık üç hafta sonra hastalık belirtileri ortaya çıkar.

• Endişe ve huzursuzluk halleri ile birlikte kas sertliği ve ağzını açamama (çene kenetlenmesi) durumu belirir.

• Ensede sertlik ve yüz spazmları görülür.

DİKKAT: Müdahale edilmeyen ağır vakalarda bel kemiğinin büküldüğü müşahade edilmiştir. Hasta sırtı kemer yapacak şekilde yatar. Ondan sonra en ufak bir ses hastada çılgınhk derecesinde tepkilere yol açar.

Ne Yapmalı?
Çocuklar dışarıda oyun oynarken sık sık düşer yaralanırlar. Sokaklarımızın birer pislik yuvası olduğunu -maalesef- kabul etmek zorundayız. Bu sebeple çocuklarınıza mutlaka vaktinde tetanoz aşısı yaptırınız.

NOT: Tetanoz aşısı, boğmaca ve difteri aşısı ile birlikte DBT (Difteri - Boğmaca - Tetanoz) yapılır. Beşinci aydan başlayarak iki ay ara ile üç dozda tamamlanır. İlkokula başlarken aşı (yine üç doz halinde) tekrarlanmalıdır. Keza ortaokula başlayınca ve yirmi yaşına gelince tetanoz aşısı tekrarlanmalıdır.

Vaktinde verilen tetanoz aşısı vücutta aktif bir bağışıklık kazandırır. Ancak bu şahsın tetanoza yakalanmayacağı anlamına gelmez. Şüpheli yaralarda tetanozun belirtilerini beklemeden doktora gidilmelidir.

Kişi aktif olarak vaktinde aşılanmış ise, doktor yeni bir aşı daha yapabilir.

Aşılanmamış kişilerde tedavi oldukça zor ve risklidir. Zira doktor pasif bir bağışıklık kazandırmak için at serumu vermekte tereddüt edecektir. Çünkü serumun bazı tehlikeli yan etkileri vardır. Ancak bu yine doktorun bileceği bir iştir. Penisilin ve gamma globülin tedavisi de oldukça etkilidir.

tifo

2008-03-18T14:21:00.001-07:00

tifo paratifo ishal ateş

Genellikle yaz ve sonbahar aylarında salgın halinde ortaya çıkar. İçme suları ve yiyeceklerle bulaşır.

Vücuda girdikten sonra bağırsağın alt bölümlerinden lenf bezlerine geçen tifo bakterileri, oradan da lenf yolları ve kan damarları vasıtasi ile bütün organlara yayılırlar. Hızla üreyen bakteriler safra kesesi yoluyla dışkıya; böbrek yolu ile de idrara karışarak dışarı çıkarlar ve salgınlara sebep olurlar.

Belirtileri:
• Baş ağrısı, iştahsızlık, halsizlik, kabızlık veya ishal şeklinde ilk belirtilerini verir. Bu arada burun kanaması da görülür.

• Asıl tehlike işaretleri ikinci hafta ortaya çıkar. Dil paslanır. Yüksek ateş, aşırı kabızlık veya ishal vardır.

• Vücudu saran pembe lekeler de buna eşlik eder.

• Lekeler iki gün içinde solar. Ancak, hemen sonra tekrar ortaya çıkarlar.

• Dilin kenarları ve yanaklar kızarır.

• Dilin tam ortasında paslıbir leke vardır.

• Hastalık ilerledikçe dil kirli sarı bir renk alır.

• Üçüncü hafta karın şişer ve gerilir. Karm içinden .gürültülü sesler gelir.

• Dördüncü hafta barsak kanamaları görülür.

• Yüksek ateşe rağmen terleme olmaz. Nabız ise yavaştır.

DİKKAT: Nabzın birden bire hızlanması tehlikeli kanamalar olduğuna işarettir. Tedavi edilmeyen tifo
vakalarında bronşit ve bademcik iltihabı da görülür. Direnci az, zayıf bünyelerde tifo bakterilerinin salgıladığı zehirler beyni, kalbi, sinir sistemini, böbrekleri, safra kesesini ve karaciğeri etkilerler. En tehlikeli yan etkileri kalp ve böbreklerde görülür.

Ne Yapmalı?
• Temizliğe çok dikkat ediniz.

• Salgın halinde tifo görüld'üğü zaman aşı yaptırınız. Tifo aşısı bir haftada üç defa tekrarlanarak verilir. Bir sene müddetle vücuda bağışıklık kazandırır. Aşılanmış kişiler tifoyu çok hafif atlatırlar. Bir sene sonra aşının tekrarlanması (yine haftada üç sefer) gerekir.

• Aile üyelerinin birinde tifo belirtileri başlayınca mutlaka doktora gösterilmeli, tıbbi tedavi uygulanması sağlanmalıdır. Tedaviye ne kadar erken başlanırsı, hastalık o kadar kolay atlatılır.

• Tifolu hasta diğer aile üyelerinden ayrı bir odada yatırılmalı; kullandığı eşyalar dezenfekte edilmelidir.

PARATİFO
Belirtileri tifoya benzeyen fakat ondan daha tehlikesiz olan bir hastalıktır. İki tifo ancak kan tahlili ile birbirinden ayırdedilebilir. Hastayı tifo kadar sarsmaz; süresi de kısadır. Yan etkileri pek görülmez. Tifo aşısı, paratifo bakterileri için de etkilidir.

toksoplazma hamile kadınlar dikkat

2008-03-18T14:20:00.000-07:00

toksoplazma hamile kadınlar dikkat

Evde kedi, köpek, kuş ve diğer memeli hayvanları beslemeye meraklı ve onlarla fazla haşir neşir olan Avrupa ülkelerinde sık rastlanan bir hastalık türüdür.

DİKKAT: Bu hastalık hâmile kadınlar için çok tehlikeli olup mikropların fetuse geçmesi halinde sonuç ya düşük ya da ölü doğumdur. Bebek kurtarılsa dahi, göz ve beyin sakatlıkları bırakır. Ayrıca karaciğer, dalak ve akciğerlerde harabiyet görülebilir.

Belirtileri:
√ Belirtileri gribe ve üşütmeye benzediğinden teşhisi ancak tıbbi testlerle mümkündür.

Ne Yapmalı?
√ Sülfamit tedavisi ile mikroplar zararsız hale getirilmeye çalışılır.

Korunma:
√ Hamile kadınlar evcil hayvanlarla fazla temas etmemeli.
√ Çocukların sokak hayvanları ile oynamalarına izin verilmemeli.
√ Evde beslenen hayvanlar sık sık veterinere kontrol ettirilmelidir

veba

2008-03-18T14:19:00.001-07:00

veba akciğer vebası tedavi

Hastalığın sebebi "Pasteurella pestis" adındaki bir mikroptur. Fare, pire, tahtakurusu tarafindan insana bulaştırıldığı gibi; doğrudan insandan insana da geçmektedir.

Hastalık mikrobu vücuda girdikten 3-5 gün sonra lenf yollarında iltihaplar oluşturur.

Belirtileri:
• Kasık, koltukalti ve boyun lenf bezleri iltihaplanarak şişer.

• Kasıkların şişmesi şeklinde ortaya çıkan cinsine "hıyarcık vebası" denir.

• Daha sonra deride döküntüler görülürse hastalığın ciddiyet kazandığı anlaşıhr.

• Mikropların akciğerlere yerleşmesi halinde "akciğer vebası'ndan bahsedilir.

• Beyin zarına hücum eden veba mikropları meningo-ansefalit vebası'nın ortaya çıkmasına sebep olur.

• Mikroplar bazan kan damarları içinde çoğalarak "zehirli veba" dediğimiz daha değişik bir hastalık oluştururlar.

Ne Yapmalı?
Veba mikroplarına karşı sülfamit ve streptomisin cinsi ilâçlar kullanılırken, aynı zamanda bol sulu yiyecekler ve vücudu canlandırıcı başka ilâçlar da verilir.

DIKKAT: Belirtilerin ortaya çıktığı ilk on beş saat içinde mutlaka doktora gidiniz. Geç kalmanız halinde netice ölümdür.

Korunma:
• Vebaya yakalanmamak için vücut ve ev temizliğine dikkat ediniz.

• Fare, pire ve tahta kurusu ile mücadele ediniz.

verem

2008-03-18T14:18:00.000-07:00

verem tüberküloz enfeksiyon

Bulaşıcı hastalıklar içinde en ciddi olanıdır. Sinsi bir gelişme gösterdiğinden, geç farkedilir.

Erken teşhis edildiği takdirde tedavisi zor değildir. Özellikle sık hastalanan, vücut dirençleri düşük kimselerde, alkol ve uyuşturucu kullananlarda, gece eğlencelerine düşkünlükten uykusuz kalanlarda, yeterli beslenemeyenlerde, güneşten ve temiz havadan mahrum yerlerde çalışanlarda vereme yakalanma riski oldukça yüksektir.

Keza, zayıf bünyeli ve asabi gençlerde -bilhassa kızlarda- bu hastahğa sık rastlanmaktadır. Tabiatta birçok tüberküloz basili bulunmakla beraber, bunlardan yalnız iki tanesi insanda hastalık yapabilmektedir.

Tüberküloz hastalığı, belirtilerine göre, üç devrede incelenir.
Birinci Devre
Tüberküloz basilleri girdikleri yerde küçük ve grimsi düğümcükler şeklinde iltihap oluştururlar. Bu iltihap düğümlerine "tüberkül" adı verilmektedir.

Gelişen iltihap düğümleri birleşerek daha geniş bir yer kaplarlar.
İ
lk yerleştikleri alanda iltihap düğümleri meydana getirdikten sonra, basiller odak noktalarından çıkarak lenf damarları yoluyla lenf boğumlarına yerleşirler. Lenf boğumlarında da iltihap düğümleri meydana geldikten sonra birinci devre sona ermiş olur.

Belirtileri
İltihap düğümleri teşekkül ederken hastada genel bir yorgunluk, iştahsızlık, vücut ateşinde 38 dereceye kadar yükselme, sırt ağrıları ve öksürük görülür.

DİKKAT: Bu belirtiler "soğuk algınlığı" zannedilerek ciddiye alınmadığı takdirde; daha tehlikeli olan "ikinci devre" baş gösterir.

Ne Yapmalı?
Hassas ve zayıf bünyeliler bu tür belirtilerle karşılaştıkları zaman mutlaka bir doktora görünerek röntgen filmi çektirmelidirler. Zira, iltihap düğümleri (tüberküller) sadece röntgen filminde belli olurlar.

İkinci Devre
Birinci devrede hastahk ciddiye ahnmadığı ve gerekli tedavi üygulanmadığı takdirde, vücut direncinin iyice düştüğü bir zamanda tüberküloz basilleri yerleştikleri bölgeyi ve lenf boğumlarını terkederek bütün vücuda yayılırlar. Kan damarları ve lenf kanalları yoluyla deri, kemik, eklemler, böbrekler, bağırsaklar, gözler, beyin zarı gibi hassas bölgelere yerleşirler.

Belirtileri birinci devredekine benzer şekilde kendisini gösterir.
Vücut direncinin gücüne bağlı olarak iltihap düğümleri ya iyileşip kireçlenerek mevzi kalırlar ya da vücudu sarmaya devam ederek en tehlikeli olan üçüncü devreyi başlatırlar.

Üçüncü Devre
• Grip ya da bronşiti andıran belirtilerle başlar.

• Yorgunluk, akşamları yükselen hafif ateş ve balgamlı öksürükle devam eder.

• Halsizlik, iştahsızhk, kilo kaybı, gece terlemeleri üçüncü devrenin başladığını belli eden kesin işaretlerdir.

• Balgamlı öksürük, tüberküllerin akciğerlere geçtiğini gösterir. Bir ila otuz milim genişliğinde akciğerlerin köprücük kemiği altında kalan bölgesine yerleşen iltihaph basil düğümleri, bilahare birleşerek daha geniş alanlara yayılırlar.

• Tüberküloz basilleri genellikle tek akciğerde yerleşirler. Ancak üçüncü devrenin ilerlemesi halinde diğer akciğere de geçiş yaparak burayı da işgal ederler.

DİKKAT: Hastanın balgamlı öksürükleri başladzğı zaman tüberküloz bulaşıcılık özelliği kazanır. Tüberküloza yakalandığı anlaşılan hasta mutlaka hastahane tedavisi görmeli, eşi ve çocukları ile aynı odada yatmamalıdır.

Ne Yapmalı?
• Çocuklarınıza daha birinci yaşında iken, hatta doktor uygun gördüğü takdirde ilk aylarda, verem (BCG) aşısı yaptırınız.

• Ilk belirtileri görülür görülmez hastahaneye gidip röntgen filmi çektiriniz ve "tüberkül deneyi" yaptırınız.

• Deneyde sonuç negatif çıktığı ve filimde tüberkül varlığı tesbit edildiği takdirde; ,doktor sizi yatıracak 4 ila 9 ay müddetle tedavi edecektir.

• Hastahane tedavisinden sonra sadece tehlikeli dönem atlatılmiş olacağından; tüberküloz basillerinin vücuttan tamamen atılabilmesi için tedavinin evde devam etmesi gerekecektir. İki yıl müddetle ilâç ve sağlıklı bir beslenme uygulandığı takdirde vücuda yerleşmiş olan basiller tamamen etkisiz hale getirilir.

• Hastalık tekrarlamaz.

• Ev tedavisi devam ederken, hasta sık sık temiz havaya çıkmalı; ruh sağlığı ve mörali yerinde olmalıdır.

tekrarlayan karın ağrısı

2008-03-18T14:13:00.001-07:00

tekrarlayan karın ağrısı sendromu

Tekrarlayan Karın Ağrısı Sendromu (TKAS) olarak adlandırılan grup 5 yaş altı ve 15 yaşın üzerinde çok nadir olarak görülür. 3 ay boyunca ve ayda 1 kez görülen ancak çocuğun aktivitesini kısıtlayan bir durumdur. En sık 10-12 yaşlar arasında ve kızlarda fazla görülür.

Olguların yalnızca % 10 unda organik bir neden bulunabilir. Bu çocuklar stresli bir dönem sonrasında görülen karın ağrısı ile başvurabilirler.

Hastalar çoğunlukla sosyoekonomik durumu düşük ve psikopatik özellikli ailelerin çocuklarıdır.

Klinik olarak 1 ila 3 saatten az süren periumblikal viseral ağrı ile birlikte bulantı, kusma, solukluk, terleme hissi, kızarma ve çarpıntı hissi veya baş ağrısı ile başvururlar. Bu atak sırasında cerrahi konsültasyon mutlaka yapılmalıdır. Tekrarlayan karın ağrısı sendromunun organik nedenlerinin 3 de biri gastrointestinal ve genitoürinerdir. Bu sistemlere uygun olarak tanı yöntemleri olarak tam kan sayımı, sedimantasyon, karaciğer ve böbrek fonksiyon testleri ayırıcı tanı için yapılabilir.

Ultrasonografinin tanı koyduruculuğu tekrarlayan karın ağrısı sendromunda % 3-7 civarındadır. Diğer invaziv yöntemlerin tanı koyduculuğu çok daha az olduğu için gereksizdir. % 10 u organik nedene bağlı olan TKAS lu hastalar üzerinde yapılan çalışmalarda 5 yılda 1/3 ü gerilemekte ise de, yetişkin döneminde %25- 50 oranında benzer semptomların da eklendiği gösterilmiştir.

Ailelere ve cocuğa bunun nedeni anlatılmalı ve organik nedenler sistematik olarak ekarte edilmeli, hastalığın önemli bir şey olmadığı konusunda ikna edilmelidir. Ailelere hastalığın bulguları hakkında bilgi verilmelidir. Kilo kaybı, anoreksia, barsak alışkanlığı değişikliği, poliüri yada dizüri, kusma, menstrüel durumda değişiklik, ateşli dönemler, uykudan uyandıran ağrı olduğunda haberdar etmeleri önerilmelidir.

Yapılan laboratuar çalışmalarında ise kan çalışmalarında anormallik, anormal idrar tetkiki veya kültürü olursa başvurmaları önerilmelidir. Bu hastalık gurubunun organik karın ağrıları nedenleri daha önce ayrıntılı olarak anlatılan karın ağrıları nedenleri arasında olduğu için ayrı bir sınıflandırma yapılmamıştır.

akdeniz anemisi

2008-03-18T14:12:00.001-07:00

talassemi akdeniz anemisi

Talassemi (Akdeniz anemisi) dominant geçiş özelliği göstermektedir ve hemoglobin sentezindeki bir defektle karakterizedir.

İntrasellüler çökeltilerin gelişimi prematür eritrosit harabiyetine yardım etmektedir. Amerika Birleşik Devletlerinde hastaların çoğunda beta tipi bulunmaktadır. Periferik kan yayması soluk görünümlü, çok çekirdekli eritrositler (hedef hücreler) ile karakterizedir.

Talassemi iki majör şiddet derecesinde oluşmaktadır: erken ölümle sonuçlanabilen, şiddetli klinik belirtileri olan homozigot talassemi majör ve bir kan yayması tekrarlanmadıkça çoğunlukla saptanmayan heterozigot talassemi minör.

Talassemi majörlü hastalar genellikle düzenli aralıklarla transfüzyon gerektirmektedir, fakat bu hastalar düşük hemoglobin düzeylerine uyum sağlamış olduklarından dolayı transfüzyonlar hemoglobin düzeyi 10 g/dL seviyesinde olacak şekilde yapılmalıdır.

Splenektomi sınırlı sayıdaki hastalara uygulanmaktadır ve spesifik olarak semptomatik splenomegali ve dalak enfarktüsünün sebep olduğu tekrarlayan ağrı varlığında endikedir. Dalağın çıkarılmasının transfüzyon gereksinimini azalttığı gösterilmiştir.

Bu hastalarda splenektomiye bağlı komplikasyon oranı oldukça yüksek ve genellikle enfeksiyona bağlı olmasına rağmen, kar-zarar oranı spesifik endikasyonlar için splenektomi lehinedir

bebek sünneti

2008-03-18T14:11:00.001-07:00

sünnet bebek sünneti

Yeni doğan erkek çocukların penisinin uç kısmını örten bir deri parçası vardır. Sünnet bu derinin bir kısmının alınarak penis ucunun (glans) ve idrar yollarının ağzının havayla temas etmesini sağlayan bir operasyondur.

Bu işlem birçok ülkede ve birçok hastanede yaygın bir şekilde ve doğumu izleyen birkaç gün içinde yapılmaktadır. Tecrübeli bir hekimin yaptığı sünnet sadece birkaç dakika sürer ve bir problem olasılığı çok düşüktür.

Hekimlerin küçük bir bölümü, bebeğin rahatsızlığını en düşük düzeye indirgemek amacı ile lokal anestezi uygulamaktadırlar.

Bebek Sünnet Edilmeli midir ?
Doğumun bitkinliği ve heyecanı sürerken aklınızın bu konuda olmasına gerek yoktur. Diğer bir deyişle; bebeğinizin kız olacağından emin değilseniz bu kararı doğumdan önce verin.

Sünnet, binlerce yıldır dini bir uygulama olarak sürmektedir. Erkek çocukların sünnet edilmesi hem dini hem de sosyal bir olgudur. Çocuk sünnet edilir çünkü; artık erkek olacaktır veya annesi babası ve diğer büyükler onun mürüvvetini görecektir. Az da olsa bazı erkek çocuklar tıbbi nedenlerden ötürü sünnet olur.

Sünnetin tıbbi açıdan önerilmesi gerekip gerekmediği konusu tartışmalıdır: yapılan son araştırmalarda sünnet olmamış erkek bebeklerin idrar yolu enfeksiyonlarına daha sık yakalandığı sonucuna varılmıştır, yani yeni bilgiler sünnetin tıbbi açıdan bazı yararları olduğu yönündedir. Ancak, bu bilgileri değerlendirirken dikkatli davranılmalıdır. İleride yapılacak araştırmaların sonuçları ve bu tür idrar yolu enfeksiyonlarının sağlık açısından öneminin belirlenmesi hekimlerin sünnet konusunda daha net bir tavır almalarını sağlayabilir.

Çok seyrek rastlanan bir sorun olan penis kanserinin hemen hemen sadece sünnetsiz erkeklerde oluştuğu uzun bir süredir bilinmektedir. Ayrıca, son yıllarda yapılan araştırmalar serviks (rahim ağzı) kanserinin sünnetsiz erkeklerin eşlerinde daha sık görüldüğü yönündedir.

Sünnet ve cinsel yolla bulaşan hastalıklar arasında benzer bir ilişki olduğunu gösteren bulgular vardır. Ancak, şu ana kadar yapılan araştırmaların hiçbiri kesin bir sonuca ulaşmamıştır.

Öne sürülen olumlu tarafları yanında sünnetin, enfeksiyon ve kanama gibi belirli bazı riskleri vardır:
Eğer bebek prematüre (vaktinden önce) doğmuşsa, doğumda bir hastalığı, doğumsal bir kusuru veya kan problemi varsa, kesinlikle hemen sünnet edilmemelidir.

Sünnet sadece sağlıklı bebeklere uygulanmalıdır. Amerikan Pediatri Akademisi, sünnetin, dini kurallar haricinde, her erkek çocukta rutin olarak yapılmasını önermemektedir. Ancak, sünnet bizde olduğu gibi, er veya geç yapılacaksa, bu işlemin; çocuk ayaklanmadan genel anestezi gereksinimi olmadan ve sünnet ile ilgili bazı korkular gelişmeden erken dönemde yapılmasının daha az riskli ve daha sağlıklı olduğu kanısındayım.

Bu kararı, anne-baba ve çocuk cerrahı ortaklaşa alması gerekir. Hekiminiz, sünnetin risklerini ve yararlarını sizinle tartışacaktır.

Sünnet konusu temel olarak Çocuk Cerrahisi nin ve dolayısıyla Çocuk Cerrahlarının uzmanlık alanıdır

bebek canlandırma

2008-03-18T14:10:00.000-07:00

neonatal resusitasyon bebek canlandırma

Resusitasyon ya da canlandırma kardiarespiratuvar arrest olmuş ya da akut olarak solunum ve kardiak yetersizliğiolan bebek ve diğer kişilere uygulanır ve onu tekrar hayata döndürmek hedeflenir.

Resüsitasyon gerektiren bebekler 4 gruba ayrılır:
- Hiç solunum eforu olmayan bebekler
- Zayıf ve yetersiz solunumu olan siyanoze ve sıklıkla bradikardik bebekler
- Güçlü solunum eforuna rağmen siyanotik grup(nadir)
- Adale veya SSS nin primer hastalıklarından dolayı neonatal apnesi olan küçük bir grup

Yenidoğanı değerlendirmek, yapılacak işleme karar vermek resusitasyonda en önemli savhalardır.
Resüsitasyon için bebeğin değerlendirilmesi esas olarak 3 önemli parametre üzerinden yapılır:
- Solunum
- Kalp hızı
- Deri rengi Yenidoğanın değerlendirilmesi için esas olarak kullanılan APGAR skorlaması canlandırma işlemine karar vermade kullanılmaz. Çoğu perinatal asfiksi vakasında canlandırma Apgar skoru tayininde önce başlar.Özellikle ağır asfiktik vakalarda doğumdan sonraki ilk dakika çok önemlidir. Ayrıca term yenidoğanlara göre pretermlerde tonus ve refleks cevabının yetersiz olmasına bağlı olarak düşük Apgar skorları bulunabilir. Prematürelerin Apgar skorlamasında bu durumları göz önünde tutmak gerekir. Resüsitasyonun belirlenmesinde Apgar skorlaması kullanılmamasına rağmen canlandırma işleminin etkinliğinin belirlenmesinde önemlidir. Apgar skoru 3ün altında olan bebekler ciddi asfiktirler. Beşinci dakikada Apgar skoru neonatal morbidite ile ilişkili olarak önemlidir. Beşinci dakikada Apgar skoru 7nin altında ise her 5 dakikaya bir 20. dakikaya kadar değerlendirmeye devam edilmelidir. Eğer imkanlar elveriyosa doğumda umblikal venöz veya arteryel kan gazı değerlendirmesinin yapılmasıda yenidoğanın değerlendirilmesinde önemlidir.

Fetal kan gazlarının normal değerleri

Umblikal arter Umblikal ven
PH >7.20(7.05-7.38) >7.25(7.17-7.48)
PCO2 (mmHg) 40-50 <40
PO2 (mmHg) 16-20 28-32
Baz Fazlası ( mEq/l) 0-10 0-5

Umblikal arter kanı fetustan gelen kan olduğundan fetusun durumunu, umblikal venöz kan ise plasentanın fonksiyonunu gösterir. (Asfiktik bebeklerde Apgar skorlaması ile umblikal kan gazları her zaman korele olmayabilir)

Doğumdan sonra yenidoğanın düzenli solunumun geciktiği durumlar.
• Perinatal asfiksi
• SSS depresyonu ( analjezik, sedativ, genel anestezikler gibi ilaçlarla)
• Maternal hipokapni: Plasental kan akımını azaltarak fetal hipoksi ve asidemiye sebeb olur)
• Travma-özellikle SSS
• Prematurite
• Sepsis; özellikle grup B streptokoklar
• Prematurite veya primer adale hastalığı nedeniyle Adale zayıflığı
• Anemi
• Konjenital malformasyon (Özellikle solunumun engellenmesine neden olan)

Yukarıdaki nedenlerden herhangi biri veya birkaçına bağlı olarak yetersiz kardiorespiratuvar durumlarında resusitasyon uygulanmalıdır. Fetal veya postnatal dönemde başladığına bakılmaksızın asfiktik bir yenidoğanda kalıcı SSS hasarından kaçınmak için mümkün olduğu kadar erken müdahale yapılmalıdır. Asfiksi doğum öncesi başlayabilir ve bebek asfiksiye cevabın safhalarını intrauterin dönemde geçirmiş olabilir. Doğumda asfiktik olayın ne kadar süre ile bebeği etkilediği bilinmediğinden herhangi bir deprese bebekte hipoksi, hiperkapni ve asidozun neden alacağı hasarlar reversibl olabileceğinden canlandırmaya gecikmeksizin başlanmalıdır.

Resusitasyon için hazırlık:
Başarılı bir resusitasyon için ana unsur, sorunun belirlenmesi, uygun ekipman ve tecrübeli personelin varlığıdır. Canlandırma için en az bir kişi her doğumda hazır bulunmalı ve diğer bir kişide hemen çağırılabilmelidir.Tam bir resusitasyonu en azından iki kişi başarabilir.Multibl doğumlarda her bir bebek için ayrı bir ekip hazır bulunmalıdır.Radyant ısıtıcı, aspiratör ve oksijen bebek doğmadan önce çalışır halde hazır bulunmalıdır.

Resusitasyonun basamakları:
Genel olarak resusitasyon ingilizce ABCD ile sembolize edilen yolu izler.
A: Airway: Hava yolunu açık tut demektir.
B: Breathing: Solunumu başlat demektir
C: Circulation: Kan dolaşımını devam ettir demektir.
D: Drugs: İlaç kullanımı.

A: Çocuğa pozisyon verilerek ağzı, burnu, bazen trakeası aspire edilir. Gerekirse solunum yolu açıklığının sağlanması için endotrakeal tüp konulabilir.
B: Solunumu başlatabilmek için cilde uyarı (Taktil uyarı) verilebilir. Gerkirse pozitif basınçlı ventilasyon uygulanır.
C: Kalp masajı ile veya gerekirse ilaç kullanımı ile kan dolaşımı devam ettirilir.
D: Yeterli ventilasyon, % 100 oksijen veya göğüs kompresyonuna cevap vermeyen, kalp atımları olmayan veya dakikada <80 olan bebeklere ilaca gereksinimduyulur.

Resusitasyonda ilk grişimler:
• Ortam ısısı : Bebeğin hipotermiden korunması morbidite ve mortalite açısından önemlidir. Bu nedenle doğum odası ısısının 25oC kadar ısıtılmış olmasına dikkat edilmelidir. Alttan ve yukarıdan ısınma sağlayan açık yataklar doğum yapılan yerlerin büyük bir çoğunluğunda yoktur

• Kurulama : Bebek doğar doğmaz önceden ısıtılmış havlularla kurulamalı ve ıslak havlu bir daha bebeğe değmemesi için hemen atılmalıdır. Bebeğin kurulanması aynı zamanda solunumun başlaması için taktil uyaran verilmesi açısından önemlidir.

• Yatırma: Pozisyon : Kurulama işleminden sonra bebek sırt üstü yatırılmalı, baş nötral pozisyonda veya hafif ekstansiyonda tutulmalıdır. Bunun için omuzların altına 2-2.5 cm yükseklik yapan katlanmış havlu (rulo) konabilir.

• Aspirasyon : Sağlıklı gözüken ve hemen ağlayan bebeklerin çoğunda ağız ve burun etrafındaki sekresyonların silinmesi yeterlidir, üst solunum yollarının aspirasyonla temizlenmeye çalışılması gerekmez. Böyle bir girişim laringospazma, vagal bradikardiye ve spontan solunumda gecikmeye neden olabilir.
Üst solunum yollarının aspirasyonla temizlenmesi gerekirse bir kataterle (8-10F) önce ağız, sonra burun aspire edilmelidir. Başın hafifçe bir tarafa çevrilmesi, ağızdaki sekresyonların daha kolay temizlenmesini sağlar. Sekresyonlarda mekonyum veya kan yoksa aspirasyon süresi mümkün olduğu kadar kısa olmalıdır. Mukozal hasara neden olmamak için aspiratörün negatif basıncı 100 mmHgdan (135 cm H20)az olmamalıdır.

Mekonyumla boyalı amnion sıvısı :
Doğumların % 10-15inde amnion sıvısı mekonyumla boyalıdır. Önemli olan bu sıvının solunum yollarına aspire edilmesidir. Mekonyum ister ince, ister kalın partiküllü olsun, eylemin başlangıcında amnion sıvısında mekonyum ile boyalı olduğu görüldüğünde, bebeğin başı doğar doğmaz doğum doktoru tarafından ağız, farinks ve burun aspire edilmelidir. Yani intrapartum dönemde aspirasyon yapılmalıdır. Bu amaçla biraz daha kalın (12-14F) katater kullanılmalıdır. Bebek tam olarak doğduktan sonra mekonyumlu amnion sıvısı olan bütün bebeklerde laringoskop ile derin trakeal aspirasyon yapılması gerekmez. Genel durumları iyi ve kuvvetli ağlayan bebeklerde bu uygulama prognoz üzerinde etkili olmaz.

Bebek doğdukta sonra solunumu deprese ise ya da solunumu yoksa veya kalp hızı 100ün altında veya hipotonik ise direkt laringoskopi ile hipofarinks ve trakea temizlenmelidir. Bu bebeklerde kurulama ve taktil uyarım geciktirilebilir. Endotrakeal ( ET) Tüple entübasyon yapılması ve tüpün arkasının aspiratöre bağlanması ve entübe edilen tüp çıkarılırken aapirasyona devam edilmesi uygun olur. Çok deprese bebeklerde aspirasyonla fazla zaman harcanmamalı, bir miktar mekonyumlu sıvı kalsa da ET entübasyonla pozitif basınçlı ventilasyona (PPV) geçilmesinde gecikilmemelidir. Böyle durumlarda ETün içinden geçirilen bir kataterle aspirasyon devam edilebilir. Kusma sonucu aspirasyona neden olmaması için mide muhtevası mide lavajı ile temizlenmelidir.

Solunum sıkıntısı olmayan bebekler yakından izlenmelidir. Bu bebeklere akciğer grafisi çekmeye ve antibiyotik başlamaya gerek yoktur.

• Taktil uyarım : Aspirasyondan sonra veya doğumdan hemen sonra bebeğin sırtının birkaç kez ovuşturulması veya ayak tabanına fiske vurulması ile solunum uyarımı yapılabilir.

• Oksijen verilmesi : Son zamanlarda yapılan çalışmalarda neonatal resusitasyonda oda havasının yeterli olduğunu gösteren çalışmalar olsa da bgün için kabul edilen görüş % 100lük oksijen kullanılmasıdır. Oksijen kaynağı 5 lpm O2 sağlamalıdır. O2 yoksa oda havası ile ventilasyon uygulanmalıdır.

• Hava Kesesi - Bag - ambu ve maske ile ventilasyon : Bebeğin spontan solunumu yeterli değil ve kalp hızı 100ün altında olduğu ya da % 100 oksijen uygulanmasına rağmen santral siyanozu düzelmeyen bebeklere hava kesesi-ambu ve maske ile PPV uygulanması gerekir.

Bebeğin kalp atımları steteskop ile göğüsten veya göbek kordonunun kökündeki nabızdan değerlendirilir.

Ambunun 240 ml hacimli ve kendiliğinden şişebilen özellikte olmalıdır. Ayrıca arkasına O2 takılabilmelidir. Oksijen kesesi olan ambular daha iyidir. Ambu ile uygulanacak basınç, bebeğin göğsünde gözle görülebilir şişme yapacak kadar olmalıdır. Bu şekilde uygulanacak solunum hızı dakikada 40-60 kadardır. Ancak göğüs basısı uygulanan bebeklerde solunumhızı 30/dak. olmalıdır.

Ambu veya maske ile 30 sn ventilasyon uygulanarak bebekte spontan solunum başlar ve kalp hızı dakikada 100ün üzerine çıkarsa PPV uygulaması sonlandırılır. Bunlar sağlanamamış ise ambu ve maske ile solunuma devam edilmelidir. Kalp hızı 60/dk altına inerse bebek entübe edilerek göğüs basısı uygulanmalıdır.

Endotrakeal entübasyon (ET)

Yenidoğan bebekte ET endikasyonunun endikasyonları:
· Trakeal aspirasyon gerekmesi (mekonyumlu amniotik sıvı)
· Ambu ve maske ile uygulanan PPVnin yetrsiz olması
· Göğüs basısı uygulaması gereğiş
· Endotrakeal ilaç verilmesi gereği
· Difragma hernisi

Küçük prematüre bebekler de bazen doğum sonunda ET entübasyona ihtiyaç gösterebilirler. Bu bebeklere serviste erken CPAP ve surfaktan tedavisi grekli olabilir. ET entübasyonda kullanılacak laringoskop düz bladeli olmalıdır. Blade prematürelerde 0, matürlerde 1 nolu olmalıdır. Doğum ağırlığı ve gebelik yaşına göre ET entübasyonda tüpün boyutu dudaktan içeriye doğru uzunluğu (insersiyon uzunluğu=Ağırlık(kg) +6(cm) ) değişiklikler göstermektedir.

ET tüp boyutları

Doğum ağırlığı Gebelik yaşı Tüp boyutu İnsersiyon uzunluğu

(gr) (hafta) (mm) (cm)

<1000 <28 2.5 6.5-7

1000-2000 28-34 3.0 7-8

2000-3000 34-38 3.5 8-9

>3000 >38 3.5-4.0 >9

Göğüs basısı :
Bebeğin kalp atımı yoksa veya %100 oksijen ile 30 saniye yeterli PPV yapılmasına rağmen kaşp hızı dakikada 60ın altında ise göğüs basısı uygulanır. Göğüs basısı sternumun üçte bir alt kısmına uygulanır. Teknik olarak yan yana iki baş parmak tekniği daha iyidir. Göğüs basısı sırasında parmaklar yerinden ayrılmamalıdır. Göğüste içeri doğru uygulancak basıda nisbi çökmenin esas alınması daha uygun olur. Bu nedenle göğüs ön arka çapının üçte biri kadar çökme sağlanması gereklidir. Nabız alınması göğüs basısının yeterli olduğunu gösterir. PPV ile göğüs basısı eşgüdümlü yapılmalıdır. Üç göğüs basısı, bir PPV şeklinde uygulama yeterli olur (bir,iki,üç-bas şeklinde dakiakda 90 göğüs basısı ve 30 solunum).

İlaçlar :
%100 oksijenle 30 sn PPV ve göğüs basısı uygulanmasına rağmen kalp hızı 60/dk altında ise adrenalin uygulanır. Adrenalin 1 mllik ampülünde 0.25 mg adrenalin bulunur. ! ml adrenalin üzerine 1.5 ml steril su eklenirse ( toplam 2.5 ml) 1710.000lik adrenalin solusyonu nelde edilmiş olur. Resusitasyonda bu solüsyondan 0.1-0.3 ml/kg dozunda verilir.

Daha yüksek dozlarda verilmesi, özellikle küçük prematüre bebeklerde hipotansiyondan sonra ani hipertansiyona, s da intrakranial kanamalara yol açabilir. Adrenalin ilk tercih olarak ET yoldan verilebilir. Ancak umblikal venden de verilebilir. Gerekirse 3-5 dakika aralıklarla tekrarlanır.

Sodyum bikarbonat, adrenalina cevapsız vakalarda, hastada yeterli ventilasyon ve dolaşım sağlandıktan sonra verilebilir. Na-bikarbonat ampüllerindeki konsantrasyon 1 mEq/L dir. Bu solsyon 1:1 oranında steril su ile sulandırılarak, 1-2 mEq/kg dozunda yavaş infüzyonla (en az 2 dak) İV yoldan verilir. Sulandırlmadan ve hızlı verildiğinde küçük prematürelerde hiperozmolariteye bağlı intrakranial kanamalara yol açabilir.

Naloksan, glukoz, ca ve nikethamit gibi analeptikler resüsitasyond kullanılabilir.

Hacim genişleticiler :
Özellikle prematürelerde ve asfiktik bebeklerde mortaliteyi artırabileceği gösterildiğinden kullanılmasına çok dikkat edilmelidir. Asfiktik bebekler yeterli oksijenasyona ve normal kalp hızına rağmen hipotansif ise volüm replasmanı yapılabilir. Bunun için albumin ve plasma kullanılabilir. Eğer kan kaybı varsa kan transfüzyonu ilk tercihtir. Anemi yoksa dopmin ve dobutamin ile inotropik tedavi tercih edilir.

• Resüsitasyona cevap vermeyen bebeklerde
*Teknik hatalar
*Pnomotoraks, trakeal atrezi, diafragma hernisi,
*Ağır asidoz ve hipoksi,
*Ağır santral sinir sistemi zedelenmesi düşünülmelidir.

Resüsitasyon süresi :
Kardiorespiratuar arrest olan bir bebekte 15 dakika süresince yeterli resüsitasyon uygulanmasına rağmen spontan kalp atımı yoksa resüsitasyona son verilir.

Resüsite edilmesi gereken bebekler :
Doğumda kalp atımları ve solunumu olmayan, resüsitasyona cevap vermeyen, gebelik haftası 22-24 hafta veya daha büyük ve doğum ağırlığı 500 gr veya üzerinde, boyu 25 cm veya daha büyük olan bebekler ölü doğum; bu ölçümlerin altındakiler abartus kabül edilir.
· Canlı doğan bütün bebekler gebelik haftasına ve doğum ağırlığına bakılmaksızın gerektiğinde resüsite edilmelidir. ABD VE UKda gebelik yaşı 23 haftanın ve ağırlığı 400 grın altında doğan bebeklerin resüsite edilmesi zorunlu değildir.
· Masre doğan veya intrauterin ölü olduğu tesbit edilen bebekler resüsite edilmez.
· Canlı doğan bebekler gebelik sonlandırılması amaçlı doğurtulmuş veya ağır malformasyonlu ( anansefali) olsalarda resüsite edilmeli, gerektiğinden fazla doğumhanede izlenmemeli, servise alınmalıdır.Trizomik( 13,18) vakaları resüsite edilmeyebilir. Doğumdan 10 dk öncesine kadar fetal aklp sesleri alınan veya kardiak aktivite saptanan bebekler, doğduklarında kalp atımları ve solunumları olmasa bile resüsite edilmelidir.

DOĞUMDA NEONATAL RESÜSİTASYO(özet)
İlk 30 sn Kurulama + Aspirasyon + taktil uyarı

Spontan solunum Kalp hızı

Sonraki 30 sn Yok >100 PPV uygula

Yok <100 PPV uygula

Var <100 PPV uygula

Var >100 Periferik siyanozda O2 ver

Var >100 Siyanoz yoksa hiçbi şey yapma

Sonraki 30 sn Var >100 PPVyi kes, O2 ver

Yok >100 PPVyi devam

60-100 PPVye devam
<60 Göğüs basısı uygula, PPVye devam

_________________________________________________________________________

30 sn göğüs basısı uyguladıktan sonra
>100 PPVyi kes
60-100 Göğüs Basısını kes, PPVye devam
<60>

pankreas yaralanması

2008-03-18T14:08:00.002-07:00

karaciğer pankreas yaralanması

Karaciğer Yaralanması:
Dalaktan sonra travmadan 2. Sıklıkta etkilenen solid organdır. Boyutunun büyük olması ve kostalara yakın komşuluğu nedeniyle özellikle sağ lob posterior segmenti dahasık yaralanır. Düz röntgenogram bulgusu, peripehatik hematoma bağlı sağ-üst kadranda yoğunluk artışı ve hematomun kitle etkisi nedeniyle hepatik fleksurada aşağı itilme izlenmesidir.

USun doğruluk oranı ve sensitivitesi yüksektir.

Hematom ve fraktür, boyanan normal karaciğer dokusu ile sarılı hipodens alanlar şeklinde izlenir. En sık bulgu %61 oranında gözlenen periportal kan sızıntısıdır. Hemoperitoneum bir hafta içinde rezorbe olmalıdır. Aksi durum kanamının sürdüğünü gösterir. Subkapsüler hematom 6-8 hafta içinde iyileşir.

Pankreas Yaralanması:
Pankreas, travmadan en az etkilenen solid organdır. Penetran travmalardan daha sık etkilenir. Künt travmadaki en bilinen yaralanma şekli, trafik kazasında vertebra korpusu ile direktsiyon arasında kalan boyun kısmının yaralanmasıdır. Hiperamilazemi ilk 24-72 saatte bulunmayabilir. Peristans gösteren veya giderek artan amilaz değerleri pankreas yaralanması için daha değerlidir.

Düz röntgenogramlarda nonspesifik olarak epigastrik bölgede bazen izlenebilen ve lokalize ileusu temsil eden sentinel loops sing ve pankratik hematoma bağlı duodenal genişleme, mide ve ince barsaklarda çevreyeitilme izlenebilir. USnin diğer abdominal bölgelerde bahsedilen dezavantajları pankreas için de geçerlidir; fakat psödokist, peripankreatik ve retroperitoneal hematom ve pankreatik fraktürün direkt görüntülenmesinde yararlı sonuçlar verebilir.

BTnin pankreas travmasındaki yeri tartışmalıdır. BT bulguları, belirgin olmayabilir ve özellikle aramak gerekebilir. Bulgular,pankreasta fokal veya diffüz büyüme, peripankreatik sıvı birikimi ve hematom, fraktürü temsil eden azalmışdansite veren alanların varlığı ve parenkimal bozulmadır.

ishal kusma

2008-03-18T14:08:00.001-07:00

ishal kusma gastroenteritler

Gastroenteritler:
• Karın ağrılarının en yaygın nedeni bu dönemde gastroenteritlerdir.
• Akut gastroenteritlerin nedenlerinin % 70-80’ i viruslardır.
• En yaygın viral ajanlar rotaviruslardır.
• E.coli, Salmonella, Şigella bakterilerinin çoğunlukla etken oldukları gastroenteritler %10-20 civarındadır.

• Parazitlerden Entamoeba histolytica, Giardia lamblia, Cryptosporidum ve Strongyloides stercoralis de gastroenterit nedeni olabilirler.

• Çocukların kusma ve ishalle birlikte kramp tarzında karın ağrıları olur.
• Ateş de birlikte seyreder.
• Bu semptomlar, hafif dehidratasyon bulguları olan, taşikardi, mukozalarda kuruma, gözlerde çökme ile, ağır dehidratasyonda ve şok bulguları olan, ağır taşikardi, hipotansiyon ve kapiller dolaşımda bozulma arasında fizik inceleme bulgularına neden olabilir.

• Akut gastroenteritin tanısı öykü ve fizik inceleme bulguları ile konur.
• Pozitif gaita kültürü tanıyı kesinleştirir.

• Tedavide eğer dehidratasyon hafif ve orta ise ve hasta oral alabiliyorsa oral sıvı ve elektrolit solusyonları, aşırı kusma ve ya şok bulguları varsa intravenöz sıvı ve elektrolit tedavisidir.
• Pozitif gaita kültürü varsa uygun antibiyotik tedavisi de eklenir

bağırsak düğümlenmesi

2008-03-18T14:05:00.002-07:00

invajinasyon bağırsak düğümlenmesi

İNVAJİNASYON :
Proksimaldeki barsak segmentinin distaldeki barsak içine girmesidir. Her yıl 1000 canlı doğuma karşılık 1.5-4 invajinasyon görülmektedir. Sıklıkla 4-10 aylık bebeklerde görülür. 2 yaşın altındaki çocukların en sık intestinal obstruksiyon nedenidir. Karın ağrısı nedeniyle ameliyat edilen 1 yaş altındaki çocukların en önemli ameliyat nedeni bu hastalıktır. 5-12 ay arasındaki erkek çocuklarda daha sık görülür.

Ancak yenidoğanlarda ve daha büyük çocuklarda da görülebilmektedir.

Etiyoloji :
Hastaların %92-98’inde invajinasyona neden olabilecek odak nokta (leading point) bulunamaz. Bu olgular idiopatik olarak tanımlanırlar. Respiratuvar enfeksiyonlar sonucunda gelişmiş peyer plakları hipertrofilerinin idiyopatik invajinasyonda rolü olduğu düşünülmektedir. Ayrıca beslenme, diare ve konstipasyonunda rolü olabileceği düşünülmektedir. İnvajinasyonlu hastaların %2-8’inde olayı başlatan bir odak noktası vardır. Polip, Meckel divertikülü, ektopik dokular, duplikasyon, hemanjiom veya tümörler odak noktası olabilmektedirler. Özel bir odak noktasına bağlı invajinasyon üç yaşından büyük hastalarda daha sıktır. Ancak Henoch-Schonlein purpurası ve kistik fibroziste odak noktası olmadan invajinasyon olabilmektedir. Hemofiliklerde, lösemililerde, künt karın travması sonrasında ve cerrahi girişim sonrasında da invajinasyon görülebilmektedir.

Patogenez :
Vakaların %95’inde invajinasyon terminal ileumdan başlayarak kolona ilerlemektedir. İntussussuptumun mezosu sıkıştığından önce venöz dönüşte zorluk, staz ve ödem meydana gelmektedir. Dokularda ödem gelişince venöz obstrüksiyon daha da artmakta, barsak damarları genişleyerek mukoza hücreler mukus ile dolmakta, lümene mukus salınmaktadır. Arteriyel dolaşım devam ederse dokularda dolgunluk artar ve doku basıncı arteyel basıncı geçtiğinde gangren oluşmaktadır.

Belirti ve bulgular :
Hastalığın seyri genellikle tipiktir. Önceden sağlıklı olan bebek ağrı ile uyanır. Ayaklarını karnına çeker ağlar. Önceleri refleks olarak kusar, birkaç dakika süren ağrı atağından sonra rahatlar. Bir süre sonra ağrı atağı tekrarlar. Hasta terler soluklaşır. Kusma safralı hale gelir. Çilek jölesi şeklinde tanımlanan kanlı mukuslu dışkılama ile klasik tablo tamamlanır. Karın muayenesinde distansiyon görülebilir. Karın yumuşak invajinasyon kitlesi hassastır. Vakaların %85-95’inde kitle palpe edilir. Mezenterin çekmesi nedeniyle kitle sucuk şeklinde kıvrılmıştır.

Tanı :
Öykü tipik olduğunda kitlenin palpasyonu tanı koydurucudur. Bazen intussuseptum anüsten dışarı çıkarak rektal prolapsus görünümü verebilir. İntussuseptum kenarından parmak girmesi ile rektal prolapsustan ayrılabilir. Rektal tuşede kanlı mukuslu gaita ile bazen de tuşe mesafesine kadar ilerlemiş intussuseptum saptanabilir. Tanıda yardımcı olan, uygulaması en kolay yöntem ultrasonografidir. Ultrasonografik incelemede içiçe girmiş barsaklar yalancı böbrek görünümü verebilmektedirler. Tanıda şüpheli olunduğunda, uygulanacak sonraki yöntem kolon grafisidir. Kolon grafisinde intussuseptumun geldiği bölgede konkavitesi proksimale bakan bir dolma defekti ile somya yayı, soğan zarı veya dizilmiş madeni para görünümü olarak tarif edilen bulgu saptanabilmektedir.

Tedavi :
İnvajinasyon tedavisinde hava veya baryumla redüksiyon veya cerrahi tedavi uygulanmaktadır. Uygulanacak tedavi hastaların özelliklerine göre seçilmelidir. Erken başvuran, fizik muayenesinde periton iritasyonu bulguları olmayan, ayakta karın grafisinde belirgin hava sıvı seviyeleri görülmeyen, intussuseptumun sol kolona kadar ilerlememiş olduğu vakalarda öncelikle redüksiyon denenmelidir. Redüksiyon denemesi öncesinde hastanın sıvı-elektrolit dengesi düzeltilmiş olmalı, hastada redüksiyon sırasında komplikasyon gelişirse hemen ameliyata alabilme şartları önceden sağlanmalıdır. Redüksiyonda perforasyon olduğunda daha sınırlı bir perforasyona neden olması ve ayrıca peritoneal boşluğa kaçtığında daha az tehlikeli olamsı nedenleriyle hava kullanımı tercih edilmelidir. Hava özel bir sistem ile rektumdan 100-120 mmHg basıncı geçmeyecek şekilde uygulanarak skopi altında intussuseptumun geri gidişi ve ileuma hava geçişi gözlenmektedir.

Redüksiyon eğer baryum kullanılarak yapılacaksa, baryum en fazla bir metre yükseklikten akıtılmalı, bu sırada hastada karın içi basıncın yükselmesine neden olabilecek palpasyon gibi işlemler yapılmamalıdır. Baryum verilirken intussuseptumun redüksiyonu gözlenir.

İntussuseptum aynı noktada üç dakikadan fazla sebat ederse işleme bir müddet ara verilmeli ve perforasyondan kaçınmak için işlem üç kezden fazla tekrarlanmamalıdır. İntussuseptum redükte oluyorsa işleme devam edilir. Başarılı bir redüksiyon olduğunu söylemek için terminal ileuma hava veya baryum geçişini görmek gereklidir. Baryumla redüksiyondan sonra hasta 24 saat altında tutulmalı, gaz ve gaita çıkardığından emin olunmalıdır. Hasta geç başvurduysa, peritoneal iritasyon bulguları varsa, ayakta direkt karın grafisinde hava-sıvı seviyeleri varsa, daha önce redüksiyon denemeleri başarısız olduysa cerrahi tedavi seçilir. Bu hastalarda sıvı-elektrolit dengesi sağlandıktan sonra sağ üst transvers kesi ile ameliyat yapılmaktadır. Ameliyatta önce elle redüksiyon denenmektedir. Elle redüksiyon mümkün olmadığında veya gangrene barsak varlığında rezeksiyon yapılmaktadır. Rezeksiyondan sonra hastalardaki periton bulgularına göre uç uca ileokolik anastomoz veya miculicz tipi enterostomi uygulanmaktadır.

İnvajinasyon tedavi edilmediğinde hızla fatal seyredebilen bir hastalıktır. Hastalık erken tanındığında uygun tedavi ile mortalitesi çok düşüktür. Bu nedenle en küçük bir invajinasyon şüphesi varlığında çocuk cerrahisi bölümü ile konsültasyondan kaçınılmamalıdır.

apandisit ameliyatı

2008-03-18T14:05:00.001-07:00

çocuklarda apandisit ameliyatı hastalığı

APANDİSİT :
Çocukluk çağındaki en yaygın cerrahi işlem, travmalar dışında akut apandisittir. 9-12 yaşlar arasında daha çok görülür. Erkek çocuklarda daha sık görülür. İki yaşından büyük çocuklarda akut karının en sık nedeni apandisittir. 14 yaşından küçük her 1000 çocukta yılda 4 apandisit vakası görümekte, 15 kişiden birisi yaşamı süresinde apandisit olmaktadır.

Apandisit, cerrahi ve anestezi ile antibiyotik tedavisindeki gelişmelere karşın hala mortalite uzamış morbiditeye yol açmaktadır. Mortalite ve uzamış morbidite hastaların çoğunluğunda tanı konulup cerrahi tedaviye alındıkları sırada perforasyonun gelişmiş olmasına bağlıdır. Çocukluk çağı apandisitlerindeki yüksek perforasyon oranında etkisi olan faktörlerden birisi de tanı konulmasındaki gecikmedir. Hastayı ilk gören hekimin sorumluluğu büyüktür. Hekim en küçük şüphesinde bu sorumluluğunu çocuk cerrahisi ile paylaşmaktan kaçınmamalıdır. Çünkü tanıda gecikme hastalarda yaygın peritonit, karın içi abseler, intestinal obstrüksiyon, ampiyem ve sepsise neden olarak mortalite veya uzamış morbidite ile sonuçlanmaktadır. Hastalığın sıklığı gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde beslenmede sellüloz oranının azalması ile artış göstermektedir. En sık 6-10 yaş olmakla beraber, yenidoğan dönemi dahi olarak tüm çocukluk yaş gruplarında görülebilir.

Patoloji :
Hastalık apendiks lümeninin tıkanması ile başlamaktadır. Lümen fekalitket, geçirilmiş viral bir enfeksiyon sonucunda oluşan lenfoid doku ödem ve hiperplazisi, parazitveya yabancı cisimlerle tıkanabilmektedir. Lümen tıkandığında distalde basınç yükselerek apendiks kan dolaşımı bozulmaktadır. Mukozal ülserasyon oluşmaktadır. Bakteriyel invazyon ve sonuçta perforasyon gelişmektedir. Lösemili hastalarda ve künt karın travması sonucu gelişen apandisit olgularında, patogenezde ağırlıklı olarak travma etkisi ve iskeminin olduğu gösterilmiştir. Bu nedenle apandisit etiyolojisinde obstrüksiyon dışı faktörlerin de önemli rol oynayabileceği akılda tutulmalıdır.

Çocuk apendikslerinin anatomik özellikleri hastalığın gidişini etkilemektedir. Yenidoğan döneminde tabanı çekumda olan bir huni şeklindedir. Tabanı geniş olduğundan lümenin tıkanma olasılığı daha azdır. Çocuklarda daha ince ve uzundur. Bu nedenle hastalık başlangıcından perforasyona kadar geçen süre daha kısadır. 10 yaşından küçük çocuklarda omentum majus da ince ve kısa olduğundan perforasyonu sınırlayamamakta ve perforasyon sonrası yaygın peritonit gelişmesi daha kolay olmaktadır.

Klinik :
Apendiks lümeni tıkanıp içindeki basınç yükseldiğinde ağrı göbek çevresinde hissedilir. Çünkü apendiksten gerilme reseptörleri ile alınan uyarılar cilt dermatomu göbek civarında olan T10 siniri ile taşınmaktadır. Hastalarda iştahsızlık gelişir. Üç yaşın altında iştahsızlık tek semptom olabilir. Yine apendiksin gerilmesine bağlı bulantı, kusma gelişebilir. Ateş hafif yükselebilir. Kusmanın olmaması anlamlı değildir. Kusma önceleri safrasızdır. Apendiks çevresinde inflamatuar sıvı oluşup bunun parietal peritona ulaşması ile ağrı hasta tarafından lokalize edilir. Bu ağrı göbek çevresinde hissedilen ağrıdan daha şiddetli olduğu için onu baskılar. Ağrının karakteri de değişerek devamlı ağrı şeklini alır. Retroçekal apandisitlerde parietal periton iritasyonu gelişmediğinden ağrı lokalize edilemeyip, perforasyon geliştiği zaman dahi göbek çevresinde hissedilebilir. Malrotasyon ve diafragma hernileri gibi patolojilerin varlığı dışında apendiks sağ alt kadranda yerleştiğinden ağrı da sağ alt kadranda lokalize olmaktadır. Perforasyon gelişmeden önce ateş genellikle 380C ‘nin altındadır. Perforasyon ve karın içi enfeksiyonlar geliştikten sonra 380C ‘nin üzerine yükselebilir. Çocuk apandisitlerinde barsak hareketleri genellikle değişmez. Süt çocuklarında ishal olabilir.

Tanı :
Tanıda karın ağrısı nedenlerine yönelik ayrıntılı öykü alınması önemlidir. Karın ağrısına neden olabilecek diğer hastalıkları tanımada fiziki muayene ile ipuçları bulunabilir. Apandisit tanısında en önemli yöntem karın muayenesidir. Karın ağrısını değerlendiren bir doktor, apandisit tanısını koymada sadece kendi tecrübe ve bilgisine bağımlıdır. Karın değerlendirmesi de ancak uzun tecrübelerle kazanılan bir sanattır. Hasta ile iletişim kurulup sakinleştirmeden karın muayenesine başlanılmamalıdır. Muayene sırasında hastanın dikkati başka yönlere çekilmelidir. Eller sıcak olmalı, muayeneye ağrısız bölgeden başlayarak, parmak uçları ile yumuşak ve yavaş hareketlerle muayene edilmelidir. Kaba ve ani hareketler yanlış değerlendirmeye neden olabileceğinden kaçınılmalıdır. Muayene sırasında hastanın yüzü incelenmelidir. Önce yüzeyel sonra derin palpasyonla hassasiyet değerlendirilmelidir. Çocuklarda rebound testi korkutucu ve gereksiz ağrı uyandırıcıdır.

Hastalık ilerlediğinde fizik muayene bulguları da değişir. Karında yaygın duyarlılık, karın duvarında sertlik, sağ alt kadranda dolgunluk veya kitle ele gelebilir. Hastalarda rektal muayene de ihmal edilmemelidir.
Apandisit tanısında laboratuvar desteği azdır. Hastalarda beyaz küre sayısı değişkendir. Normal sınırlarda olması apandisiti ekarte ettirmez Ancak mm3’de 13000 üzerinde ise perforasyon gelişmiş olması lehinedir. İdrar incelemelerinde 10-15 beyaz küre saptanması, üreter veya mesane ile komşuluğu olan apandisitlerde görülebilir. Bu nedenle lökosidüri apandisti ekarte ettirmez. Ancak bakteriürinin varlığı üriner enfeksiyon yönünde kabul edilebilir. Radyolojik incelemede hastaların %12’sinde saptanabilen fekalit görünümü tanıda önemli bir destektir. Direkt karın grafilerinde ek olarak çekumda genişleme ve hava-sıvı seviyeleri, skolyoz, preperitoneai yağ ile psoas gölgelerinin seçilememesi apandisiti destekleyebilir. Ayırıcı tanıda şüpheli kalındığında IVP, ultrasonografi ve kolon grafilerinin yararları olabilir.

Çocuklarda tanı güçlükleri :
Apandisit tanısı özellikle iki yaşından küçük çocuklarda güçtür. Bu yaş grubunda hastalık genel belirtilerle seyretmektedir. En sık görülen belirtiler huzursuzluk, ağrı, iştahsızlık, karın şişliği, safralı kusma ve ateştir. Sağ alt kadran duvarında sellülit, skrotumda şişme dikkat çekebilir. Hastadan yeterli öykü alınmasında ve fiziki incelemede güçlükler olduğundan tanı genellikle komplikasyonlar geliştikten sonra konulmaktadır. İki yaşın altındaki hastalarda tanı konulduğunda % 93 oranında perforasyon gelişmiştir.

Hastalarda atipik öykü ve apendiks farklı yerleşimde olduğunda da apandisit tanısında güçlükler olabilir. Ayrıca hastada birlikte başka bir hastalık olduğunda hastanın analjezik, antibiyotik ve kortikosteroid alması hallerinde bulgular gizlenebilmektedir. Tam bir değerlendirme mümkün olmadığında hasta kliniğe yatırılarak zaman aralıkları ile aynı doktor tarafından tekrar tekrar fizik muayene ile izlenmelidir.

Tedavi :
Apandisit tanısı konulduğunda hastanın sıvı-elektrolit dengesi sağlanmalı, hemoglobin değeri düşükse kan transfüzyonu ile 10 gr/dl’nin üzerine çıkarılmalıdır. Hastada perfore apandisit düşünülüyorsa ameliyat öncesinde Gr (+) ve Gr (-) aerop ve anaerop mikroorganizmaları etki alanına alacak kombine antibiyotik tedavisi başlanmalıdır. Hasta ameliyata hazır hale geldiğinde cerrahi tedavisi yapılır.

mesane yaralanması

2008-03-18T14:04:00.002-07:00

böbrek üreter mesane yaralanması

Böbrek Yaralanması:
Böbrek yaralanmaları, künt travmalarda %10 oranında görülür. %10-20 olguda diğer sistem yaralanmaları ile birliktedir. Acil laparatomi gerekiyor ve zaman kısıtlı ise böbreklerin durumu en iyi ekskretuar ürografi (EU) ile gösterilir.

Böbrek yaralanmasının EU bulguları; kontrast madde atılımının azlığı veya yokluğu opasifiye alanların opasifiye olmamış alanlarla ayrılması, toplayıcı sistemden süzülen kontrast maddenin ekstravazasyonudur. Her ne kadar EUnın böbrek travmasındaki rolü iyi bilinirse de BT böbrek dışında eşlikedebilen diğer organ yaralanmalarını da gösterebileceği için günümüzde daha çok tercih edilmektedir. BT ile yaralanma tipi saptanabildiği için yöntem tedavi şeklinin seçiminde de rol oynar.

İntrarenal hematom kontrastlı BTde boyanan parankim içinde boyanmayan alanlar olarak izlenir. Kontüzyonda yaralanmamın derecesi daha azdır. Laserasyonda , böbrek parenkiminde lineer defekt mevcuttur ve sıklıkla böbrek çevresinde kan veya idrar varlığı tabloya eşlik eder

Kanama genellikle orta hattı geçmez. Orta hattı geçen kanama, aort yaralanmasını gösterir. Diğer bir renal tarvma nedeni biyopsi gibi girişimlere sekonder gelişen iyatrojenik travmadır. Sanıldığı kadar az olmadığı ve biyopsiden 24-72 saat sonra yapılan BT kontrollerinde olguların %57-70sinde hematom saptandığı bilidirilmiştir.

Üreter Yaralanması:
Klinik sessizdir. Kontrast madde ekstravazyonu görülmesi diyagnostiktir.

Mesane Yaralanması:
Mesane yaralanmasına %10-15 oranında pelvik fraktürlerde eşlik eder. Tanı için mesanenin %4lük 400 ml kontrast madde ile doldurulmasıyla yapılan sistogram yeterlidir.

BT - sistogram da eşdeğer bulgular verebilir. Kontrast madde ekstravazasyonu diyagnostiktir. Üç tip ekstravazyon vardır. İlk tipinde mesane tavanında gelişen intraperitoneal perforasyonda kontarst madde barsakansları arısna dağılır. İkinci tip perforasyon, mesanenin diğer bölgelerinden görülür ve kontrast madde ekstraperitoneal alanda perivezikal yağ dokusuna sızar.

Skrotum, karın ön duvarı, penis, kasık ve obturator foramene dağılabilir. Olguların %80ini oluşturan bir tip, genellikle pelvik fraktürle birliktedir. Üçüncü tip perforasyon, intramural ekstravazasyon ve lokal duvar kalınlaşması şeklindedir. a

yemek borusu tıkanması

2008-03-18T14:04:00.001-07:00

bebeklerde yemek borusu tıkanması

Yemek borusu (gırtlaktan mideye uzanan boru) tıkanması ile dünyaya gelen bir bebek tam olarak gelişmemiş bir yemek borusuna sahiptir.

o Tahminen 3000 ila 4500 de bir bebek bu bozuklukla dünyaya gelmektedir.

o Yemek borusu tıkanıklığı ile dünyaya gelen bebeklerin üçte biri prematüre olarak doğmaktadır.

o Bu bozukluğun yanı sıra, genellikle soluk borusu bozukluklar gibi başka anormallikler de meydana gelmektedir.

o Dahası, yemek borusu tıkanması ile dünyaya gelen bebeklerin en az % 30 unda yasamı tehdit eden kalp, üreme sistemleri ve merkezi sinir sistemi problemleri gibi bozukluklar da meydana gelmektedir.

o Bu doğum kusurunun belirtileri çoğunlukla daha doğum odasında ortaya çıkar.

o Böyle bir bebeğin ağzından anormal derecede fazla salgı gelir ya da annesi bebeği beslemek istediğinde bebek yutkunamaz, öksürür ya da morarır.

o Eğer doktor bebeğe ağzından midesine bir sonda sokamaz ise, bebeğin yemek borusu tıkanması teşhisi konur.

o Eğer bebeğinizde yemek borusu tıkanması varsa, derhal ameliyat edilmesi gerekir.

o Eğer tıkanık bölge derin değil ise iyileşme de çabucak gerçekleşir.

o Fakat tıkanıklık uzun bir bölgeyi kaplıyor ise, cerrah yemek borusunu onarmak yerine uzatmayı tercih edebilir; bu durumda, bebeğin beslenmesini sağlamak için yemek borusundan midesine ek boru takılır.

skrotal şişlik

2008-03-18T14:03:00.002-07:00

çocuklarda varikosel ağrısız skrotal şişlik

• Çocuklarda varikosel spermatik kord venlerinin anormal genişlemesine bağlı olarak ağrısız skrotal şişlik ile kendini gösterir.

• Çocuklarda varikosel sıklıkla 10-15 yaş arası görülür.

• Çocuklarda varikosel genellikle asemptomatiktir ve rutin fizik muayene sırasında saptanır.

• Sol testiste daha çok görülür.

• Varikoselin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte ençok kabul gören teori spermatik venlerdeki yetmezlik sonucu oladuğudur.

• Bu da sol spermatik venin renal vene dik açılı olarak drene olmasından kaynaklanmaktadır.

• Sağ spermatik ven ise daha az bir açı ile vena kavaya dökülür.

• Varikoselli çocuklarda skrotal deri değişiklikleri yoktur.

• Fizik muayenede testis ve epididimis normaldir.

• Variköz venler palpe edilebilir.

• Hasta hem ayakta hemde supin pozisyonunda muayene edilmelidir.

• Ayakta yapılan muayenede varikosel boyutunda arttış saptanır.

• Eğer testis torsiyonundan şüphe ediliyorsa doppler ultrasonografi yapılmalıdır.

• Ultrasonografide normal testis kan akımı ile birlikte dilate kıvrımlı venler saptanır

kasık fıtığı

2008-03-18T14:03:00.001-07:00

inguinal herni kasık fıtığı

inguinal herni kasık fıtığı : P.vaginalis'in distal kısmının kapanıp inguinal kanal içindeki proksimal bölümünün açık kalması ile ortaya çıkar. Erkek çocuklarda daha çok, ince barsakların, kız çocuklarda ise overlerin açık kalan bu fıtık kesesi içerisine girmesi, klinikte inguinal bölgede bir şişlik ile kendisini gösterir. P.vaginalis tümüyle açık kaldığı zaman söz konusu organlar daha da aşağıya inerek skrotal hernileri oluştururlar.

Çocuk yaş gurubunda fıtıklar erişkinlerden farklı olarak hemen daima endirek tiptedir. Fıtıkların % 60'ı sağ, % 30'u solda görülür, %10'u bilateraldir. Normal çocuk popülasyonunda % 1-2 oranında görülmesine karşın prematürelerde %30'a kadar yükselebilir. Erkek çocuklarda kızlara oranla 8-9 kez daha sık rastlanır.

TANI : inguinal herni (kasık fıtığı) klinik tanısı genellikle kolaydır. Yalnızca anamnezle bile kasık fıtığı tanısının konulması mümkündür. İnguinal veya skrotal bir şişliğin zaman zaman ortaya çıkması ve üzerine bastırmakla ya da sırt üstü yatmakla kaybolması fıtık tanısı için yeterlidir. Muayenede fıtık görülemediği zaman fıtığın endirek bulgularından yararlanılır.

- Kordon kalınlaşması bulgusu: Erkek çocuklarda inguinal kanal içinde kremaster kası ile sarılı olarak bulunan a. spermatica interna (a. testicularis), plexus pampiniformis ve ductus deferentis, spermatik kordu oluştururlar. Normalde gevşek gözeli bir doku olarak palpe edilen bu yapıya, açık kalmış ve içine barsakların girip çıkmasıyla kalınlaşmış p.vaginalis eklendiği zaman kordonun kalınlaşmış olduğu palpasyonla ortaya konabilir.

- İpek eldiven bulgusu: Periton çıkıntısından oluşan p.vaginalisin iç yüzeyi parlak ve kaygandır. Muayene sırasında 2. parmak bastırılarak inguinal kanala dik yönde sağa sola hareket ettirildiğinde bir kese şeklindeki p.vaginalisin ön ve arka yaprakları bir biri üzerinde kayarak, iki ipek kumaşın bir biri üzerinde kaymasına benzer bir his verdiğinden bu isim verilmiştir.

İnguinal herni (kasık fıtığı) tedavisi : Çocuklarda kasık fıtığı tedavisi, morbidite ve mortalitesi çok düşük ve teknik olarak çabuk ve kolay bir işlemdir. Ancak tedavinin çeşitli nedenlerle geciktirilmesi fıtığın en önemli ve tehlikeli komplikasyonu olan fıtık boğulması na yol açabileceğinden; çocuğun ameliyat olmasına engel bir durumu (en sık üst solunum yolu enfeksiyonu) yoksa, İNGUİNAL HERNİ TEDAVİSİ TANI KONULDUĞUNDA, ELEKTİF KOŞULLARDA HEMEN YAPILMALIDIR. Ameliyatta inguinal bir ensizyonla girilerek fıtık kesesinin peritonla birleştiği yerden bağlanması ve distalinin kesilmesi yeterlidir fıtık kesesinin çıkarılmasına gerek yoktur. Bu tekniğe yüksek bağlama (high ligation) denir.

Boğulmuş fıtık :
Çocuk kasık fıtıkların en korkulan komplikasyonudur. Çocuğun yaşı ve fıtığın boyutları ne kadar küçükse boğulma riskinin o ölçüde fazla olacağı akıldan çıkarılmamalıdır. Normalde kese içine girip çıkan barsak ya da over herhangi bir nedenle kese içinde sıkışır ve karına geri dönemezse boğulmuş fıtıktan söz edilir. Olay bir kere başladığında süratle ilerler ,organın kese içinde sıkışması ödeme yol açar bu da sıkışmayı dahada arttırır.Organın önce venöz daha sonra arteriel dolaşımı bozulur. iskemi, gangren, nekroz ve perforasyon saatler içinde ortaya çıkabilir.

TANI: Çocukta fıtık varlığı önceden biliniyorsa tanı kolaydır. Zaman zaman şişip kaybolan fıtığın, bir kaç saattir (nadiren 24 saat) şiş durumda olduğu ve çocuk ya da aile tarafından alışılmış olduğu gibi bastırmakla içeri girmediğinin öğrenilmesi ile tanı konur. Fıtık daha önce aile tarafından farkedilmemişse ya da gerçekten ilk defa dışarı çıktığında boğulmuşsa tanı biraz daha zorlaşır. Kasıktaki kitleye ek olarak; ağrı, kusma, abdominal distansiyon gibi entestinal obstrüksiyon bulgularının varlığı tanıda yardımcı olur. Skrotumu da içine alacak şekilde çektirilen ayakta direk karın grafisinde inguinal ya da skrotal kitlenin içinde hava-sıvı seviyesinin görülmesi bunun barsağa ait olduğunun anlaşılmasını sağlar.

TEDAVİ: Boğulmuş fıtığın tedavisi öncelikle konservatif olmalıdır. Barsağın beslenmesinin bozulduğunu gösteren, sistemik (ateş ve lökositoz) ve lokal (kitlenin üzerinde kızarıklık ve ödem) bulgular yoksa boğulmanın üzerinden geçen süreye bakılmaksızın konservatif tedavi uygulanabilir. Sedasyon (0.3 mg diazepam/kg), kitlenin üzerine buz uygulanması ve Trendelenburg pozisyonunda yatırma ile 1/2 saat içinde spontan redüksiyon sağlanamazsa elle redüksiyon denenir. Bu şekilde boğulmuş fıtıkla başvuran hastaların % 85-90'ında redüksiyon mümkün olur. Redüksiyondan 48-72 saat sonra elektif koşullarda fıtık cerrahi olarak tedavi edilir. Redüksiyonun mümkün olmadığı %10-15 hastada ve başvurduğunda barsağın beslenme bozukluğunu gösteren sistemik ve lokal bulguları olan hastalarda acil şartlarda ameliyat zorunludur. Fıtığın acil koşullarda ameliyat edilmesi mortalite ve morbiditeyi elektif koşullara göre 20 kat arttırır.

üreteropelvik darlık

2008-03-18T13:59:00.002-07:00

üreteropelvik darlık hidronefroz

üreteropelvik darlık (UPD): Yenidoğanda rastlanan hidronefrozun en sık sebebidir. Etiyolojide; müsküler dokusu azalmış, kollajen hipertrofisi gösteren, bu nedenle pelvis kontraksiyonlarını distale iletemeyen aperistaltik bir proksimal üreter segmenti sorumlu tutulmaktadır. Üreterin pelvise yukarıdan açılmasının ya da bileşke üzerine bası yapan anormal bir damarın da benzer şekilde boşalma güçlüğü yapabildiği ileri sürülmüştür.

Tam obstrüksiyon durumunda bebek hiç parankimi olmayan mültikistik bir böbrekle doğar. Diğerlerinde hidronefrozun derecesini darlığın ciddiyeti belirler. Çocukların üçte birinde patoloji bilateraldir.

TANI : Eskiden, çocuklar daha çok, üriner enfeksiyon bulguları ya da kitlenin palpe edilmesiyle ileri yaşlarda hekime götürülürken son yıllarda gebelik izlemelerinde kullanılan USG sayesinde, hidronefroz anne karnında saptanabilmektedir. Fizik muayenede tek bulgu karında palpe edilen kistik kitledir. Kitlenin büyüklüğü hidronefrozun derecesi ile orantılıdır.

IVU 'de dört bulgu üreteropelvik darlık için patognomoniktir.
-fonksiyonun geç başlaması,
-genişlemiş pelvikalisiyel sistem,
-üreterin görülememesi,
-boşalmanın gecikmesi.

Ancak bu bulguların saptanabilmesi için 24 saate kadar izleme gerekebilir.

TEDAVİ: üreteropelvik darlığın tedavisi cerrahidir. Çok genişlemiş ve parankimi çok incelmiş böbreklerde bile cerrahi tedavi ile kalan fonksiyonu korumak mümkündür. Bu nedenle, nefrektomi, ancak hiç parankimi olmayan, fonksiyon görmediği sintigrafi ile saptanmış ve sürekli enfeksiyon kaynağı oluşturan böbreklere uygulanır. Cerrahi tedavide iki yöntem vardır.

Birincisinde tanı konulduğunda, genişlemiş pelvisin bir bölümü ile darlığı içine alacak şekilde proksimal üreterden birkaç cm rezeke edilir. Pelvis ve üreter anastomozu ile pasaj sağlanır.

İkinci yöntemde önce nefrostomi yapılarak birkaç ay süreyle genişlemiş sistemin küçülmesi beklenir, daha sonra yukarıda anlatılan girişim yapılır. Geniş serilerin incelemesi, üreteropelvik darlıklı böbreklerin ancak %5'inin, sonuçta fonksiyonlarını tam olarak yitirerek nefrektomiye gittiğini göstermektedir.

KAYNAKÇA
1-Mollard P: Précis d'Urologie de l'Enfant, Paris, Masson.1984.
2-Cendron J, Schulman C: Urologie Pédiatrique, Paris, Flammarion Médecine -Sciences. 1989, 2. baskı
3-Welch KJ, Randolph JG, Ravitch MM, O'Neill, JR, JA, Rowe MI: Pediatric Surgery, Chicago, Year Book Medical Publishers Inc. 1986, 4. baskı.
4-Kelalis PP, King LR, Belman AB: Clinical Pediatric Urology, Philadelphia, WB Saunders Co., 1992, 3. baskı.
5-Ashcraft KW: Pediatric Urology, Philadelphia, WB Saunders Co., 1990, 2. baskı

göbek fıtığı

2008-03-18T13:59:00.001-07:00

umbilikal herni göbek fıtığı

umbilikal herni (göbek fıtığı):
Doğumda umbilikal halka oldukça daralmış durumdadır. Ayrıca, umbilikal ven kalıntısı olan round ligamanı, urakus kalıntısı olan median umbilikal ligaman, umbilikal arterlerin kalıntıları olan lateral umbilikal ligamanlar ve fasia transversalisin göbek altına uzanan kısmı olan Richet'in umbilikal fasiası gibi yapılar ile göbek sağlamlaşmış durumdadır.

Göbeğin bu yapılarla birlikte gelişmesi tam olmaz veya zayıf olursa göbek düştükten sonra herni ortaya çıkar. Yaşamın ilk aylarındaki bebeklerde %25 oranında umbilikal herni görülür. Umblikal herniler, tiroid disgenezisi, trizomiler, Beckwith-Wiedemann sendromu ve Hurler sendromu ile birlikte görülebilir.

Umbilikal hernilerin çoğunluğu 3 yaşına kadar spontan olarak kapanır. 4-5 yaşından sonra da devam eden hernilerin çoğu puberteye kadar kapanır. Umbilikal hernilerde, inkarserasyon (sıkışma) ve strongulasyon (sıkışmaya bağlı dolaşım bozukluğu), perforasyon veya eviserasyon gibi komplikasyonlar görülebilir ancak çok çok nadirdir. Fıtık bağı, para yapıştırma ve flasterle yapıştırma gibi yöntemler yararsız olduğu gibi ciltte maserasyona yol açabilirler ve en tehlikelisi, basınç ile nefes alıp vermeyi engelleyerek asfiksi ve ölüme yol açabilir. Bu nedenle uygulanmamalıdır.

Tedavi :
Zamanla karın duvarının gelişmesi ile umbilikal hernilerin çoğunluğu spontan olarak kapanır. Komplikasyon yoksa 3 yaşına veya okul çağına kadar beklenir. Aslında bunlarda puberte veya adölesan yaşa kadar spontan iyileşirler ancak aile rahatsız olduğundan, çocukta da psikolojik sorunlara yol açabileceğinden okul çağına kadar geçmemişse cerrahi onarım yapılır.

Cerrahi yöntem, genel anestezi ile transvers invizyon yapılarak, karına girilmeden miller yöntemi ile fasia defektinin kapatılmasından ibarettir.

torsiyonu,tunika

2008-03-18T13:58:00.002-07:00

testis torsiyonu vajinal tunika

Testis torsiyonu, testisin tunica vaginalis içinde dönmesiyle (intravajinal torsiyon) ya da daha yukarıda, spermatik kordun, içinde ki bütün elemanlarıyla birlikte kendi etrafında dönmesiyle oluşur (ekstravajinal torsiyon).

√ Birinci tip çok daha sıktır ve prepübertal çocuklarda görülür. Vajinal tunikanın konjenital bir anomali olarak testisi tam sarmaması sonucu gelişir.

√ İkincisi yeni doğanlarda ve inmemiş testisli çocuklarda ortaya çıkar. Her ikisinde de temel patoloji a. spermatica interna'nın kan akımının bozulmasıdır.

√ Testis torsiyonu en sık orşiepididimitle karışır, ayırıcı tanı için zaman kaybedilmesi testisin kaybedilmesine neden olacağından çok hızlı davranılmalıdır.

√ Doppler ultrasonografik akım ölçümü ve testiküler sintigrafi (99mTc) testis torsiyonunda azalmış, orşit ve epididimitte artmış kan akımını gösteren, ayırıcı tanıda çok yararlı yöntemlerdir.

√ Ancak bu yöntemlerin uygulanması bir saatten fazla zaman alacaksa, çocuğun doğrudan ameliyata alınması daha uygundur. Testisi kaybetmektense, gereksiz bir skrotal ensizyon yapılmış olması tercih edilmelidir.

√ Çocuğun cerrahi uygulanabilecek bir merkeze ulaşması bir kaç saatten fazla zaman alacaksa, elle detorsiyon denenebilir. Bu manipülasyonda, çocuğa karşıdan bakıldığında torsiyonun hemen daima, dışa doğru dönmeyle olduğu hatırlanarak , testise içe doğru bir tam tur attırrılmalıdır (360 0). Şiddetli ağrının hemen kesilmesi detorsiyon olduğunu gösterir. Ağrı devam ediyorsa ikinci bir 360 derece daha çevrilmelidir.

√ Cerrahi girişimle ya da dışarıdan manipülasyonla detorsiyon sağlandıktan uzun süre sonra torsiyon süre ve şiddeti ile doğru orantılı testis atrofisi ortaya çıkar

testis torsiyonu

2008-03-18T13:58:00.001-07:00

testis torsiyonu ekstravajinal intravajinal

TESTİS TORSİYONU : İki tip testis torsiyonu tanımlanmıştır.
1) İntravajinal Torsiyon : Puberte öncesi çağda meydana gelir. Bu tip torsiyonda altta yatan sebep bell clapper yani çan zili deformitesidir. Bu hastalarda testisin tunika vajinalis ile olan ilişkisinde bir defekt söz konusudur ve sonuçta testis tunika vajinalis içerisinde serbestçe hareket eder.

Torsiyon meydana geldiğinde spermatik kord tunika vajinalis içerisinde döner buna intravajinal torsiyon denir. Bu anatomik defekt bilateral testis torsiyonu için predispozan bir sebeptir. Testis torsiyonu olan hastada ağrı ve hassasiyet sıklıkla bulantı ve kusma da eşlik eder. Hasta geçmişte de benzer şikayetlerini anlatabilir. Eğer hastanın hikayesinde spontan iyileşen akut başlangıçlı testiküler ağrı varsa ve testis transvers pozisyonda ise o zaman intermittan testis torsiyonu düşünülmelidir.

Testis torsiyonunda erken dönemde fizik muayenede skrotal ödem, eritem ve yüksek seviyede tansvers pozisyonda testis saptanır. Palpasyonla hassasiyet saptanır ve bazen testisin üzerinde spermatik kordun ve kan damarlarının bükülmesine bağlı olarak düğüm palpe edilebilir. Kremaster refleksi genellikle yoktur. Kremaster refleksinin varlığı torsiyonun olmadığını düşündürür ancak ekarte ettirmez. Tam idrar tetkikinde bir özellik saptanmaz. Rnkli doppler ultrasonografi ve sintigrafi ile normal testis ile torsiyone testis arasındaki arteriyel kan akımı farkı gösterilebilir. Testis torsiyonunda kan akımı azalmış veya kaybolmuştur. Testis torsiyonu acil cerrahi müdahele gerektirir. Çünkü 12 saati geçen torsiyonda testisin kurtarılma ihtimali gittikçe azalır. Hayvan deneylerinde gösterilmiştir ki arteriyel oklüzyon iki saat içinde venöz oklüzyon 6-8 saat içerisinde testis nekrozu ile sonuçlanır. 12 saatten daha az süreli ağrısı olan bir hastada fizik muayene ve hikaye testis torsiyonunu düşündürüyorsa görüntüleme yöntemlerinin yapılması zaman kaybını arttıracağından acil opere edilmelidir. Testis torsiyonlu akut skrotumlu her üç hastadan birinde mevcuttur. Eğer her hastaya skrotal eksplorasyon yapılırsa üç hastadan ikisine gereksiz cerrahi müdahele yapılmış olur.

Ameliyata karar verildiğinde;
1-Etkilenen testisin detorsiyone edilmesi,
2-Diğer testisin gelecekte muhtemel torsiyonunu önlemek için skrotum derisine fikse edilmesi gerekir.
3-Eğer nekrotik bir testisle karşılaşılacak olursa orşiektomi yapılmalıdır.

2) Ekstravajinal Torsiyon : Bu tip torsiyon testisin skrotuma fiksasyonundan önce oluşur ve testisin tunika vajinalis ile olan ilişkisi normaldir. Bell clapper deformitesi yoktur. Yenidoğan döneminde doğumdan önce veya sonra oluşabilir. Bu tip torsiyonun yenidoğan döneminde görülmesinin sebebi yaşamın ilk altı haftasında skrotal duvar ve tunika vajinalis arasındaki bağlantının gevşek olmasıdır. Testis, spermarik kord ve tunika vajinalis torsiyone olmuştur. Yenidoğan döneminde asemptomatik şişlik ile kendini gösterir. Skrotal eritem veya mavimsi renk değişikliği sıklıkla vardır. Genellikle hassas olmayan bir kitle palpe edilir.

İki temel tedavi stratejisi vardır.
1-Operatif
2-Nonoperatif

Bazı cerrahlar testisin kurtarılma ihtimali azsa nonoperatif yaklaşımı tercih ederler. Bu görüşe göre bu hastalarda bell clapper deformitesi yoktur, kontralateral testis torsiyonu riski düşüktür ve yeni doğan döneminde artmış anestezi riski olması nedeniyle rutin cerrahi tedavi yapılmamalıdır. Diğer görüşe göre torsiyone testisin diğer testise de zarar vereceği ve bilateral torsiyonun rapor edilmiş olması sebebiyle cerrahi tedavi gereklidir. Bunlara ilaveten neonatal dönemde torsiyonun tümör ve inkarsere herniden ayrımı mümkün olmayabilir. Bu nedenle cerrahi eksplorasyon yapılmalıdır.

APENDİKS TESTİS VE APENDİKS EPİDİDİMİS TORSİYONU :
Apendiks testis bir müllerian kanal artığıdır ve testisin superior kısmında lokalizedir. Apendiks epi didimis ise epididimin baş tarafında lokalizedir ve wolf kanalı artığıdır. Her iki apendiks torsiyonunda meydana gelen klinik tablo testis torsiyonuna benzerdir. Apendiks testis torsiyonu herhangibir yaş gurubunda görülebilir ancak ensık 7-12 yaş arasında görülür. Ağrı testis torsiyonundaki gibi şiddetli değildir. Ağrı ve şişlik birkaç günde yavaş yavaş gelişir. Bulantı kusma ateş gibi semptomlar çok nadirdir. Fizik muayenede erken dönemde nisbeten normal veya hafif eritemli hemiskrotum mevcuttur. Etkilenen taraftaki testis boyutu normal testisten farklı değildi. Testisin üst polünde hassas küçük bir nodül palpe edilebilir. Skrotum derisi üzerinde mavimsi renk değişikliği görülebilir buna blue dot sign işareti denir. Skrotal şişlik ve eritem giderek belirginleşir. Tam idrar tetkikinde bir özellik saptanmaz.

Sintigrafi ve renkli doppler ultrasonografi ile etkilenen taraftaki testis kan akımı normal olarak saptanır. Ultrasonografi ile apendiks genellikle görüntülenemez. Preadolesan dönemde ateşi olmayan testis kan akımı normal veya artmış olarak saptanan ve tam idrar tetkiki normal bulunan hastalarda apendiks testis torsiyonu akla gelmelidir. Tedavide yatak istirahati, skrotal elevasyon, antienflamatuar ve analjezik tedavi uygulanır. Tedavi ile enflamasyon ve ödem yaklaşık bir haftada geriler ancak muayene bulguları tam olarak birkaç haftada düzelir.

HENOCH SCHÖNLEİN PURPURASI :
Sistemik vaskülitle karakterize bir sendromdur. Deri, gastrointestinal sistem, eklem ve böbrek sıklıkla etkilenir, fakat testis ve skrotum tutulumu vakaların %15-38inde görülür. Akut skrotumun sebebi spermatik kord ve testisteki vaskülit tablosuna bağlıdır. Sıklıkla testis torsiyonu ile karışır. Doppler ultrasonografi torsiyondan ayırımda yardımcı olur. Hastalar genellikle 10 yaşından küçüktür. Bu hastalığın sebebi bilinmemektedir ve spesifik tedavisi yoktur.

İNKARSERE HERNİ :
Hernilerin çoğu klinik olarak belirgindir. Hikayede daha önceden intermittan olarak inguinal bölgede şişlik olması inguinal herniyi düşündürür. Bulantı ve kusma genellikle eşlik eder. Öncelikle herninin redükte olup olmadığına bakılmalıdır. Fizik muayenede şüpheli bulguları olan veya skrotal genişleme etyolojisi bilinmeyen hastalarda ultrasonografi tanıda yardımcı olur. Ultrasonografide barsak anslarının skrotum içinde görülmesiyle tanı konur.

HİDROSEL :
Periton sıvısının patent procesus vajinalis aracılığı ile testis etrafında tunika vajinalis içerisinde toplanmasıdır. Hidrosel genellikle yaşamın ilk bir iki yılında spontan iyileşir. Genellikle ağrısız skrotal şişlik mevcuttur. Bir yaşından sonra sebat eden hidroseller opere edilir.

FOURNİERS GANGRENİ :
Spontan gangren olarak da bilinir. Primer olarak yenidoğan döneminde görülen skrotumun nekrotizan enfeksiyonudur. Penisin inferior yüzünde ve skrotumda eritem ve ödem ile birlikte prezente olur. Etken ajanlar gaz oluşturan aerob ve anaerob ajanların her ikisini birden içerir patolojik olarak internal pudental arterin dallarının obliteratif endarteriti ve skrotal duvar ödemi vardır. Testisler ve spermetik kord testiküler arter etkilenmediğinden korunur. Ultrasonografide skrotal deri ve yumuşak doku kalınlaşması, hipoekoik ve hiperekoik bölgeler, ödem ve gaz baloncukları görilür. Testis ve epididim normaldir.

PATENT PROCESSUS VAJİNALİS :
Nadir olarak ventriküloperitoneal şantlı hastalarda, periton diyalizi yapılan hastalarda, künt abdominal travmaya veya varfarin tedavisine sekonder intraabdominal kanamalı hastalarda ve akut apandisitli hastalarda patent processus vajinalis varlığına bağlı olarak akut skrotum görülebilir. Literatürlerde akut apandisitli 14 hasta akut skrotal semptomlarla başvurmuş bunların 7 tanesinde perfore apandisite sekonder skrotum ve processus vajinalis içinde pürülan sıvı saptanmıştır.

üreterovezikal darlık

2008-03-18T13:57:00.001-07:00

üreterovezikal darlık nörojen mesane

Üreterovezikal Darlık (UVD): Üreterin mesaneye girişinde konjenital bir darlık vardır. Bu darlık fibroz doku artışıyla karakterize organik bir darlık olabildiği gibi, tamamen normal görünümlü bir distal üreterde fonksiyonel obstrüksiyon şeklinde de olabilir. IVU ' de pelvikalisiyel sistem ve üreter genişlemiş olarak görülür. Uygun grafilerde üreter distalinde ki dar bölge gösterilebilir. Tedavi cerrahidir.

Transvezikal girişimle distal üreter rezeke edilerek üreteroneosistostomi (reemplantasyon) uygulanır.

Nörojen mesane: Alt üriner sistem iki önemli fonksiyonu yerine getirir
-İdrarın depolanması,
-İstemli olarak bu idrarın tamamının dışarı atılması,

Depolama sürecinde detrusor gevşek, eksternal sfinkter kasılıdır. Boşaltma sırasında ise detrusor kasılırken eksternal sfinkter gevşer. Çok karışık fizyolojik yollarla sağlanan bu uyumun bozulması, idrarın hiç tutulamaması ya da çok daha sık görülen şeklinde olduğu gibi boşaltımda güçlükle sonlanır. En sık konjenital sebep spina bifida ve yelomeningosel ile sakral agenezilerdir. Akiz olarak; tümörler, myelitler ve travmalar da nörojen mesaneye yol açabilirler.

Tanı ürodinamik çalışmalar ile konur. IVU'de mesanenin genişlemiş ve trabeküllü olduğu görülür. Yüksek basınç nedeniyle, üreterlerin antireflü mekanizmaları bozulduğundan sekonder vezikoüreteral reflü ortaya çıkar. Bu nedenle üreterler ve pelvikalisiyel yapılar da ileri derecede genişler. Tedavi zor ve uzun sürelidir ve çoğunlukla yüz güldürücü değildir. Ürodinamik çalışmalarla nörojen mesanenin tipi belirlenerek uygulanan kemoterapinin yanı sıra 4 saatte bir yapılan intermitan kateterizasyonlarla mesane boşaltılarak üst sistemler korunmaya çalışılır. Vezikoüreteral reflü bu şekilde ortadan kalkmazsa buna yönelik cerrahi girişim uygulanır.

KAYNAKÇA
1-Mollard P: Précis d'Urologie de l'Enfant, Paris, Masson.1984.
2-Cendron J, Schulman C: Urologie Pédiatrique, Paris, Flammarion Médecine -Sciences. 1989, 2. baskı
3-Welch KJ, Randolph JG, Ravitch MM, O'Neill, JR, JA, Rowe MI: Pediatric Surgery, Chicago, Year Book Medical Publishers Inc. 1986, 4. baskı.
4-Kelalis PP, King LR, Belman AB: Clinical Pediatric Urology, Philadelphia, WB Saunders Co., 1992, 3. baskı.
5-Ashcraft KW: Pediatric Urology, Philadelphia, WB Saunders Co., 1990, 2. baskı

vezikoüreteral

2008-03-18T13:56:00.000-07:00

vezikoüreteral reflü VUR

Vezikoüreteral reflü (VUR)
A) Primer VUR: Normal koşullarda üreterler yoluyla mesaneye gelen idrar anti reflü mekanizma sayesinde tekrar üst sisteme kaçmaz. Bu anti reflü mekanizmanın en önemli parçasını, mesane duvarını geçtikten sonra, mesane mukozası altında bir süre seyreden, üreterin submukozal parçası oluşturur.

Mesane idrarla dolarken ve işeme sırasında mesane içi basıncı en yüksek seviyesine çıktığında (dinlenme halinde 12 mm Hg olan mesane basıncı işeme sırasında 40 mm Hg seviyesine çıkar) basınç altında kalan bu distal üreter kısmı kapanarak idrarın yukarı kaçmasını engeller. Submukozal üreter boyunun, üreter çapının 4-5 misli olması halinde reflü olmayacağı iddia edilmektedir. VUR çocuk yaş gurubunda en sık rastlanan üriner enfeksiyon sebebidir.

Normal bireylerde üriner sisteme asandan yolla sürekli mikroorganizmalar ulaşır. Üriner sistemin bu enfeksiyon etkenlerine karşı en etkili savunma silahı, bir seferde içindeki tüm idrarı boşaltmasıdır. VUR' da her işemede artan mesane içi basınç nedeniyle idrarın bir kısmı üreterler yoluyla üst sisteme kaçar. Dışarı atılamayan bu idrar içindeki mikroorganizmalar çoğalarak, üriner enfeksiyona yol açar. Basınçla yukarı çıkan idrar; bir yandan pelvikalisiyel sistemi genişletip, böbrek parankimini incelterek fonksiyonunu bozarken, daha da önemlisi, bu enfekte idrarın, basınçla böbrekte ki toplayıcı kanalların içine geçmesi (intrarenal reflü) parankimde skarlara yol açar. Bu yolla VUR' un en istenmeyen ama beklenen sonucu olan kronik pyelonefrit ortaya çıkar. Çocuk yaş gurubundaki kronik pyelonefritlerin en sık sebebi VUR'dur.

TANI: Anamnezde sürekli tekrarlayan üriner enfeksiyon öyküsü vardır. Fizik muayenede özellik saptanamaz. VUR'un kesin tanısı ve derecelendirilmesi VCUG ile yapılır. Derecelendirme, tedavinin planlanması ve izleme açısından önemlidir.

I.derece: Sadece üreter alt ucuna reflü vardır.
II.derece: Kalislere kadar tüm sisteme reflü var ancak dilatasyon yoktur.
III. derece: Tüm sisteme reflü ile birlikte dilatasyon vardır. Papillalar görülür (kalislerin kadeh yapısı bozulmamıştır).
IV. derece: Dilatasyon daha da artmıştır. III' ten en önemli farkı papillalara ait görüntüler kaybolmuştur (kalisler küntleşmiştir).
V. derece: Pelvikalisiyel dilatasyon ve ileri derecede kalisiyel küntleşme ile birlikte üreter de genişlemiş ve kıvrımlı bir hal almıştır.

Tanı konduktan sonra, özellikle bilateral reflülü olgularda, böbreklerin yapı ve fonksiyonlarının değerlendirilmesi gerekir. Glomerüler filtrasyon hızının saptanması o andaki fonksiyonun bilinmesi ve izleme açısından önemlidir. DMSA böbrek sintigrafisi parankim skarlalarını en iyi gösteren yöntemdir.

TEDAVİ : Komplikasyonların önüne geçebilmek amacıyla VUR'da tedavi süratle planlanmalıdır. I. ve II. derece reflüde öncelikle idrar kültür ve antibiyogramına göre kemoterapi uygulanmalı, antibiyotik kesildikten sonra, trimetoprin+sulfametaksazol ile kemoprofilaksiye uzun süre devam edilmelidir. Enfeksiyonun ortadan kalkması ile birkaç ay içinde reflü de kendiliğinden kaybolabilir. Ancak bu tedaviye rağmen kaybolmayan I. ve II. derece reflüler ile daha ileri derecedekilerde cerrahi girişim gereklidir.

Günümüzde cerrahi iki farklı yöntemle uygulanmaktadır:
1) Subüreteral teflon enjeksiyonu (STING):
Sistoskop ile mesaneye girilerek özel bir iğne aracılığıyla üreter orifisinin altına birkaç diziyem sıvı teflon enjekte edilir. Bu yöntemle bir yandan üreter arka duvarı desteklenerek valv mekanizmasının daha iyi çalışması sağlanırken, diğer yandan, işeme sırasında detrusor kasılırken boyu kısaldığı iddia edilen submukozal üreter parçasının, hareket etmesi önlenerek kısalmaması sağlanır. Bu yöntemle %75 - 80 başarı sağlandığı bildirilmiştir.

2)Üreteroneosistostomi (üreterovezikal bileşkenin yeniden düzenlenmesi): Ortak amacı üreterin submukozal parçasını uzatmak olan birçok cerrahi girişim vardır. Bunlar içinde en çok kullanılanı Cohen' in transtrigonal üreter reemplantasyon ameliyatıdır. Bilateral VUR' da uygulanan bu yöntemde, prepare edilen üreterler mukoza altında oluşturulan yeni tünellerden geçirilirerek karşı tarafta mesaneye ağızlaştırılır. Yöntemin başarı şansı %80 - 85 civarındadır.

B) Sekonder VUR:
Bazı durumlarda üreterovezikal bileşke normal olmasına rağmen VUR ortaya çıkabilir. Sekonder VUR'un en sık sebebini infravezikal obstrüksiyonlar oluşturur (nöroje mesane, posterior üretral valv, travmatik üretra striktürleri). VUR'un sonucu olan üriner enfeksiyon, bazen kendisi VUR sebebi olabilir. Herhangi bir yolla mesaneye ulaşan enfeksiyonun, mesane mukozası ve submukozal üreterde oluşturduğu enflamasyon, bunların kalınlaşıp sertleşmesine yol açarak antireflü mekanizmayı bozabilir. Bu nedenle VCUG çekilmeden önce üriner enfeksiyon varlığı araştırılmalı, eğer varsa tedavisi yapılıp üriner enfeksiyonun ortadan kalktığı saptandıktan en az bir hafta sonra çekilmelidir. Obstrüksiyona bağlı reflülerde öncelikle primer patoloji giderilmeli buna rağmen reflü devam ederse cerrahi girişim uygulanmalıdır.

KAYNAKÇA
1-Mollard P: Précis d'Urologie de l'Enfant, Paris, Masson.1984.
2-Cendron J, Schulman C: Urologie Pédiatrique, Paris, Flammarion Médecine -Sciences. 1989, 2. baskı
3-Welch KJ, Randolph JG, Ravitch MM, O'Neill, JR, JA, Rowe MI: Pediatric Surgery, Chicago, Year Book Medical Publishers Inc. 1986, 4. baskı.
4-Kelalis PP, King LR, Belman AB: Clinical Pediatric Urology, Philadelphia, WB Saunders Co., 1992, 3. baskı.
5-Ashcraft KW: Pediatric Urology, Philadelphia, WB Saunders Co., 1990, 2. bas

yabancı cisim

2008-03-18T13:52:00.000-07:00

yabancı cisim aspirasyonu

√ Solunum yollarına (burun veya nefes borusuna) yahut boğaza kaçan şeyler genellikle yiyecek maddeleridir.

√ Bundan başka - bilhassa çocuklarda - toplu iğne, madeni paralar, boncuklar, düğmeler ve benzeri şeylerdir.

√ Eğer yabancı cisim buruna kaçmış ise; kazazedeyi hızlı bir şekilde - burun deliklerini açık tutarak - sümkürtünüz.

√ Yabancı cisim, kaygan sümük maddesi ile birlikte dışarı çıkacaktır.

√ Yabancı cisim nefes borusuna kaçmış ve kazazede buna rağmen nefes alabiliyor ise burun deliklerini kapatarak hızlıca öksürmesini söyleyiniz. Eğer cisim öksürük ile birlikte çıkmaz ise başka

√ Yabancı cismin nefes borusuna kaçması ile birlikte kazazede soluk alamıyor ve morarmış ise;

- Çocuk ise karın üzeri dizinize veya kolunuza yatırınız.

- Yetişkin ise yere yatırıp başını yana çeviriniz.

√ Kürek kemikleri arasına elinizin ayası ile birkaç defa darbeler halinde vurunuz.

√ Yabancı cisim çıkmaz ve kazazede hâlâ soluk alamaz ise; yapay solunum uygulayınız.

√ Derhal doktor çağırınız.

difteri boğmaca tetanoz

2008-03-15T17:20:00.002-07:00

difteri boğmaca tetanoz aşısı DBT

Karma Aşı (Difteri - Boğmaca - Tetanoz) (DBT - DPT):
Difteri, boğmaca (pertusis) ve tetanoz aşılarından oluşan bir karma aşıdır. Rutin aşı takvimindeki sırasına uygun olarak yapılır. Bu bölümde her biri ayrı ayrı ele alınacaktır.
Difteri, bir kaç günlük kukuçka devresi sonrasında belirti veren, ani seyirli, Korinebakteriyum adlı mikrop tarafından meydana getirilen bulaşıcı bir hastalıktır.

Milattan iki yüzyıl kadar önceki kayıtlarda difteriye ait bilgiler yer almaktadır. Tipik olarak boğazda solunum yollarını tıkayabilecek boyutlarda gri beyaz renkli, plakalar halinde bir zar tabakasının oluşumu söz konusudur. Öksürük, nefes darlığı ve ateş eşlik eden belirtilerdir. Difteri aşısı 1923 yılında Ramon tarafından geliştirilmiştir. Çocukları aşılama programları 1926 yılından beri uygulanmakta olduğu halde difteri, 1950'li yılların başına kadar ölüm nedeni olarak önemini korumuştur. II. Dünya savaşından sonra yoğun aşı uygulamaları sayesinde bu hastalık artık geçmişte olduğu gibi sık görülmemektedir.

Süt çocuklarına karma aşı içinde bir iki ay arayla üç kez uygulanır. Son enjeksiyondan 1 yıl ve 5 yıl sonra tekrar dozları yapılır. Altı yaşından sonra karma aşıdaki difteri miktarı azaltılarak erişkin dozu (dT) uygulanır. 10 yılda bir tekrarlanır.

Boğmaca, halen çok bulaşıcı, üç dört yılda bir salgınlar yapan, ölümcül olabilen bir çocukluk çağı hastalığıdır. Solunum yoluyla bulaşır ve süt çocuklarında ağır seyreder. Anneden bebeğine doğumdan önce koruyucu antikorların geçmemesi bu hastalık için özel bir sorun oluşturur. Bu durumda erken aşılama boğmaca için büyük önem arzeder.

Hastalık, "Bordatella pertusis" adı verilen mikrop tarafından meydana getirilir. Kuluçka devresi 10-14 gün kadardır. Başlangıcı belli belirsiz kırıklık ve hafif öksürük şeklindedir. Bir iki hafta içinde gelişen, kriz halindeki öksürük nöbetleri çok tipiktir. Gün içinde 30 kez ve herbirinde 10-15 öksürük gözlenebilir. Antibiyotik tedavilerine rağmen şikayetler haftalarca sürebilir. Küçük çocuklarda ölüme yol açabileceği için özellikle dikkatli olunması gerekmektedir.

Boğmaca aşısı, karma aşı içinde takvime uygun zamanlarda uygulanır. Dört yaşından sonra aşıya bağlı yan etkiler daha fazla görüldüğü için karma aşıdan çıkarılır. Aşının asellüler formu uygulandığında sinir sistemiyle ilgili istenmeyen etkiler daha az görülmektedir. Asellüler boğmaca aşısına ve hangi durumlarda boğmaca aşısının takvim dışında bırakılması gerektiğine güncel aşılar başlığı altında ayrıntılı olarak değinilecektir.

Tetanoz, tüm dünyada görülebilmekle birlikte, sıklığı başarılı aşı uygulamalarının gerçekleştirilebilmesi ölçüsünde faklılık gösterir. Az gelişmiş ülkelerde en sık ölüme yol açan 10 hastalıktan birisidir. Her yıl dünyada 1 milyon kişinin tetanozdan öldüğü tahmin edilmektedir.

Kirli yaralardan vücuda giren Klostiridyum tetani adlı mikrobun neden olduğu hastalığın kuluçka devresi 3 ile 30 gün arasında değişebilmektedir. Yüz adalelerinde kasılmalar ilk belirtidir. Zamanla tüm vücutta kasılmalar meydana gelmektedir. Evde doğum, yenidoğan tetanozu için oldukça önemli bir risk faktörüdür. Sağlıksız koşullarda doğum yapan anne ve bebeği tetanoza yakalanabilir. Anneler bu hastalığa karşı aşılanmamışlarsa doğan her 100 bebekten birinin ölümü kaçınılmazdır. 1993 yılında ülkemizde, hamile kadınların ancak %21'i tetanoza karşı aşılanabilmiştir.

Gebeliğin ilk aylarından itibaren birer ay arayla aşı olarak hem kendinizi, hem de bebeğinizi tetanoza karşı koruyabilirsiniz. İlk gebeliğinde iki doz aşı yaptıran annenin ikinci gebeliğinde bir doz aşı yaptırması yeterlidir. Bebek ise ilk yılında üç kez karma aşı ile aşılanmalı , bir yıl ve beş yıl sonra aşı tekrarlanmalıdır

mavi bebek

2008-03-15T17:20:00.001-07:00

fallot tetralojisi mavi bebek

Fallot Tetralojisi, Bu en yaygın görülen karmaşık kalp bozukluklarından biridir ve mavi bebek denilen belirtilere yol açar.

4 unsuru vardır.
• Birincisi karıncıklar arasındaki duvarda ortaya çıkan bir deliktir (ventriküler septal defekt).
• İkincisi pulmoner kapakçıkta daralmadır.
• Üçüncü unsur sağ karıncığın büyümesidir.
• Son unsur ise aortun karıncıklar arasındaki deliğin üstünden geçmesidir.

Bu bozuklukta karıncıklar arasındaki delik genellikle büyüktür. Bu delik üzerinden kan sağ karıncıktan sol karıncığa akar. Bunun nedeni pulmoner kapakçığın daralma nedeniyle kan akışına gösterdiği dirençtir.

Kan sol karıncığa girince, buradan aort damarına geçer ve kirli kan vücuda pompalanır. Bu tür kalp bozukluğu olan bebekler, vücutlarına kirli, yani oksijeni az kan pompalandığı için biraz mavi renkli gözükebilirler. Bu bozukluğu gidermek için açık kalp ameliyatı gerekir

gaz sancısı

2008-03-15T17:18:00.002-07:00

gaz sancısı bebek sancısı

Gaz sancıları bilhassa bebekliğin ilk aylarında, genellikle akşam üstleri, ağlamalar ve huzursuzluk nöbetleri şeklinde görülür.

Bebek kucağa alındığı halde ağlaması devam eder. Bacaklarını karnına doğru çekerek acı ile bağırır. Sancı geçince birden bire ağlamayı keserek uykuya dalar. İkinci bir gaz sancısına kadar her şey yolunda gider. İştahı ve neşesi yerindedir.

Ne Yapmalı
• Ağlama nöbeti sırasında bebeği yüzükoyun diz üzerine veya omuza yatırarak sırtını hafif darbelerle sıvazlayınız. Bu hareketiniz, aşırı gazların boğaz yoluyla dışarı çıkmasını sağlayacak; gazın çıkması ile beraber bebek eski neşesine kavuşacaktır.

NOT: Süt çocukları dört aylık oluncaya kadar gaz sancılarının önüne geçmek zordur. Çünkü bebeğin midesi ve barsakları yavaş yavaş sindirime alışmaktadır.

DIKKAT: Gaz çıkarma teşebbüsünüz netice vermez de bebek acı ile ağlamaya devam ederse; bir sindirim yolu hastalığından şüphe etmeli, onu derhal çocuk doktoruna götürmelisiniz.

• Dört aydan sonra görülen gaz sancıları, gelişigüzel yanlış beslenmenin işareti sayılmalı; çocuğun hazmedemeyeceği yiyecekler ve gaz yapıcı şeyler verilmemelidir.

gilbert sendromu

2008-03-15T17:18:00.001-07:00

gilbert sendromu

Gilbert sendromu, karaciğerin, alyuvar hücrelerinin parçalanması ile üretilen, bilirubin adındaki maddeyi gerektiği gibi işleme koymadığı, yaygın görülen, hafif bir karaciğer bozukluğudur. Aynı zamanda yapısal hepatik işlevsizlik, indirekt iyi huylu bilurubinemi ve ailevi hemolitik olmayan sarılık olarak da bilinen Gilbert sendromu genellikle tedavi gerektirmez ve ciddi komplikasyonlar oluşturur.

Hatta, Gilbert sendromu iyi huylu yapısı nedeniyle, genellikle hastalık olarak kabul edilmez. Bu rahatsızlığın bulunduğu çoğu insan bunu, kan testinde bilirubin düzeylerindeki artış görüldüğü zaman, tesadüfi olarak fark etmektedir. Gilbert sendromu ABD nüfusunun yüzde 3ü ila yüzde 10unu etkilemektedir. Erkeklerde bu rahatsızlık kadınlara göre daha sık görülür.

√ Kalıtsal bir rahatsızlık olan Gilbert sendromu doğuştan mevcuttur. Ender olarak semptomlara yol açsa da, bilirubin düzeyini süt sarılığına neden olacak kadar yükseltebilir. Bilirubin tehlikeli bir düzeye ulaşmasa da, meydana gelmesi halinde, huzuru kaçıran bir görüntü arz edebilir. Genellikle, bilirubin fazlası, cildi etkilemeden önce gözlerin aklarının sarıya dönmesine neden olur. Eğer bilirubin düzeyinin artışı devam ederse, cildiniz sarımsı bir renk alabilir.

√ Eğer sizde Gilbert sendromu varsa, bir dizi etken bilirubin düzeyini artırabilir. Bunlar aşağıdakileri içerebilir:
• Soğuk algınlığı veya grip gibi enfeksiyonlar dahil olmak üzere hastalık
• Regl olma
• Aç kalma veya öğün atlama
• Dehidrasyon ( Susuz kalma)
• Aşırı yorulma
• Gilbert hastası olan bazı kişiler bayılma, halsizlik ve karın ağrısı nöbetleri yaşamaktadırlar. Öte yandan, Gilbert'in gerçek anlamda bu gibi semptomlara neden olup olmadığı ya da bunların stresle mi yoksa başka rahatsızlıklarla mı ilgili olduğu bilinmemektedir.

√ Karaciğeriniz sarımsı bir pigment olan bilirubini doğal olarak üretir. Bu, eski alyuvar hücrelerinin parçalanmasıyla açığa çıkan normal bir atıktır. Bilirubin, kan dolaşımınız aracılığı ile karaciğerinize geçer. Normal beden işleyişinde, karaciğer hücrelerindeki bir enzim, bilirubinin parçalanmasına ve kan dolaşımından atılmasına yardımcı olur. Bilirubin, karaciğerden bağırsaklara safra aracılığı ile geçer. Daha sonra vücuttan dışkı ile atılır. Kanda az miktarda bilirubin kalır.

Öte yandan, Gilbert sendromunun bulunduğu kişiler, bilirubinin parçalanmasına neden olan enzimi kontrol eden anormal bir geni kalıtım yolu ile alırlar. Bu gen, anormalliği enzim düzeyinin daha düşük olmasına sebebiyet verir. Bunun sonucunda, bilirubinin, indirekt bilirubin adı verilen bir türü, kanda aşırı miktarda birikebilir. Bazı uzmanlar, Gilbert sendromunun sadece bilirubin düzeyleri aralığındaki normal bir değişkenlik olduğu kanısındadır.

√ Risk Faktörleri
Anormal genlerin kalıtım yoluyla alınmasına ek olarak, Gilbert sendromuna yakalanma olasılığını artırdığı bilinen hiçbir risk faktörü bulunmamaktadır.

√ Eğer cildinizde veya gözünüzün normal durumda beyaz olan bölümlerinde sarımsı bir renk olduğunu fark ederseniz, bunu sağlık bakımı sağlayıcınıza vakit geçirmeden bildirin. Gilbert sendromu dışında çeşitli rahatsızlıklar sarılığa yol açabilir ve tıp testleri ile muayeneleri ciddi rahatsızlıkları olasılık dışı bırakabilir.

√ Eğer sizde sarılık varsa, sağlık bakımı sağlayıcınız sizde Gilbert sendromu veya başka bir rahatsızlık olduğundan şüphelenebilir. Öte yandan, Gilbert sendromu çoğu zaman sadece, hastalık, cerrahi ameliyat veya yaşam sigortası poliçesi satın almak gibi, sağlıkla ilgili başka nedenlere yönelik olarak kan testinden geçildiği zaman, tesadüfen öğrenilir. Gilbert sendromu doğuştan mevcut olsa da, genellikle bilirubin üretiminin arttığı ergenliğe veya sonraki dönemlere kadar teşhis edilmez.

Doktorunuz, fiziksel bir muayene ve ek kan testleri gerçekleştirilmesini isteyebilir. Gilbert sendromu ile sarılık nöbeti yaşamadığınız takdirde, hiçbir fiziksel belirti veya semptom göstermezsiniz. Yaygın kan testleri aşağıdakileri içerir:
• Eksiksiz kan sayımı CBC
• Karaciğer işlev testleri KCFT

Gilbert sendromu teşhisi genellikle kan testlerine dayalı olarak konabilir. Gilbert sendromunda, hafifçe artan indirekt bilirubin düzeyi haricinde, sonuçların tümü genellikle normal olacaktır. Sizde Gilbert sendromu varsa, kanınızdaki bilirubin düzeyi dalgalanma gösterebilir. Normal düzey aralığına göre her zaman daha yüksek olmaz. Eğer ilk kan testinizde normal bilirubin düzeyi olduğu gösterilirse, doktorunuz testin birkaç kez tekrar edilmesini önerebilir.

Doktorunuz ender olarak, aşağıdakiler de dahil olmak üzere başka testleri isteyebilir:
• Karaciğerin ultrasonun çekilmesi
• 24 saatlik bir dönem boyunca aç kalınarak bunun bilirubin düzeylerini artırıp artırılmadığına bakılması
• Yaygın olarak kullanımda olmayan, Gilbert sendromuna neden olan anormal genin kontrol edilmesine yönelik genetik testler

Sizde sarılık veya yüksek bilirubin düzeyi olduğu zaman, sizde daha ciddi bir karaciğer rahatsızlığının olmadığından emin olunması önem taşır. Doktorunuz bu gibi rahatsızlıkların olup olmadığını kontrol etmek için başka testler de ister.
• Karaciğer işlev testleri
• Tam kan sayımı
• Ultrason
√ Komplikasyonlar
Gilbert sendromu sarılık devrelerine yol açabilir. Öte yandan, sarılık genellikle hafiftir ve kendi kendine iyileşir. Rahatsızlığın kendisinin bilinen başka hiçbir komplikasyonu yoktur ve karaciğere hasar vermez.
Bilirubini işleme koyan enzimin düzeyinin düşük olması, belirli ilaçlarda yan etkilerin artmasına sebebiyet verebilir. Aynı enzim vücudun belirli ilaçları ortadan kaldırmasına yardımcı olur. Özel olarak, kolon kanserinin tedavi edilmesinde kullanılan bir ilaç olan irinotesan (Camptosar), Gilbert sendromu bulunan kişilerde zehirleyici düzeylere ulaşarak, ağır ishale sebebiyet verebilir. Belirli ilaçlarda bu olası etki söz konusu olduğundan, sizde Gilbert sendromu varsa, herhangi bir yeni ilaç almadan önce doktorunuz ile konuşun.

√ Önleme
Gilbert sendromu kalıtsal bir genetik bozukluktur. Bu bozukluğun gelişimi yaşam tarzı ile ilgili alışkanlıklarla veya ortamla bağlantılı değildir. Bu rahatsızlığı teorik olarak engellemenin tek yolu ebeveynlerin buna neden olan anormal geni çocuklarına iletmelerinin engellenmesidir. Ancak genel nüfustaki kişilerin yarısından fazlasının bu anormal genin bir kopyasını taşıması bunu çok yaygın kılmaktadır. Eğer bu anormal genin bulunduğu iki kişinin çocuğu olursa, Gilbert sendromuna neden olan bu genetik kusuru çocuklarına geçirebilirler, ancak bu her zaman olmaz. Bu anormal genin iki kopyasının bulunduğu herkes Gilbert sendromuna yakalanmaz. Bu durum, ailenizin geçmişinde bu rahatsızlık olmasa da sizin buna yakalanabileceğiniz anlamına gelmektedir. Buna karşıt olarak, Gilbert sendromu olan herkeste bu anormal genin iki kopyası vardır.

√ Yaşamınızdaki belirli olaylar Gilbert sendromundaki, sarılığa neden olan daha yüksek bilirubin düzeyi fasıllarını tetikleyebilir. Bu durumları yönetmek için elinizden geleni yapmak, bilirubinin kontrol altına alınmasına, belki de sarılık nöbetlerinin engellenmesine yardımcı olabilir.

Bu adımlar aşağıdaki gibidir:
• Soğuk algınlıkları ve grip gibi bulaşıcı hastalıklardan korunmak
• Duygusal stresi yönetmek
• Besleyici bir diyet uygulamak, aç kalmaktan ve öğünleri atlamaktan uzak durmak

√ Herhangi bir tıbbi rahatsızlık teşhisinin konması başlangıçta korkutucu olabilir. Ancak Gilbert sendromu iyi huylu bir rahatsızlıktır. Gilbert sendromu bulunan kişilerin normal bir yaşam süresi olur. Eğer zaman zaman sarılığa yakalanırsanız, bunun zararlı olmadığını, muhtemelen yaşamınızdaki stres etkenleri ile bağlantılı olduğunu ve sadece kendi kendine geçebileceğini unutmayın

grip aşısı

2008-03-15T17:17:00.000-07:00

grip aşısı influenza aşısı aşılama

Grip Aşısı (İnfluenza)
İnfluenza, kış aylarında adale ağrıları, ateş, öksürük gibi belirtilerle seyreden bir infeksiyon hastalığıdır. Basit virutik hastalıklardan farklı olarak ciddi salgınlar yapabilmektedir. 1889 yılından günümüze kadar 5 defa tüm dünyayı saran salgınlar olmuş, 1918 ve 1919 salgınlarında 25 milyondan fazla insanın ölümüne yol açmıştır.

Hastalığın tedavisi yoktur. Ancak aşıyla korunulması mümkündür.

Gripe neden olan İnfluenza virusu sürekli yapısını değiştirmektedir. Bu nedenle influenza aşısı yapılırken o yıl için hazırlanmış olan aşılar kullanılmalıdır. Aşının hangi yıla ait olduğu kutusunda belirtilmektedir. Her yıl sonbaharda 9 yaşından küçüklere 1 ay arayla iki doz, büyüklere tek doz yapılmalıdır. Aşı miktarları yaş gruplarına göre ayarlanmalıdır.

√ İnfluenza Aşısı Kimlere Yapılmalıdır?:
1) İnfluenzaya yakalandığında yaşamı tehlikeye girebilen yüksek riskli gruplar:
* 65 yaş üzerinde olanlar,
* Kronik akciğer-kalp ve damar hastalığı olan çocuk ve erişkinler, Bronşial astım, Kronik tıkayıcı akciğer hastalığı
* AIDS'liler,
* Bakımevinde bulunanlar, sürekli tıbbi bakıma muhtaç olanlar,
* Metabolizma hastalıkları (Şeker hastalığı)
* Kronik böbrek hastalığı,
* Orak hücre anemisi ve diğer hemoglobin bozuklukları,
* Bağışıklık sistemi baskılanmış olanlar,
* Uzun süreli aspirin tedavisi almakta olan hastalar

2) Yüksek riskli kişilere infeksiyonu bulaştırma ihtimali olanlar:
* Doktor, hemşire ve diğer sağlık personeli,
* Bakımevinde çalışanlar
* Yüksek riskli hastayla teması olan aile bireyleri ve diğer kişiler.

havale

2008-03-15T17:16:00.000-07:00

havale konvülsiyon

Çocuklarda görülen bir sinir sistemi bozukluğudur. Başlı başına bir hastalık olmayıp, diğer bir hastalığın belirtisidir.

Sinir sistemleri tam gelişmediğinden, çocuklar büyükler gibi ateşli ve ağır seyreden hastalıklara tahammül gösteremezler. Hastalığa karşı tepkilerini bazen havale şeklinde belli ederler.

Belirtileri:
• Çocuk her şeye sinirlenerek huzursuzluğunu açığa vurur.

• Yüzü morarır, sık nefes alır.

• Kollarda, bacaklarda ve yüzde titremeler başlar ve sarsılmalar görülür. Bu belirtilere "ihtilaç halleri" denir.

• Baş geriye düşer, göz bebekleri kayar ve göz akları görünür.

• Nihayet çocuk şuurunu kaybeder.

• Sarsılmaların ve şuur kaybının süresi, havaleye sebep olan hastalığın şiddetine bağlı değişmeler gösterir. Yarım saat kadar uzayabilir.

• Sarsılmalar son bulunca, çocuk şuurunu yavaş yavaş toplayarak kendine gelir. Ağlayarak uykuya yatar.

Ne Yapmalı
• Havalenin şokunu hafif atlatması için yatağına yatırıp, üzerini örtünüz.

• Ateşinde yükselme olursa, başına soğuk suya batırılmış bir havlu veya buz torbası koyunuz.

• Havaleye sebep olan hastalığın teşhis ve tedavisi için mutlaka bir çocuk doktoruna gösteriniz.

hazır mama

2008-03-15T17:15:00.000-07:00

hazır mama bebek maması mamalar

√ Anne sütüne ek olarak bebeklere hazır mama veya hazır mama ile beslenme olanağı yok ise uygun hazırlanmış inek sütü veya yoğurt verilir.
√ İnek sütü veya yoğurt ilk dört haftada 1 ölçek süt, 1 ölçek su şeklinde, 1-4 ay arası 2 ölçek süt, 1 ölçek su şeklinde sulandırarak verilir.
√ 100 gr süte 5 gr (1 tatlı kaşığı) şeker ve 1 çay kaşığı bitkisel sıvı yağ eklenerek kalorisi arttırılır.

√ Şeker yerine pekmez kullanmak daha yararlıdır.
√ Karışık beslenmeye geçilen bebeklerde 4 haftalıktan sonra meyva sularına başlanır.

♥ 100 ml içilmeye hazır mamadaki değerler

içerik	anne sütü	prematil	nenatal	humana 0	premcare	preaptamil
protein(%g)	1,1	2,1	2,2	2	1,85	1,5
kazein/whey	40/60	40/60	40/60	50/50	40/60	40/60
yağ(%)	4,5	5	4,4	3,8	3,95	3,6
bitkisel(%)		45	90			50
süt yağı(%)	100	55	10			50
linoleik asit(g)	0,3	0,6	0,7	0,08	0,4	0,59
alfa linolenik asit			0,08	0,55
araşidonik asit		0,017	0,026
dokosaheksanoik asit		0,015	0,018
ekosapentanoik asit			0,003
gama linolenik asit			0,008
karbonhidratlar(g)	6,8	7,7	8	8,2	7,2	7,2
laktoz	6,8	4,9	4	5,9		7,2
maltodekstrin			4	2,3
sükroz
enerji(Kcal)	67	80	80	75	72	67
osmolarite(mosm/L)	270	255	245	280		260
mineraller
Na(mg)

hepatit a

2008-03-15T17:14:00.000-07:00

hepatit a aşısı bebeklerde aşılama

• Hepatit A Aşısı
Gelişmiş ülkelerde erişkinlerin ancak üçte birinde görülen A tipi hepatitin gelişmekte olan ülkelerde 5 yaş üzerinde sıklığı %100'dür. Hastalık küçük çocuklarda genellikle hafif seyreder. Dışkı - ağız yoluyla insandan insana bulaşır. Hamilelikte geçirilen A hepatiti B hepatitinin aksine çocukta herhangi bir soruna yol açmaz.

Çocukların toplu olarak bulundukları kreş, bakımevi gibi ortamlarda hastalık kolaylıkla yayılabilmektedir. Gıda ve su kaynaklı salgınlar ortaya çıkabilmekte, kabuklu deniz ürünleriyle bulaşma meydana gelebilmektedir.

Hastalığın başlangıcı genellikle anidir; ateş, huzursuzluk, bulantı, kusma ve karında rahatsızlık başlıca yakınmalardır. İshal görülebilir. İdrar rengi koyulaşıp, cilt ve göz akları sararabilir. Belirtilerin süresi genellikle 1 aydan kısadır. Genellikle tam bir iyileşme olur.

Hepatit A ile infekte hastalar 1 hafta süreyle bulaştırıcıdırlar. Daha fazla karantinaya gegek yoktur. Fakat hastaların dışkıları ve dışkıyla bulaşık maddeleri ile ilgili önlemler alınmalı, eller iyice yıkanmalıdır. Hepatit A'nın nadiren çok ağır ve hızlı bir seyir göstererek ölüme yol açabileceği unutulmamalıdır.

Hastalıkla temastan önce ya da temastan sonra iki hafta içinde "gamma globulin" uygulanabilir. 2 haftadan sonra yapılmasının hiç bir yararı yoktur. Okul, kreş, bakımevi gibi ortamlarda salgın meydana geldiğinde tüm çocuklara ve çalışanlara gamma globulin yapılmalıdır.

Bezlenen bebeklerin anne ve babalarının da uygulanmaya dahil edimeleri gerekir. Son yıllarda yapılan çeşitli çalışmalarda benzeri durumlarda aşıyla korunmanın, gamma globulinle korunmaya eşdeğer ölçüde güvenilir olduğu ortaya konmuştur.

Hepatit A aşısı 1 yaşından büyük çocuklara 1 ay arayla iki kez ve ilk dozdan 6 ay sonra tekrar olacak şekilde yapılmalıdır. Piyasada çocuk ve erişkinler için iki farklı formu mevcuttur. Aşının kouyuculuğunun 20 yıl olabileceği tahmin edilmektedir.

hepatit b

2008-03-15T17:13:00.000-07:00

hepatit b aşısı çocuklarda hepatitler

Hepatit B Aşısı
Viral hepatitler, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde önemli bir toplum sağlığı sorunudur. Son yıllarda yapılan bilimsel çalışmalarla sarılık (hepatit) yaptığı bilinen beş virus tanımlanmıştır. Bunlar Hepatit A, B, C, D ve E viruslarıdır. Halihazırda yalnızca A ve B hepatiti için aşılar mevcuttur. Başka bir çok virusun daha sarılığa yol açabileceği hatırda tutulmalıdır (Hepatit F,G, EBV, CMV, vb).

Hepatit A ve E hafif seyirlidir, genel olarak kronikleşmediği bilinir. B, C ve D ise müzminleşebilir, hayatı tehdit edebilir. Hepatit A virus çocukluk çağındaki hepatitlerin (sarılık) başlıca nedenidir. Hepatit B infeksiyonu çocuk olguların üçte birini oluştururken, Hepatit C hemen hemen %20 oranında saptanır. Hepatit D çok nadir olarak ve Hepatit B hepatitiyle birlikte görülür. Hepatit B virus, A hepatitinden farklı olarak daha çok yakın temas, cinsel ilişki, kan yolu ve anneden bebeğine anne karnındayken geçiş biçiminde bulaşır. Hastalığın belirtileri hepatit A'ya benzer. Ancak müzminleşme görülebilir. Hastalığı geçirenlerin tam olarak iyileşememesi durumunda ömür boyu taşıyıcılık, kronik aktif hepatit adı verilen müzmin karaciğer iltihabı ve ilerde siroz ve kanser ortaya çıkabilir. Genel olarak kronikleşme olasılığı %10 kadardır. Ancak çocuklarda, özellikle anne karnındayken alınan infeksiyon durumlarında müzminleşme ve hızlı gelişen karaciğer yetersizliği daha sık olarak karşımıza çıkmaktadır.

Hastalığın başlıca kaynağı kendisinde hiçbir belirti olmayan sessiz hepatit B taşıyıcılarıdır. Eşler birbirlerine ve istemeden çocuklarına bu hastalığı bulaştırabilmektedirler. Hepatitin AIDS'ten çok daha kolay bulaştığı hatırda tutulmalı, ülkemizde hemen hemen her 10 kişiden birinin bu hastalığın taşıyıcısı olduğu bilinmeli, hastalık meydana geldiğinde tedavisinin mümkün olmadığı göz önüne alınarak Hepatit B aşısının rutin aşı takvimine dahil edilmesi olanaklar elverdiği ölçüde sağlanmalıdır. Ülkemizde ücretsiz olarak ancak bir yaş altındaki çocuklara hepatit b aşısı uygulanabilmektedir.

Hepatit B Aşısı, çocuk doğar doğmaz başlanmak koşuluyla 0. 1. 6. aylarda uygulanır. Beş senede bir tekrarlanır. Ailesinde hepatit taşıyıcısı olan bebekler 0. 1. 2. ve 12. Aylarda aşılanmalıdır. Eğer anne taşıyıcıysa bebeğine, aşıya ilaveten 0. ve 3. aylarda hepatit B'ye özgü gamma globulin (Hepatit B Hiperimmun Globulin) yapılması önerilmektedir.

Poliklinik koşullarında herhangi bir risk faktörü ve temas öyküsü olmayan çocuklara rutin aşı öncesi kan testi yaptırmaya gerek yoktur. Testin yarar/maliyet oranı düşüktür. Aşılar tamamlandıktan sonra yalnızca risk grubunda olan çocuklarda yeterli bağışıklığın oluşup oluşmadığını saptamak üzere kan testi yapılabilir. Bütün çocukların rutin olarak testten geçirilmesi gerekmez.

Hepatit B ile temastan hemen ve bir ay sonra yapılan immun globulin %75 oranında koruyuculuk sağlar. Cinsel temastan sonra ise iki hafta içinde immun globulin yapılmalıdır.

Hepatit B ülkemiz için ciddi bir sorundur. Bulaşma yollarının bilinmesi, aşı ile korunma ve temas sonrası immun globulin yapılması gibi önlemlerle hastalığın kontrol altına alınması mümkündür. Bedelinin sosyal güvenlik kurumlarınca karşılanıyor olması, hepatit B aşısının kullanımını yaygınlaştırmıştır.

Hepatit B aşısı
Günümüzde rekombinant aşılar kullanılmaktadır. Koruyuculuk yetişkinlerde %90, çocuk ve bebeklerde %95tir. Profilaksi amacıyla aşılamada doz aralıkları 0, 1 ve 6. aylar, temas sonrası aşılamada doz aralıkları 0, 1, 2 ve 12. aylardır. Her iki şema arasında koruyuculuk farkı yoktur. Genelde 3. dozdan sonra yeterli korunma sağlanmaktadır. Eğer 2. doz herhangi bir nedenle geciktirilirse, mümkün olan en kısa zamanda uygulanmalıdır. Bu gecikme primer immünizasyon sonrası antikor titrelerinde önemli bir azalmaya neden olmamaktadır.

Aynı durum üçüncü aşı için de geçerlidir. Primer aşılama 7-9 yİl korunma sağlar ve bu dönem sonunda rapel aşı yapılmalıdır. Sağlıklı infant ve erişkinlerde aşılama sonrası antikor izlemi yapmaya gerek yoktur. Ancak hemodiyaliz hastalarında aşıya bağlı immünite tam değildir. Bu hastalarda her yıl antikor titresi bakılarak düzey 10 mİÜ/ltnin altına düşünce rapel doz yapılmalıdır. HBsAg (+) anneden doğan bebeklerde aşılama serisi tamamlandıktan 1-6 ay sonra antikor titresi bakılmalı ve serokonversiyon yoksa ek doz aşı planlanmalıdır.

Taşıyıcı anneden doğan bütün bebeklere HBIG ve aşı uygulanması, taşıyıcı olmayan anneden doğan bütün çocukların aşılanması, adölesan çağda seçilmiş çocukların aşılanması ve yüksek risk grubuna giren erişkinlerin aşılanması önerilmektedir.

Hepatit B için preexposure immünizasyon uygulanması gereken durumlar şunlardır:
• Hemofilik hastalar ile kan ve ürünlerini almakta olan hastalar
• İV uyuşturucu bağımlıları
• Fahişeler ve heteroseksüel olup yakın zamanda cinsel yola bulaşan hastalık geçirmiş olanlar ve/veya son altı ay içinde birden fazla kişiyle cinsel ilişkide bulunanlar
• Cinsel olarak aktif homoseksüel erkekler
• Kronik HBV taşıyıcısı ile temas eden ev halkı
• Kronik HBV taşıyıcısı ile cinsel ilişkide bulunanlar
• HBV enfeksiyonunun endemik olduğu bir ülkede veya bölgeden HBsAg (+) olan bir çocuğu evlat edinen aile fertleri
• HBV enfeksiyonunun endemik olduğu bölgede oturan bütün çocuklar
• Mental retarde hastalar ve bunlarla ilgilenenler
• Hemodiyaliz hastaları
• Halk sağlığı ile ilgili işlerde çalışanlar
• Mesleki olarak kan ile temas riski olanlar
• Endemik bölgeye seyahat edecek olanlar

Yan etkileri:
Ağrı ve enflamasyon, hafif ateş, artralji, plazmadan elde edilen aşılarla Guillian Barre sendromu. Son yıllarda yenidoğan döneminde yapılmaya başlanan aşının bu infantlarda da yan etkilere neden olduğu rapor edilmiştir. Bunlar arasında; ateş, BOS bozuklukları, diare, döküntü, DIC, NEC, konvülziyon, apne, bradikardi, eritema multiforme sayılabilir.
Gebelik ve emzirme hepatit B aşısı için kontrendike değildir

hiperaktivite

2008-03-15T17:12:00.000-07:00

hiperaktivite hiperaktif çocuklar

Okul çağı çocuklarının yüzde 5-7sinin hiperaktif olduğu ifade edilerek, hiperaktivitenin erkek çocuklarda, kızlara oranla 4 kat daha fazla görüldüğüne dikkat çekildi. Hiperaktif çocukların ortak özellikleri: Çoğunlukla birinci çocuk olurlar. Aşırı konuşkan ve gürültücüdürler. Acıya dayanıklı olup dikkat etmeden caddeye koşmak gibi, kendilerini kolaylıkla tehlikeye atabilen şeyler yapabilirler.

Ve genellikle vicdanı zayıf, ruh hali değişken olup uyku süreleri kısa olur.

Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Nöroloji Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Kıvılcım Gücüyener, Çukurova Üniversitesi (Ç.Ü) Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Çocuk Nörolojisi Bilim Dalı ile Çocuk Nörolojisi Derneğinin işbirliğiyle düzenlenen 5. Ulusal Çocuk Nörolojisi Kongresi nin son gününde, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğunda (DEHB) Yaklaşım ve Tedavi konulu sunum yaptı. Okul çağı çocuklarının yüzde 5-7sinde hiperaktivite olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Gücüyener, ABDdeki araştırma sonuçlarına göre, bozukluğun okul çağındaki sıklığı genel olarak yüzde 2-20 arasında, ergenlik öncesi çocuklarda yüzde 3-5 olarak bildirilmiştir. İngilteredeki araştırmalara göre ise bozukluğun sıklığı yüzde 1den azdır dedi.

Prof. Dr. Gücüyener, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesince 1988 yılında yapılan bir araştırmada da polikliniğe başvuru nedenleri arasında hiperkinetik sendromun 15. sırada yer aldığını, çocukların yüzde 2.28inde hiperaktivite saptandığını anlattı. Sorunun nedeninin henüz tam olarak bilinmediğini, ancak biyolojik, genetik, psikososyal ve ailesel etkenlerin birlikte rol oynadığının düşünüldüğünü vurgulayan Prof. Dr. Gücüyener, tedavide önemli mesafeler alındığını kaydetti.

ERKEK ÇOCUKLARDA DAHA FAZLA
Doç. Dr. Lale Vanlı ise 5 yaşından önce başlayan DEHBnin erkek çocuklarda, kızlara oranla 4 kat daha fazla görüldüğüne dikkati çekti. Doç. Dr. Vanlı, çocuklarında dikkat, hareketlilik ve davranış sorunu olan anne-babaların, bir uzmana başvurduklarında en temel sorularının çocuğumda gerçekten hiperaktivite olduğunu nasıl anlayacağım? olduğunu vurgulayarak, şöyle konuştu: DEHB, yaşam boyu süren bir sendromdur. Dikkatin kısa olması, yönerge alamama, kendini kontrol edememe, problem çözümüne gidememe, davranışını değerlendirememe, düşünmeden hareket etme şeklinde belirtileri vardır. Bu çocukların bazılarında, aşırı hareketlilik yerine durgunluk da söz konusudur. Özellikle kız çocuklarında hiperaktivite olmaksızın dikkat eksikliği görülebilir. Bu çocukların zekası normaldir, ancak dikkatleri yetersiz olduğundan okulda öğrenme sorunu yaşarlar.

ORTAK ÖZELLİKLERİ
Doç. Dr. Vanlı, hiperaktivitenin aşırı hareketlilik anlamına geldiğini, ancak her aşırı hareketli çocuğa ise hiperaktif denilemeyeceğini kaydetti. Doç. Dr. Vanlı, yapılan araştırmalarda DEHB çocuklarda ortak özellikler de bulunduğuna işaret ederek, şöyle devam etti: Bu çocuklar, çoğunlukla birinci çocuk ve anne yaşı ortalamadan küçüktür. Aşırı konuşkan ve gürültücüdürler. Bu çocukların anneleri de normalden fazla konuşkandır. Sakinleştirici ilaçlara karşı olumsuz tepki verirler.

Acıya dayanıklıdır. Dikkat etmeden caddeye koşmak gibi, kendilerini kolaylıkla tehlikeye atabilirler. Okul başarısızlığı normallerine göre 2-3 kat daha fazladır. El yazısı bozuktur. Boyu ve kilosu, yaşına göre ortalamaların altında, kemik gelişimi geridir. Vicdanı zayıf, ruh hali değişken, uyku süresi kısa. Yalan söyleme, çalma daha sıklıkta görülür. Çabuk heyecanlanırlar ve duygularını kontrolde zayıftırlar

influenza aşısı

2008-03-15T17:11:00.000-07:00

influenza aşısı aşılama

İnfluenza aşısı . İnfluenza aşısı her yıl DSÖnün belirlediği üç suş ile hazırlanmaktadır. Altı aydan küçük çocuklara uygulanmaz. Her yıl yinelenmelidir. 6 ay ve üzerindeki yaş grubunda, influenzanın komplikasyonları açısından riskli hastalara aşı uygulanması önerilmektedir.

İnfluenza ve boğmaca aşısı küçük çocuklarda febril reaksiyona neden olduğundan DBT aşısının yapılmasından sonraki 3 gün içinde influenza aşısının yapılmaması önerilmektedir.

İnfluenza aşısı için hedef gruplar:
1) İnfluenzaya bağlı komplikasyonlar yönünden riskli gruplar
• 65 yaş ve üzerindeki sağlıklı insanlar
• Kronik pulmoner veya kardiyovasküler hastalığı olan çocuk ve erişkinler
• Orak hücre hastalığı ve diğer hemoglobinopatiler
• Kronik renal ya da metabolik hastalığı olanlar
• Semptomatik HIV enfeksiyonu olanlar
• İmmünsuprese hastalar veya immünsupressif kullananlar
• 6 ay -18 yaş arasında olan ve uzun süreli aspirin tedavisi alan çocuk ve adölesanlar
• Bakımevlerinde kalanlar ve kronik tıbbi bakİma muhtaç olanlar

2)Yüksek riskli kişilere influenza bulaştırma riski olanlar
• Doktor, hemşire ve diğer sağlık personeli
• Yüksek riskli hasta ile teması olabilecek kişiler
• Yüksek riskli hastanın diğer aile bireyleri
• Bakımevlerinde çalışan personel

kanser aşıları

2008-03-15T17:10:00.000-07:00

kanser aşıları aşılama

Kanser Aşıları Aşılama
√ Virusların neden olduğu bir çok kanser türü bulunmaktadır.
√ Örneğin rahim ağzı kanseriyle "Human papilloma virus" (HPV) arasında yakın bir ilişki olduğu bilinmektedir.
√ Lenf dokusu kanserlerinden Burkitt lenfoması ve genizden köken alan "nazofarinks kanseri" "Ebstein Barr Virus" (EBV) ile ilişkili bulunmuştur.

√ Her iki virus türü için de aşı geliştirilmiş olup, klinik çalışmalar devem etmektedir.

√ BCG (verem aşısı), tüberkülozdan korunma haricinde, kanser tedavisinde de kullanılmaktadır.
√ Mesane kanserinde idrar kesesi içine verilen BCG aşısı bağışıklık sistemini uyararak tümörün büyümesini engellemektedir.

√ Araştırmalara yüklü ödenekler ayıran büyük aşı firmaları, özellikle kanser ve AIDS aşılarının geliştirilmeleri için büyük gayret sarfetmektedirler.
√ Henüz erken olmakla birlikte ilk sonuçlar ümitlenmek için cesaret vericidir.

√ Diğer Aşılar
Son olarak, geliştirilmekte olan diğer bazı aşıların adlarını vermekte yarar görüyoruz. Bunların bir çoğunun kısa süre içinde piyasada yer almasının sürpriz olmayacağını düşünüyorum :
Bazı barsak bakterileri (E. coli..), Hepatit C, Herpes, rotaviruslar, cüzzam, Brusella ve zührevi hastalıklara karşı aşı oluşturma gayretleri halen sürmektedir.

kızamık

2008-03-15T17:08:00.002-07:00

kızamık kızamıkçık kabakulak aşısı MMR

Kızamık Kızamıkçık Kabakulak Aşısı (MMR)
Kızamıkçık infeksiyonu bütün dünyada yaygın olarak görülmektedir. Çeşitli ülkelerde yapılan çalışmalarda doğurganlık çağındaki kadınların ortalama %20'sinin kızamıkçık geçirmemiş olduğu gösterilmiştir. Kızamıkçık genellikle solunum yoluyla bulaşır. Annenin gebeliğinin ilk üç ayında kızamıkçık geçirmesi durumunda bebeğin etkilenme olasılığı çok yüksektir.

Kızamıkçık hastalığı yüz yıllardır varolmasına rağmen, gebelikte geçirildiğinde çocukta katarakt, doğumsal kalp anomalileri vb anomalilere yolaçabileceğine ilk kez 1941 yılında Dr. Gregg tarafından dikkat çekilmiştir. 1960'lı yılların başlarında geliştirilen aşıyla hastalığa karşı korunmada ilk başarılı adım atılmıştır.

Hastalık çoğunlukla deri döküntüleriyle başlar. Bazan halsizlik, baş ağrısı ve hafif ateş gözlenebilir. Döküntüler üç gün içinde kaybolur. Ensede, kulak ardında ve boyunda lenf bezelerinin şişmesi oldukça tipik bir bulgudur.

Hamilelikte annenin geçirdiği kızamıkçık infeksiyonunun bebeği belirgin biçimde etkilemesi nedeniyle hastalığın önlenmesi çok önemlidir. Birçok gebe kadında, infeksiyon sonucu düşük meydana gelirken, yaşayan önemli sayıda bebekte doğumsal anormallikler meydana gelir. Göz ve kalp anomalileri, küçük kafa ve zeka geriliği ortaya çıkabilir.

Kızamıkçığa karşı aşılamada asıl amaç, hamile kadınların anormal çocuk doğurmalarına yol açan bu hastalığın önlenmesidir. Doğurganlık çağına gelmeden genç kızların aşılanarak kızamıkçığa karşı bağışıklanmaları gerekmektedir. Tüm çocukların 15 aylık ve 5 yaşında iki kez MMR aşısıyla aşılanmasıyla bu sorun çözümlenmiştir. Eğer bir kadın kızamıkçık geçirmemişse ve gebe kalmayı düşünüyorsa hamile kalmadan en erken üç ay önce aşılanmalıdır.

Kabakulak, ilk kez milattan 5 yüzyıl önce modern tıbbın babası Hipokrat tarafından tanımlanmıştır. İkinci dünya savaşında askerler arasında salgınlar yaparak dikkat çekmiştir. 1960'lı yıllarda yaygın olarak uygulanmaya başlanan MMR aşısıyla sıklığı belirgin olarak azalmıştır. Ancak ülkemizde hala her yıl çok sayıda vaka tespit edilmektedir. Özel kurum ve kuruluşlar tarafından rutine konmuş olan MMR aşısı uygulaması giderek yaygınlaşmaktadır.

Hastalık 16-18 günlük kuluçka devresinden sonra tükrük bezlerinin şişmesiyle kendini belli eder. Çocuklarda selim seyreden bir hastalık olmakla birlikte %10 oranında menejite yol açar. Ancak menejit tablosu nadiren hayatı tehdit eder. Yetişkin erkeklerde %20-30 olasılıkla testislerde şişme ve iltihap meydana gelebilir. Heriki testis etkilendiğinde kısırlığa yol açabilir.

9 aylıkken kızamık aşısı uygulanmış olan bebeklere 15 aylık olduklarında kızamık-kızamıkçık-kabakulak (MMR) aşısı yapılması tavsiye edilir. Eğer çocuğa kızamık aşsı yapılamamışsa 12 aylıktan itibaren MMR uygulanabilir. Kızamık-kızamıkçık kabakulak aşısının 5 yaşında tekrarlanması gerekmektedir.

kuduz aşısı

2008-03-15T17:08:00.001-07:00

kuduz aşısı

• Kuduz aşısı
• Kuduz hemen hemen %100 oranında ölümle sonuçlanan bir hastalık olup ortalama inkübasyon süresi 1-3 aydır.
• 19 yıla kadar uzun vakalar da bildirilmiştir.
• Kaynak olarak %90 köpek, %2 kedi, %3 yarasalar suçlanır.
• Kuduz deri ve muköz membranlardaki açık kesik ve yaralardan geçer.

• Kuduz bir hayvana dokunmak, kanı, idrarı ya da gaytası ile temas etmek profilaksi endikasyonu değildir.
• Kuduz bir hayvan tarafından ısırılınca kuduz riski %5-80, tırmalanmadan sonra %0.1-1,dir.
• Aşılamaya başlamadan hayvandaki kuduz riski ve temasın şekli araştırılmalıdır.
• Isırılma ve açık yarayla temas kesin endikasyondur.
• Temas sonrası hayvan on gün izlenmelidir.
• Çünkü hayvanlar viremiden 10 gün sonraya kadar genellikle klinik bulgu verirler (hayvan provakasyon olmadan ısırıyorsa kuduz yönünden anlamlı).
• Temas sonrası yara su ve sabun ile acilen yıkanmalıdır. Bu kuduzdan korunmada en etkin yöntemdir.
• Temastan sonra immÌnglobulin; (insan ya da hayvan kaynaklı) yarısı yara etrafına yarısı gluteaya yapılmalıdır.
• Aşı ile aynı enjektöre çekilmemeli ve aynı Yere yapılmamalıdır.
• İmmünglobulin aşıdan önce yeterli antikor yanıtı sağlamak için yapılır.
• Yapılamadıysa aşı yapıldıktan 8 gün sonraya kadar yapılabilir.
• Aşı için WHO tarafından önerilen doz aralıkları şöyledir: 0, 3, 7, 14, 28 ve 90. günler.
• CDC tarafından önerilen günler ise 0, 3, 7, 14 ve 28dir.
• Aşılar çocuklarda bacağa, erişkinlerde ise deltoide yapılmalıdır.
• Antikor yanıtı düşük olduğu için gluteal bölgeye uygulanmamalıdır.
• Gebelikte insan kaynaklı kuduz immünglobulini ve aşı kontrendike değildir ve yapıldığında hem anneye hem de bebeğe koruma sağlar.

sarılık

2008-03-15T17:07:00.001-07:00

mikrobik sarılık karaciğer iltihabı

Karaciğeri tutarak iltihaba sebep olan virüs etkenlidir. Önceleri iki tip virüs (A ve B) ile meydana geldiği bilinmekte idiyse son çalışmalar hepatit yapan virüs sayısının daha fazla olduğunu göstermiştir.

Hastalık etkeni vücuda girdikten bir süre (15-75 gün) sonra karaciğeri tutarak iltihaba sebep olur ve karaciğerin fonksiyonları bozulur. Böylelikle hastalık belirtileri ortaya çıkar.

Belirtileri
• Halsizlik, bitkinlik, yorgunluk.
• İştahsızlık
• Karın ağrısı ve şişkinliği
• Bazen bulantı, kusma
• Sarılık. Göz akları ve deri sarı renge boyanır, idrar koyu sarı çıkar.

Tedavi
Köklü tedavi yoktur. Ancak destekleyici tedbirler alınır.
• İlk 1-2 haftada istirahat şarttır.
• Ağızdan yiyemeyen hastalara serum takılır.
• Özel bir diyet yoksa da karaciğeri yorabilen aşırı yağlı ve kızartmalı yiyeceklerden kaçınmalıdır.
• Hastaya mümkün olduğu kadar ilaç verilmez. Sadece B ve C vitaminlerini alabilir.

Korunma
En iyisi hepatite yakalanmamak için tedbir almaktır. Korunma iki türlü olur.

a) Hijyenik şartlara uymalıdır. Hastalık etkeni (özellikle A virüsü) ağız yoluyla girdiği için kirli yiyecekler yenmemeli, gıdalar iyice yıkanmalıdır. Hastalar tecrid edilmeli ve idrar, dışkı, tükürük gibi çıkartılar, hiçbir tarafa temas ettirilmeden imha edilmelidir. B virüsü % 90-95 oranında bu virüsü taşıyan kan ile geçtiği için, enjektörler ikinci defa kullanılmamalı, kan naklinde B ve C virüsü mutlaka meşgul olan hastane personeli gerekli şartlara uyarak korunmalıdır.

b) Çocuklara sağlıklı iken hepatit aşısı yapılmalıdır. (aşı takvimine bakınız.) Çocukluk çağında B ve C tipi ile geçirilen hastalığın müzminleşme ihtimali daha fazla olup tehlikeli hastalıklara dönüşme riski mevcuttur. Bu sebeple B aşısının önemi büyüktür. C virüsü sadece kan nakli ile geçtiği için virüs taşıyan veya şüpheli olan kanlar nakledilmemelidir.

myeloproliferatif bozukluklar

2008-03-15T17:06:00.000-07:00

myeloproliferatif bozukluklar

Bu bozukluklar, eş zamanlı olarak karaciğer, dalak ve uzun kemiklerde hematopoietik elemanların proliferasyonu ile birlikte olan, kemik iliği içindeki artmış bağ-dokusu pro-liferasyonuyla ortaya çıkan panproliferatif bir olgu spekturumunu oluşturmaktadır.

Myeloid metaplazi; polistemia vera, idiopatik trombositozis ve myelojenöz lösemi'ye yakmen bağlıdır.

Karşılaşılan en büyük dalaklar myelopro-liferatif bozuklukları olan hastalarda olmaktadır ve splenomegali bazen obstrüktif hepatik fibrozis veya belirgin olarak büyümüş olan dalak içindeki kan akımının artmasından dolayı portal hipertansiyonla birlikte olmaktadır.

Belirgin splenomegali sıklıkla dalak enfarktüsüne bağlı ağrı ile birliktedir ve dalak büyüklüğünün derecesi yaygın abdominal rahatsızlık ve erken doyma ile kendini göstermektedir. Diğer semptomlar şunlardır: spontan kanama, kemik ağrısı, kaşıntı, hipermetabolizma ve hiperüremi'ye bağlı komplikasyonlar. Dalak kolayca palpe edilir ve bu hastaların üçte-ikisinde hepatomegali vardır.

Dolaşımdaki eritrositler fragmantasyon ve immatür şekiller ile göz-yaşı ve uzamış şekilde poikilositoz ile karakterizedir. Genellikle normokromik bir anemi vardır. Beyaz küre sayısı belirgin olarak artmıştır ve periferik yaymada immatür myeloid hücreler mevcuttur.

Trombosit sayısı değişkendir; hastaların yaklaşık üçte-birinde trom-bositopeni bulunurken hastaların dörtte-birinde 100,000/mm3"ün üzerinde trombositoz vardır. Çoğu durumda myeloproliferatif bozuklukları olan hastaların tedavisi periodik transfüzyonlar, busulfan gibi alkalizan ajanlar ve kemik iliği yetmezliğine bağlı anemisi bulunan hastalarda erkeklik hormonlarının verilmesi esasına dayanmaktadır.

Semptomatik splenomegali ve transfüzyon ihtiyacında belirgin artış veya kemoterapiyi engelleyen trombositopeni durumunda splenektomi endike olabilir. Portal hipertansiyon ve özofagogastrik varisleri olan hastalarda splenomegali sıklıkla genişlemiş venlerin çapında azalma veya venlerin kaybolması ile sonuçlanmaktadır.

Splenektomi belirgin bir kompensatuar hemopoietik organın çıkarılmasıyla sonuçlanmamakta, ayrıca operasyon yüksek bir komplikasyon oranı ile birlikte olmaktadır. Bu hastalarda postoperatif trombositoz ve/veya süperior mezenterik ven ve portal ven içine uzanan splenik ven trombozu daha sık olarak oluşmaktadır.

Komplikasyon sıklıkla operasyondan sonra l'inci haftaya kadar görülmeyen dirençli asit, hepatik yetmezlik ve renal yetmezlikle karakterizedir. Bu komplikasyonun insidansı preop-eratif olarak varolan bir trombositoz düzeltilerek ve hasta aspirin veya dipridamol ve düşük-doz heparin veya kumarin gibi trombosit anti-agregan ilaçların bir kombinasyonu ile hazırlanarak azaltılmaktadır.

otistik çocuklar

2008-03-15T17:05:00.002-07:00

otizm otistik çocuklar bebek

Amerikan bilim adamları, otistik çocukların beyinlerinin daha erken büyüdüğünü tespit ettiler. Lifeline dergisinin internet sitesinde yayınlanan habere göre, ABDnin Seattle kentindeki Washington Üniversitesinde yapılan iki araştırmada, otistik çocukların beyinlerinin 12 yaşına kadar sağlıklı çocuklara göre daha hızlı büyüdüğü ortaya çıkarıldı.

• Birinci araştırmayı yapan bilim adamları, 3-4 yaşlarındaki otistik çocukların beyinlerinin sağlıklı çocuklarla karşılaştırıldığında yüzde 10 oranında daha büyük olduğunu tespit ettiler. Bilim adamları, anormal beyin gelişimi ile otizm hastalığı arasındaki bağlantıyı incelemek için, aynı çocukları 6-7 yaşlarına geldiklerinde tekrar inceleyeceklerini söylediler.

• Aynı üniversitede görevli ikinci araştırmayı yapan bilim adamları, 8 ila 46 yaşlarında 67 otistik hasta ile 83 sağlıklı kişinin baş çevresini ve beyin hacmini ölçtüler. 12 yaşından küçük çocukların beyinlerinin ortalama yüzde 5 oranında daha büyük olduğunu kaydeden bilim adamları, otistik çocukların beyin hacminin 12 yaşından itibaren sağlıklı çocuklarla aynı olduğunu belirttiler.

• Araştırma başkanı Elizabeth Aylward, otistik hastaların baş çevrelerinin yüzde 1-2 oranında büyük olduğunu söyledi. Aylward, otistik çocukların beyinlerinin aşırı büyümesinin, sinir hücrelerinin sayısının normalden fazla olmasından kaynaklanabileceğini kaydetti.

pamukçuk

2008-03-15T17:05:00.001-07:00

pamukçuk ağız mantar enfeksiyonu

Pamukçuk, ağızda meydana gelen hafif bir mantar enfeksiyonudur; yanakların iç tarafına, dilin üzerine ve ağzın tavanına sürülmüş beyazımsı lekelere benzer.

Eğer beyaz leke kazınırsa, altında deri yanmış gibi görünür ve kanayabilir. Pamukçuk, sağlıklı yeni doğmuş bebeklerde meydana gelir. Belirtiler
Bebeğin ağzında, ağzının içinde ve çevresinde süte benzer ince bir tabaka.

Pamukçuk olan bebeğin ağzı yaradır.

Bebek emzirilirken rahatsızdır ve hatta emzirilmeyi reddedebilir.

Eğer bebeğinizde pamukçuk olduğundan kuşkulanıyorsanız, bebeğinizin doktoruna başvurunuz.

Teşhis koymak için çoğunlukla sadece bakmak suretiyle muayene yeterli olmaktadır.

Tedavi
Sağlıklı bir yeni doğmuş bebek genellikle hastalığı kendi başına yenebilmektedir.

Fakat, özellikle pamukçuk geniş bir alana yayılmışsa, nistatin adı verilen bir antimartar madde bu süreci hızlandırmaktadır.

parazit aşıları

2008-03-15T17:03:00.000-07:00

parazit aşıları aşılama

Parazit Aşıları
Hayvanların parazitlere karşı aşılanmalarıyla elde edilen başarılı sonuçlar, insanlarda da anti parazit aşıların kullanımı konusunda cesaret uyandırmıştır. Araştırmalardan elde edilen ilk sonuçlar oldukça sevindiricidir. Sistosoma, tatlı su sivrisinekleriyle bulaştırılan, tedavisi için herhangi bir ilaç olmadığı için aşıyla korunmanın önemli olduğu aşikar olan bir parazittir.

Hayvan deneylerinde yüz güldürücü sonuçlar alınmıştır. Ancak insanlarda kullanılabilecek bir aşı henüz geliştirilememiştir. Bu konuda çalışmalar devam etmektedir.

Tripanosoma, uyku hastalığına neden olan parazittir. Amerika ve Afrika kıtasında görülen hastalığın farklı iki tipi için ayrı aşı geliştirilmesi çabaları halen sürmektedir.

Sıtma, plazmodyum adı verilen parazitin yolaçtığı ciddi bir hastalıktır. Ülkemizde özellikle Çukurova Bölgesinde halen sıkça görülmektedir. Sivrisineklerle insandan insana bulaştırılır, hastalığın kontrol altına alınması için tüm dünyada sürdürülen gayretler henüz istenilen ölçüde başarılı değildir.

Her yıl Afrika'da 1 milyon çocuk sıtma nedeniyle ölmektedir. Bu hastalığa karşı doğal bağışıklık yavaş geliştiği için sıtma atakları yıllarca devam eder. Sağ kalanlarda 10 yıl gibi bir süre içinde hastalık gerileyebilir.

Moreno ve Patarroyo 1989 yılında, sıtmaya karşı geliştirdikleri sentetik aşılarını bilim dünyasına duyurmuşlardır. Gönüllü insanlarda yapılan araştırmalar, aşının etkili olduğunu göstermiştir. Ancak geniş çaplı saha uygulamaları yapmadan kesin bir güven oluşması olası değildir.

Şark çıbanı olarak bildiğimiz "Leismaniasis" hastalığına karşı aşı geliştirme çabaları olumlu sonuçlar vermiştir

pnömokok aşısı

2008-03-15T17:02:00.002-07:00

pnömokok aşısı streptokok pnömoni

Pnömokok aşısı
√ Streptokok Pnömoni çocukları ve yetişkinleri etkileyen ve tüm dünyada çok yaygın olarak görülen bir enfeksiyondur.

√ Üst solunum yollarına invaze olan mikroorganizma bakteriyemi ve menenjit gibi dissemine enfeksiyonlara, pnömoni, sinüzit ve otit gibi alt ve üst solunum yolu enfeksiyonlarına neden olur.

√ Aşı tüm risk gruplarına önerilmektedir.

Bunlar;
• 65 yaş üstü ve 2 yaş altı,
• kronik akciğer,
• kalp,
• karaciğer hastalığı,
• diyabetes mellitus,
• fonksiyonel veya anatomik aspleni,
• HIV enfeksiyonu,
• lösemi,
• lenfoma,
• yaygın malignensi,
• sistemik steroid alımı,
• nefrotik sendrom
• ve transplantasyon.

√ Aşı 23 farklı serotipin polisakkarit antijenini içerir.

√ Aşının koruyuculuğu immünsüpresif hastalarda daha az olmakla beraber %65-81 arasında değişmektedir.

√ Aşı subkutan olarak yapılır ve 10 yıl kadar korur.

√ Aşının yan etkileri; Hafif ateş ve lokal yan etkilerle sınırlıdır.

√ Aşı 2 yaş altında rutin yapılması düşünülse de 2 yaş altındaki çocuklarda aşıya antikor yanıtı gelişmemektedir

rh uyuşmazlığı

2008-03-15T17:02:00.001-07:00

rh uyuşmazlığı hemolitik hastalık

Rh antijenleri yalnızca eritrosit membranında yer alan antijenler olup Dd, Cc ve Ee olmak uzere 3 çift halinde bulunurlar. D antijenin bulunması bireyin Rh pozitif olduğunu, yokluğu ise bireyin Rh negatif olduğunu gösterir. Diğer antijen1erin antijenik özellikleri düşüktür. Rh negatif bir kadında anti D gelişmesi ve bu antikorun Rh pozitif bir fetusa geçmesi, hemolitik hastalığa neden olur. Bebekten anneye geçen 0.

1 ml kan bile annenin sensitizasyonuna yol açabilir. Bu şekilde geçen kan sonucu ortaya çıkan Rh immün cevabı yavaş gelişir ve ortaya çıkan antikorlar IgM cinsindendir. ilk immün cevaptan sonra ikinci bir kez Rh pozitif hücrelerle karşılaşıldığı zaman gelişen immün cevap ise çok daha hızlı ve güçlü olup ortaya çıkan antikorlar IgG cinsindendir. Rh (+) antijenle karşılaşmalar arasındaki zaman uzadıkça antikorun titresi artacağı gibi, antijene bağlanma sabiti de artar.

Klinik olarak bebeklerde sarılıktan ağır hidropsa kadar uzanabilen değişik belirti ve bulgular ortaya çıkar. Anti-D antikor etkisiyle eritrositlerin yıkılması fetal anemiye, bu da daha fazla eritrosit yapımına yol açar. Kemik iliğindeki eritrosit yapımı, yıkımı karşılayamaz hale geldiği zaman, başta karaciğer ve dalak olmak üzere ekstramedüller hematopoez başlar. Ekstramedüller eritropoezde eritrosit maturasyonu tam olmadığı için periferik dolaşıma çekirdekli eritroid seri elemanları geçmeye başlar ve böylece hastalık eritroblastosis fetalis adını alır. Hidrops fetalis gelişen bebeklerde anemi ile birlikte asit, yaygın ödem, plevral ve
perikardiyal efüzyonlar bulunabilir.

Fetal dönemde oluşan bilirubin plasenta tarafindan temizlendiği için bu bebeklerin doğumdaki bilirubin düzeyleri 5mg/dl altındadır, ancak ilk yarım saat içinde bilirubin hızla yükselebilir. Coombs testi pozitiftir, retikülosit sayısı artmıştır. Ağır eritroblastosis fetalisde, non-konjuge bilirubinle birlikte konjuge bilirubin de artmış olarak bulunabilir. Bunun nedeni, hem konjestif kalp yetmezliğine bağlı olarak gelişen karaciğer konjesyonu, hem de ekstramedüller hematopoezin sinusoidlere yaptığı bası sonucu, karaciğerin atılım fonksiyonunun azalmasıdır.

Anti-D immünglobulin (Rhogam) kullanımının yaygınlaşması ile gelişmiş ülkelerde Rh hemolitik hastalığı çok az görulmektedir. Prenatal dönemde, Rh sensitizasyonu, anne plazmasında anti-D bakılarak tanınabilir. Fetal ultrasonografi ile hidropsun derecesi değerlendirilebilir. Amniosentez yapılarak da amnios sıvısı içindeki bilirubin konsantrasyonu ölçülebilir. Fetal hematokritin %30'un altına düştüğü durumlarda intrauterin (tercihen intravaskuler) eritrosit transfüzyonlar yapılarak fetal aneminin gelişmesi önlenir. Bu transfüzyonlar belirli aralıklarla tekrarlanarak fetusun sağlıklı doğmasına çalışılır.

solunum yolu enfeksiyonu

2008-03-15T17:01:00.001-07:00

solunum yolu enfeksiyonu

Bronşiolit, bronkopnomani gibi alt solunum yolu enfeksiyonları yenidoğan döneminde ve süt çocukluğu çağında en çok ölüme sebep olan hastalıklardandır.

Enfeksiyon etkeni ağız-burun yoluyla vücuda girerek akciğerlerde iltihaba sebep olur.

Belirtileri
• Ateş, öksürük
• Nefes darlığı, hızlı nefes alıp verme
• Ağlama, huzursuzluk
• Gıda almama
• Ağır durumlarda morarma
• Bazen ishal, kusma

Ne yapmalı
• Bu belirtilerden bir veya birkaçı görüldüğünde bebek doktora götürülmeli ve tavsiyelere uymalıdır. Ağır vakalar hastaneye yatırılır.

Korunma:
• Hijyenik şartlara dikkat edilmelidir.
• Ateşli hastalık geçiren kulaktan uzak tutulmalıdır.

su çiçeği aşısı

2008-03-15T17:00:00.002-07:00

su çiçeği aşısı bebeklerde aşılama

Su Çiçeği Aşısı
Su çiçeği, en sık 5 - 10 yaşları arasında görülen, son derece bulaşıcı bir çocukluk çağı hastalığıdır. Doğrudan temas ve hava yoluyla bulaşır. Kuluçka süresi genellikle 14 - 16 gündür. Döküntüler ortaya çıkmadan 2 gün öncesiyle tamamen kabuklandığı 7 gün sonrası arasında bulaştırıcılık söz konusudur.

Ateş, halsizlik, iştahsızlık yakınmalarını takiben ciltte önce kırmızı döküntüler belirir, daha sonra içinde sıvı biriken lezyonlar patlayarak kabuklanır. Kaşıntı her zaman vardır.

Hamileyken su çiçeği geçiren kadınların bebeklerinde düşük doğum ağırlığı, beyinde gelişim kusuru, havale, zeka geriliği, katarakt, küçük kafa, kafa içinde kireç birikimleri ve ciltte nedbeler ortaya çıkabilir.

Su çiçeği geçirmekte olan çocuklarda döküntülerin mikrop kapması sık rastlanan bir sorundur. Antimikrobiyal tedavi gerekir. Nadiren zatürre, ciddi kanamalar, kalp ve zarlarında iltihaplanma, testis iltihabı, hepatit, ülserli gastrit, nefrit ve artrit meydana gelebilir. Beyin iltihabı, yürüme bozukluğu, titremeler şeklinde sinir sistemi bulguları olabilir. Bağışıklık yetersizliği olanlarda hastalık iç organlara yayılabilir. Su çiçeği özellikle kan kanseri olan çocuklarda önemli bir ölüm nedenidir.

Tedavide ateş düşürücü kullanımı, ılık - soğuk banyo ve temizlik önde gelir. Karaciğeri etkileyebileceğinden su çiçeğinde aspirin kullanılmaması tavsiye edilir. Hastalığa karşı korunmada canlı, zayıflatılmış, etkili ve güvenilir bir aşı mevcuttur. Amerikan Pediatri Akademisi tarafından 15 aylık çocuklara kızamık kızamıkçık kabakulak aşısıyla aynı anda rutin olarak uygulanması önerilmektedir. Su çiçeğiyle temas sonrasında korunma için özgün gamma globulin olan "Zoster Immun Globulin" kullanılablir. Özellikle doğumdan 5 gün öncesiyle 2 gün sonrası arasında su çiçeği geçiren annelerin bebeklerine, su çiçeği geçirmemiş annelerin prematüre bebeklerine uygulanması tavsiye edilmektedir.

Su çiçeği geçirmiş, tüm yaraları kabuklanmış çocukların okula gönderilmelerinde herhangi bir sakınca yoktur

süt çocuğunu besleme

2008-03-15T17:00:00.001-07:00

süt çocuğunu besleme ek gıdalar

Süt çocuğunun tabii gıdası anne sütüdür.İlk altı ay hiçbir gıdaya ihtiyaç duymadan anne sütü ile mükemmelen beslenebilir.Yeterli kilo alan sağlıklı gelişme gösteren bebek altıncı ayı doldurduktan sonra alıştırmak için gıdalara başlanır.

Altı ay ile on ay arasında ek gıdalara başlanmayan bebeklerde çiğnemeye ve farklı tatlara alışma meydana gelemez ve anne memesine aşırı derecede düşkün olan bebek yemekleri reddeder.

Bebek anne sütü ile doymuyor ise ilk dört ay anne sütü ve adapte formül mama dördüncü aydan sonra gıdalara başlanabilir.

Ek gıdalara başlamak için
1-Bebek sağlıklı ve alışkın olduğu ortamda bulunmalı
2-Aşı uygulanmış veya yeni bir ilaç uygulanmış bebek ona alışana kadar yeni gıda başlanmamalı.
3-Kendisine birinci derecede bakım veren kişi tarafından gıdalar denenerek verilmeli.
4-Gıdalar üç beş günlük alıştırma süresi içinde teker teker başlanmalı.Çok sevse ve istekli bile olsa alışana kadar doyurucu miktarda verilmelidir.
5-Gıdalar hepsi bir arada başlandığı takdirde meydana gelecek tahammülsüzlükler alerjilerden hangisi sorumludur ayırt edilemez ve aynı zamanda birden fazla miktarda yedirilen bebek anne sütünü bırakabilir.
6-Anne sütü 1.yaşta temel gıda 2.yaşta destekleyici gıda olarak beslenmenin temel unsurudur.

Altı ayını doldurmuş bebeğe hazmı kolay hipoallerjenik olması nedeniyle ilk başlanacak gıda olması nedeniyle yoğurt olabilir.1,2 tatlı kaşığından başlanarak miktar arttırılmak suretiyle bir hafta içinde bir çay fincanı(100-150mlt) kadar verilebilir.

Yapılışı:
200 mlt süt süzüldükten sonra kaynatılır.Kaynadıktan sonra 2-3 dakika karıştırarak kaynatmaya devam edilir.Pastörize sütler için kaynatma sırasında 200 mlt süte 1çorba kaşığı(15mlt) su ilave edilir.(pastörizasyon sırasında ve kaynatırken buharlaşma sütün olması gerekenden daha konsantre hale gelmesini önlemek için).Önceden yıkanmış kurutulmuş cam kavanoza alınan süt 40 dereceye kadar soğutulur.

Isı kontrolü mutfak derecesi veya elin serçe parmağı ile kontrol edilir.Parmağı yakmayan ama sıcaklığı hissedilen ısı aşağı yukarı 40 derece kabul edilir.200 mlt 40 dereceye kadar soğutulmuş süte bir tatlı kaşığı(2-3 mlt) yoğurt eklenir, karıştırılıp kapağı kapatılır,etrafı sarılır.6-7 saat bekletilir.Mayalanma işlemi biten yoğurttan bir miktar alınıp pudra şekeri ile tatlandırılarak 1-2 tatlı kaşığı kadar yedirilir,öğün anne sütü ile tamamlanır.Hergün 1-2 tatlı kaşığı arttırılan yoğurt 1 fincana kadar çıkarılır. Buzdolabında temizliğe özen gösterilerek saklanan yoğurt 2 gün yedirilebilir.Bebeğin yemesi için önceden ılık suya oturtup ılıtmak gerekir.

Yoğurda alıştırılmış olan bebek yeni bir gıdayı tatmak için hazırdır.Madeni tuzlar,vitamin,posa ve karbonhidrat ihtiva eden meyveler ikinci sırada bebeklere tattırılarak 150 mlt kadar verilebilir. Meyveler mevsime göre kışın elma, armut ,muz, portakal, mandalina, havuç;yazın şeftali,üzüm,domates gibi teker teker tercihen püre şeklinde verilir.Meyvelerin taze olgun ve çürüksüz olanları seçilir,oğuşturularak bol suyla yıkanır,bir süzgece konup üzerine kaynar su dökülür.

Sonra soyulur,çekirdekleri çıkarılır,cam rendede püre haline getirilir.1-2 tatlıkaşığından başlamak üzere miktar arttırılarak öğün halinde verilebilir.Alıştıktan sonra 2.3.4.5. meyveye geçilebilir.Daha sonra bebeğin iştahına yaşanılan çevrenin şartlarına göre meyve püreleri veya suları karışık olarak verilebilir.Meyvelerin tatlı ve olgun olanlarını tercih edip şeker ilavesinden kaçınmak gerekir.

Muz kabızlığa yol açması bakımından riskli olması sebebiyle olgun yumuşak olanı seçilip az miktarda denenir,armut veya kayısı ya da üzümle birlikte verilebilir.İlk yaşta çilek,yumurta akı,bal gibi allerjen gıdalardan kaçınmak gerekir.Yine inek sütü ilk 1 yaş hatta 2.yaşa kadar verilmemesi gerekir,esasında anne sütü alan bebeğin ihtiyacı da yoktur.

6-7 ay arasında sebze pürelerine alıştırılarak sebze yemekleri ve sofrada bulunan yemeklere geçilebilir.Sebzelerin taze mevsim sebzelerinden olmasına dikkat edilmelidir

Önce az çeşit sebze ile başlanıp giderek çeşit arttırılır. Sebzeler pişirilmeden bolsuyla yıkanır,soyulup doğranır,kısa sürede pişirilir ve piştikten sonra hemen yedirilir.Diğer gıdalarda olduğu gibi 2-3 kaşık ile başlanır. Mevsime göre kabak, havuç, patates, ıspanak, pazı, fasulye, bezelye,kereviz,kereviz yaprağı, maydanoz, domates eklenebilir.

İlk hazırlama için 1 küçük patates, 1küçük havuç,50 gr yağsız dana eti 3 su bardağı su ile iyice pişirilir.1 tatlı kaşığı irmik veya şehriye,1 tatlı kaşığı zeytinyağı,1 çimdik tuz eklenir.5-10 dakika daha kaynatılıp et içinden çıkarılır, tel süzgeçten geçirilip 24 saat içinde kullanılır.Bu süre zarfında buzdolabında saklamak gerekir.

Bebek sebze püresine alıştırılırken her hazırlamada yukarıda sayılan sebzelerden biri eklenerek çeşitlendirilir. 2.defadan sonra dana eti yerine çift çekilmiş 1 çorba kaşığı dana kıyma kullanılır ve onun da süzgeçten geçmesi sağlanır.Süzgeç yerine robot ya da blendır gibi aletler kullanmak asla uygun değildir.Bu yemekleri vermemizin maksadı doyurmak değil,tatlarına alıştırmak ve çiğnemeyi öğreterek katı gıdalara geçişi sağlamaktır.Bebeğin yemeği ağzına alıp ağzında çevirmesi yutabildiğini yutup,yutamadığını kusmadan tükürmeyi öğrenmesi gerekir.Anneler eldeki tabağı bitirme gayretine girmemelidir.

Sebze püresi içine pirinç, mercimek, bulgur eklenebilir.
7. aydan itibaren sebze püresine az miktarda tereyağı eklenebilir.Bebeğin iştahına göre sebzeler çeşitlendirilir. Az kilo alan bebeklerin sebze püresine 2-3 ölçek formül mama eklenebilir.
Sofra yemeklerine 7-8 ay arasında teker teker taze pişmiş baharatı olmayan yağı ve salçası az yemeklerden tadına baktırılarak geçilebilir.Sofra yemekleri süzgeçten geçirilmeden çatal ve kaşık yardımıyla ezerek verilebilir.Pişirme esnasında içine 1-2 patates koyulup bebeğe patatesli,etli ve sebzeli kısımlardan ekmek eklenerek verilir.

Yumurta: 6-7.aylar arasında katı pişmiş olarak sarısından az miktarda sebze püresine eklenerek başlanıp hergün bir miktar arttırılarak 1 katı yumurta sarısına çıkılabilir,bir gün verilip bir gün verilmeme şeklinde olabilir.

Balık: 7. aydan itibaren ızgara veya suda haşlanıp kılçığına dikkat etmek suretiyle tadına bakılarak öğle saatlerinde verilebilir. Köfte: 6-7 ay arasında çift çekilmiş kıymadan hazırlanan baharatsız köfte sahanda pişirilerek elle veya çatalla ezilip birkaç yudumda ilerleyen günlerde 2 köfteye kadar yedirilebilir.
Arada karaciğer et yerine sebze pürelerine eklenebilir.Tuzlu suda kaynatılarak sertleştirilen ciğer rendelenip sebze püresi içine eklenebilir.Haftada 2 kez verilmesi faydalı olabilir.

Beyin: Evvelce bütün çocuk yemekleri tarifinde bulunan beyin son yıllarda sünger beyin hastalığı riski nedeniyle bebeklere yedirilmesi tavsiye edilmemektedir.Zira bulaşma en çok beyin ve iç organlar sebebiyle olmaktadır.

Peynir:6. aydan itibaren gerek sebze püreleri gerekse kahvaltı içinde bebeğe verilebilecek gıdalar arasındadır.Pastörize veya pişmiş sütten olmasına dikkat edilmelidir.
Şayet bebek anne sütü ile doymuyorsa ve formül mama eklenmişse 4. aydan itibaren yoğurt,meyve püresi,sebze püresi ve peynir sırayla başlanabilir.6 aylık olana kadar sebze püresine dana eti konulup haşlandıktan sonra çıkarılır.

Tahıllar 4-6 aydan itibaren verilebilir.Kahvaltıda bisküvi ve ekmek muhallebiler içinde mısır ve buğday nişastası,pirinç unu-yulaf ve buğday unu kullanılabilir.

Sebze pürelerine pirinç,mercimek,bulgur veya irmik eklemek suretiyle kıvam ve kalori artışı sağlanır.
Pasta ve tatlılar 2 yaşından sonra verilebilir.

9 aydan itibaren bebek aile sofrasına oturtulur.Sofrada bulunan baharatsız,hazırlanma şartlarına uygun her şeyden yiyebilir.

Yemekler önceleri parmakla ezerek,çatal ve kaşıkla ezerek verilirken daha sonra katı parçalar halinde verilebilir.1-1.5 yaştan itibaren kendi beslenmeye hevesli olan bebek desteklenmeli, 2 yaşından itibaren tümüyle kendini beslemesi sağlanır.

ÖRNEK BESLENME
4-6 ay arası anne sütü ile doymayan formül mama veya ineksütü ile takviye edilen bebek için
Sabah
06:00-07:00 anne sütü
09:00-10:00 Kahvaltı meyve püresi+peynir+bisküvi 4-5 adet+pekmez 1 çay kaşığı takiben anne sütü verilerek uyutulur.
13:00-14:00 Sebze püresi+1-2 kaşık yoğurt,uyurken anne sütü 100-150 mlt
17:00-18:00 Yoğurt 100-150 mlt,şeker veya bisküvi veya meyvelerle tatlandırılarak+ uyku saatinde anne sütü
20:00-21:00 Kaşık maması:1 su bardağı su,2 tatlı kaşığı mısır nişastası,1 çay kaşığı şeker,1 çay kaşığı sıvı yağ karıştırılarak pişirilip,ılıyınca 4 ölçek formül mama eklenip yedirilir.

Gece uyandığında anne sütü verilir.
6. aydan sonra sebze püresi içine kıyma eklenir. Karaciğer, tavuk eti, balık eti arada katı yumurta sarısı eklenebilir.
7-8. ayda aile sofrası için pişirilen çorbalar,sulu köfte,dolma içleri tattırılabilir.

Bebeklerin bu uygulanan programa uyma mecburiyeti yoktur.Anne sütünün durumuna,bebeğin alımına ve ailenin o günkü şartlarına göre yumuşak ayarlamalar yapılabilir.

Anne sütü bol olan bebeğe verilen gıdalar az miktarda olup, bazı günler yoğurt, meyve püresi veya sebze püreleri atlanabilir. Yine formül mama ile beslenen bebek hazırlanan gıdadan yeterince doymazsa mamayı anne sütü gibi kabul ederek takviye edilir. Annenin içinde bulunduğu durum o gün için yemekleri hazırlamaya uygun değilse formül mama ile beslenmesinde mahzur yoktur.

Çünkü bazı anneler her gün aynı saatlerde şunu bunu yemeli diye aşırı bir gerginlik içine girip hazırlayamadığında veya bebek reddettiğinde mutsuz olurlar. Bu durum doğrudan bebeğe ve aileye yansır. Böyle bir gerginlik faydadan çok zarar verir. Hazırlanan gıdalar 10-11 aya kadar yemeklere alıştırmak için geçiştir.Her hazırlanan hazırlandığı miktarda yenecek diye bir kaide yoktur.

Şu anda piyasada bulunan bebek mamaları da bebeklerin beslenmesine uygun meyve ve sebze püreleri olarak kavanoz mamaları şeklinde hazırlanmıştır.4-6 ay arası herhangi bir ilave olmadan verilebilir.6-7 aydan sonra haşlanmış etlerin ilavesiyle verilebilir

tetanoz aşısı

2008-03-15T16:58:00.004-07:00

tetanoz aşısı gebelikte aşı

√ Tetanoz aşısı
• Tetanoz doğal olarak immünite sağlanamayan ancak uygun aşılama ile tam olarak önlenebilen bir hastalıktır.
• Toksoid aşıdır. Koruyuculuğu % 95tir.
• Her on yılda bir rapel yapılmalıdır.

√ Gebelerde tetanoz aşısı uygulaması:
• gebelikte aşı gereklidir.
• Tetanoz toksoidi teratojenik değildir.

• Bu yüzden yenidoğan tetanozunu önlemek için gebelere tetanoz aşısı yapılmalıdır.
• Daha önce immünize olmamış gebelerde ilk üç ay dahil ilk fırsatta ilk doz aşı yapılmalıdır.
• İkinci aşı bundan en az 4 hafta sonra yapılmalıdır.
• Bu iki aşı ile aşıdan 15 gün sonra başlayan 3 yıllık koruma sağlanır.
• Üçüncü aşı ikinciden 6 ay sonra yapılır ve 5 yıl koruma sağlar.
• Dördüncü aşı bundan bir yıl sonra yapılır ve 10 yıllık koruma sağlar.
• Daha sonra 10 yılda bir rapel yapılır.

√ Yan etkiler:
• Lokal yan etkileri arasında eritem, endurasyon ve duyarlılık vardır.
• Generalize ürtiker, anaflaksi ve periferik nöropati sistemik yan etkiler arasında sayılabilir.

√ Daha önceki aşı sonrası ağır hipersensitivite reaksiyonu olması ve ağır nörolojik bulguların varlığı aşı için kontrendike olan durumlardır.

verem aşısı

2008-03-15T16:58:00.003-07:00

verem aşısı tüberküloz BCG

Verem Aşısı (BCG) :
Verem (tüberküloz) insanlığın en eski hastalıklarından birisidir. Tüberkülozla ilgili bilinen en eski tıbbi kayıt, milattan bin yıl kadar öncesinde yaşamış Çinli bilim adamı Huang Ti Nei-Ching'e aittir. Arkeolojik araştırmalada bulunan, binlerce yıl öncesine ait insan iskeletlerinde, tüberküloza bağlı değişiklikler tespit edilmiştir.

Bu saptamanın ilk örneği 1908 yılında Smith ve Ruffer tarafından Mısır'da ortaya çıkarılan 3000 yıllık mumyada tespit edilen omurga tüberkülozudur. Verem hastalığına neden olan mikrobu ilk kez tanımlayan araştırıcı Dr. Robert Koch'tur. Bin sekiz yüzlü senelerin ikinci yarısında yaşamış olan ünlü bilim adamının balgamdan elde ettiği ve tüberkülin adını verdiği süzüntü, günümüzde halen verem hastalığının teşhisinde "PPD" deri testi olarak kullanılmaktadır. Aradan geçen yıllar içinde hastalığın tanı yöntemleri ve tedavisi konusunda çok büyük ilerlemeler olmasına rağmen tüberküloz, bugün gelmiş olduğumuz noktada hala bir halk sağlığı sorunu olarak önemini korumaktadır. Hatta son yıllarda verem vakalarında belirgin bir artış meydana gelmiştir. Tüberküloz, özellikle akciğeri tutan, ancak vücudun hemen her organına yerleşebilen, sinsi seyirli bir infeksiyon hastalığıdır. Hastalığa neden olan etken Mikobakterium adlı mikroptur. Sıklıkla solunum yoluyla bulaşır. Çocuklarda %90 oranında akciğerlere yerleşir. Ayrıca ağız içi, bademcikler, barsaklar ve deriye yerleşmesi de söz konusu olabilir. Hastalık bulaştıktan 6 hafta kadar sonra ilk belirtiler görülmeye başlar. 38º C civarında ateş, halsizlik, iştahsızlık, hafif öksürük, bazan eklem ağrısı görülür. Kuşkusuz bu belirtiler sadece verem hastalığında görülmez. Çekilen akciğer röntgeninde şişmiş lenf bezelerinin tespiti öncelikle verem hastalığını düşündürür.

Tedavi edilmeyen akciğer veremi ilerler; akciğer zarını, iç organları, kemikleri ve nihayet beyin zarlarını tutarak menenjit sonucu ölüme yolaçabilir. Tüberküloz hastalığının tanısı zor, tedavisi uzun süreli, pahalı ve zahmetlidir. Tüberküloz menejitte geç tanı konulan çocuklarda tedaviye rağmen ölüm ya da ağır sakatlıklar kaçınılmaz olabilmektedir. Yine her hastalıkta olduğu gibi verem hastalığından korunma da hastalığın tedavisinden çok daha kolaydır.

Verem aşısı (BCG), tüberküloz mikroplarına karşı yüksek derecede koruma gücüne sahip bir aşıdır. Bebek 1 veya 2 aylık olduğunda sol omuzdan deri içine yapılır. Uygulandıktan sonra oluşan beyazlık yarım saat içinde kaybolur. Birkaç hafta içinde yara oluşur, sekizinci haftada kabuklanır.

Doğumdan sonraki 3 ay içinde herhangi bir araştırmaya gerek olmaksızın BCG aşısı yapılabilir. Ancak üç aydan büyük çocuklara PPD testi yapılıp negatif bulunduğu taktirde aşı uygulanır. Test pozitif bulunursa bebek, ileri araştırma, kesin tanı ve tedavi için takibe alınır. Sağlıklı bireylere uygulanan aşının koruma süresi yaklaşık 5 yıl olduğundan ilkokul 1. sınıfta verem aşısı tekrarlanmalıdır

wilms tümörü

2008-03-15T16:58:00.001-07:00

wilms tümörü nefroblastom

Nefroblastom olarak da bilinir. Wilms tümörü , kötü huylu böbrek tümörlerinin yüzde 6-8 ini, bebeklik çağı kötü huylu tümörlerinin yüzde 40 ını oluşturur. Çocukluk çağı kötü huylu tümörleri arasında sıklık açısından sinir sistemi tümörlerinden hemen sonra gelen nefroblastom, bu yaşlarda böbreklerde görülen hemen hemen tek kötü huylu tümördür.

Temel özellikleri:
• Hemen her zaman yaşamın ilk yıllarında ortaya çıkar (ergenlik sonrasında ya da erişkinlerde bildirilen olgu sayısı 50 den azdır).
• Tümörün doku yapısının nasıl geliştiği kesin biçimde bilinmemekle birlikte, embriyonun gelişim evreleriyle ilişkili olduğu düşünülmektedir.
• Doku yapısı bakımından tümörün embriyonsu ve gelişmiş dokulardan oluştuğu görülür.
• Olguların yüzde 70-80 inde tümör, yaşamın ilk 6 ayında ortaya çıkar.
• Tümör cinsiyet ayırımı yapmaz.
• Bu tümörün kalıtım yoluyla geçtiği yönünde kesin kanıtlar vardır. Nefroblastomların yüzde 30-40 oranında kalıtıma bağlı olduğu bildirilmiştir. Tümörün kalıtsal kökenli olduğu durumlarda genellikle her iki böbrek de hastalanır ve tümöre ek olarak öbür doğumsal bozukluklar görülür.
• Bu nedenle öbür tümörler gibi nefroblastomun da sorumlu bir genden kaynaklanması büyük olasılıktır. Gerçekten de nefroblastomun tedavi ile yok edildiği hastalarda yeni bir tümörün oluşma eğilimi görülmektedir
• İki yanlı nefroblastomu olan hastaların çocuklarında bu tümörün gelişme olasılığı yüzde 30 iken, bu oran tek yanlı nefroblastomu tedavi edilmiş hastaların çocuklarında yüzde 9 dur. Çocukların sorumlu geni taşımakla birlikte, sağlıklı olmaları da olasıdır.
• Bu tümöre eşlik eden doğumsal üreme ve boşaltım sistemi bozuklukları embriyon gelişiminde devreye giren bozucu etkenleri düşündürmektedir.

Belirtileri
İlk klinik belirti karında ele gelen kitledir. Kitle daha çok bel bölgesinin yanlarında ya da böğürde ele gelir. Karın ağrısı olsa bile tipik bir belirti değildir. İştahsızlık, genel durum bozukluğu ve halsizlik gibi belirtiler ender görülür. Nefroblastomu olan bebekler genellikle sağlıklı görünür ve çoğu kez hastalık kuşkusu uyandıracak belirtiler ortaya çıkmaz.

Olguların yüzde 20-30 unda kanlı idrar görülür. Bu durum, kitlenin ele gelmediği olgularda tümörün tek klinik belirtisi olabilir. Kitlenin boyutları bazen kamın yarısını kaplayacak kadar büyüktür. Bazı ayrıksı olgularda tümörün ilk belirtileri akciğer ya da karaciğere sıçramasına bağlı olarak ortaya çıkar.

İncelemeler
Radyolojik inceleme yöntemlerinden ürografi böbreğin biçim bozukluğunu açığa çıkararak kesin tam koymaya yardımcı olur. Bazen böbreğin işlevsel olarak devre dışı kaldığı durumlarda, ultrasonografi daha kesin bilgi sağlar.

Ayrıca atardamar filmiyle tümörün sınırları ve damarlanmasına ilişkin cerrahi nitelikte bilgi elde edilir. Bu yöntemle aynı zamanda karaciğere olası sıçramalar da ortaya çıkarılır. Anjiyografi, yani damarların kontrast madde verilerek görüntülenmesiyle elde edilen bilgiler, bilgisayarlı tomografi (kesit görüntüleme) yöntemiyle de sağlanabilir.

Hastaya zarar vermeyen bir inceleme yöntemi olan ultrasonografi böbreğin işlevsel olarak devre dışı kaldığı olgularda kesin tanıya götürür. Ayrıca karaciğere sıçramalara ilişkin değerli bilgiler sağlar. Nefroblastomlu bir bebeğe klinik yaklaşımda, tümörün her iki böbrekte de bulunma olasılığı her zaman göz önünde tutulmalıdır. Bu nedenle yapılacak incelemelerde ya da tümörlü böbreğin çıkarılması sırasında, görece sağlam görünen böbreği de dikkatle kontrol etmek gerekir.

Laboratuvar incelemelerine gelince, hematokritin genellikle normal olduğu görülür. İdrarda bol kan bulunması kansızlığa yol açabilir. Alyuvar yapımını hızlandıran bir hormon olan eritropoietinin arttığı durumlarda kanda alyuvar sayısı yükselir (polisitemi). Böbrek işlevlerine ilişkin göstergeler genellikle normaldir.

İdrar tahlilinde kan ve daha az sıklıkta protein görülür. Karaciğerin tümör sıçramasına bağlı olarak aşırı ölçüde çalışamaz duruma geldiği olgular dışında, karaciğer işlev testleri de genellikle normal sonuçlar verir. Bazı olgularda görülen laktik dehidrogenaz düzeyindeki artış tümör dokusunun öldüğüne işaret eder. Alyuvar sedimentasyon hızı yüksek bulunabilir.

Tümörün Gidişi ve Komplikasyonlar
Böbrekte oluşan nefroblastom saptandığı sırada, tümör genellikle yalnızca bu organla sınırlıdır. Tümörün çevre dokulara sıçradığı durumlarda yayılma, lenf yoluyla böbrek çukuru lenf düğümlerine ve aortun bel bölgesi çevresinde bulunan lenf zincirine ulaşmıştır. Ender olarak göğse ve özellikle solo köprücük kemiği üstü lenf bezlerine sıçrama görülebilir.

Nefroblastom başka organlara genellikle kan yoluyla yayılır. Tümör geliştikçe gerçekleşen bu sıçramalardan en çok akciğerler etkilenir; karaciğere sıçramalar da az değildir. Hastalarda böbrek çıkarıldıktan sonra da tümörün yinelediği olgular bildirilmiştir. Bu nedenle nefroblastom olgularında ameliyat sonrası düzenli tıbbi denetim büyük önem taşır.

Akciğer sıçramalarının erken tanısı için düzenli akciğer röntgeni çekilerek hasta denetim altında tutulur. Daha seyrek olarak kemik ve beyne sıçramalar görülebilir. Bu durumlarda hastada görülen açık belirtiler genellikle tam koymaya yeter. Tedaviden sonra tümörün yeniden ortaya çıkma olasılığı göz ardı edilmemesi gereken bir durumdur.

Tedavi
Genel ilkeler
Böbreğin alınmasına yönelik cerrahi girişim tedavinin temelini oluşturur. Ameliyat sonrası uygulanan ışın tedavisi ve kemoterapi son zamanlarda tümörün tedavisinde olumlu sonuçlar vermiştir.

İkincil tümörün genellikle akciğer gibi tek bir odakta görüldüğü durumlarda bu odağın cerrahi girişimle çıkan!ması yoluna gidilir. Bu yöntem özellikle ikinci! tümör uzun bir süre sonra gelişmişse uygulanır. Söz konusu olgularda genellikle iyileşme sağlanır. Sıçramanın birden çok odak oluşturması hastalığın gidişini kötüleştirmekle birlikte kemoterapi ve ışın tedavisinin birlikte kullanılmasıyla hastanın daha uzun süre yaşatılması, ender olarak da iyileştirilmesi olanaklıdır.

Yan etkiler
Böbreğin alınmasından sonra komplikasyon çok seyrek görülür. Bunlar karın cerrahisinin yol açtığı komplikasyonlara benzer. Ameliyat sonrası dönemde idrar yollarının iltihabına sık rastlanır. Bu nedenle ameliyattan sonraki birkaç ay boyunca düzenli biçimde idrar kültürü yapılarak, enfeksiyon olup olmadığı denetlenir.

Işın tedavisi, birkaç ay sonra bile mekanik bağırsak tıkanıklığı sendromlarına yol açabilir. Bu olgularda yeni bir cerrahi girişim gündeme gelir.

Tümörlü böbreğin çıkarılmasından sonra geride kalan böbrek olağan böbrek işlevlerini kolayca üstlenebilir. Karnın sağ yarısına ışın tedavisi uygulandığı durumlarda karaciğer büyük ölçüde etkilenir ve ışınlara bağlı karaciğer iltihaplanması gelişebilir. Bunun sonucunda karaciğer ve dalağın büyümesi, karaciğer işlevlerinin bozulması, trombosit sayısının azalması gibi belirtiler ortaya çıkar.

Işınların etkisinde kalan karaciğer bölgeleri, karaciğer sintigrafisinde "soğuk alanlar" olarak görünür ve bu görüntü tümör sıçramasıyla karıştırılabilir. Küçük bebeklerde karnın bütün bölgelerine ışın verildiği durumlarda ağır ishal görülebilir. Bu durumda tedavinin kesilmesi gerekir. Ayrıca süt ve tahıllarla alınan glüten, beslenmeden çıkarılmalıdır.

Işın tedavisinin geç ortaya çıkan başka bir komplikasyonu olan skolyoz (omurganın yanlara doğru çarpıklığı), omurların da ışına tutulmasıyla önlenebilir. Işın tedavisi karnın yan kısımlarında küçülme ve göğüs kafesinde, biçim bozukluklarına da yol açabilir.

Sağlam böbreğin ışın aldığı olgularda seneler sonra da olsa ışına bağlı böbrek iltihabı (nefrit) gelişebilir

yarık damak

2008-03-15T16:56:00.000-07:00

yarık damak dudak tavşan dudağı

Yarık damaktan söz etmeden önce, üst damak ve ona bağlı organların nasıl teşekkül ettiğini kısaca anlatalım:

Burun, üst dudak ve damak üç ayrı dokunun birleşmesi sonucu teşekkül ederler. Alın bölgesinden aşağıya doğru alın ve burun uzantısı (fronto-nasal) iki yandan üst çene ile birleşir. Üst çene, sağ ve sol uzantılar (maksiller) olmak üzere iki parçanın simetrik bir şekilde birleşmesi sonucu meydana gelir.

Bu iki parça ayrıca yanakları, üst dudağı, yumuşak ve sert damakların geri kalan kısımlarını oluşturur.

Yukarıda anlattığımız parçaların herhangi birinde şekil bozukluğu meydana geldiği taktirde bebek doğuştan arızalı kabul edilir. Tedavi;
• Tek tedavi yolu plastik cerrahidir.

• Hem dudak hem de damak aynı zamanda yarık ise bebek süt ememeyeceğinden beslenme bozukluğu ortaya çıkar.

• Doktor, bebeği ameliyat olamayacak kadar zayıf bulursa bir yaşına kadar bekletebilir. Ancak, her halükarda, ameliyat iki yaşından önce yapılmalıdır. Çünkü, gecikmesi halinde çocuk konuşmayı zor öğrenir.

• Yarık sadece dudakta ise ve bebek normal emebiliyor ise; doktor ameliyatı uygun bulduğu bir tarihe erteleyebilir

indirekt hiperbilirubinemi

2008-03-15T16:51:00.000-07:00

yenidoğanda indirekt hiperbilirubinemi

Yenidoğan ünitelerinde en sık karşılaşılan sorunlardan birisi yenidoğan sarılıklarıdır. Ancak sarılıkların büyük bir kısmı selim seyirli olup sekelsiz iyileşir. Zamanında tanı konmayan ve tedavi edilmeyenlerde ise bazen çok ciddi sekeller kalabilir. Bu nedenle hiperbilirubineminin patolojik olanını ve olmayanını ayırmak önem kazanır.

Bilirubin metabolizması
Hemoglobinin oksijen taşıyan bölümü olan hem (demir protoporfirin IX) in katabolizması sonucu ortaya çıkan bilirubinin %75 'i, dolaşan eritrositlerin yıkımından, %25'i ise yetersiz eritropoez ile myoglobin, sitokrom, katalaz, siklooksijenaz, guanilsiklaz, nitrik oksit sentaz ve peroksidaz gibi diğer hemoproteinlerin yıkımından gelir. Retiküloendotelyal sistemde toplanan ve parçalanan eritrositlerden önce globin zincirleri ayrılır. Daha sonra hem halkasındaki x-karbon atomu ayrılır ve karbonmonoksit olarak atılır. Demir tekrar kullanıma girerken, hem önce biliverdine daha sonra bilirubine dönüşür.

Hem oksijenaz, karaciğer, dalak ve makrofajlarda bulunur ve hem yükü arttkça, enzimin aktivitesi de artar. Kalay ve çinko protoporfirin gibi metalloporfirinler ise hem oksijenazı inhibe eder. Buradan hareketle, hiperbilirubineminin tedavisinde metalloporfirinler kullanılmıştır.

1 gram bilirubin içindeki intramoleküler hidrojen bağları, polar grupları molekül içinde tutulduğundan dolayı suda çözünmez haldedir. Bilirubin zayıf asidik olduğu ve suda çözünmediği için, safraya atılmadan önce konjuge edilmesi gerekir.

Biliverdin suda eriyen bir molekül olmasına rağmen, enerji kullanılarak bilirubine çevrilmesi ve daha sonra yine enerji kullanılarak suda eriyen bir forma dönüştürülmesini, vücudun genel işleyiş tarzı ve metabolizma açısından açıklamak zordur. Ancak, plasentanın yalnızca bilirubini uzaklaştırabildiği, buna karşılık biliverdini uzaklaştıramadığı bilinmektedir.

Biliverdin birikmesinin fetusta toksik hem metabolitlerinin artmasına yol açabileceği düşünülebilir. Bilirubinin antioksidan bir madde olduğu ve membran lipidlerinin peroksidasyonunu önleyebileceği, antioksidan sistemleri henüz yeteri kadar gelişmemiş olan yenidoğanlarda bu etkinin çok daha fazla olabileceği öne sürülür. Bu durumda bilirubinin yararlı etkilerinden söz edilebilir.

Bilirubin, üç tek karbon köprüsüyle birbirine bağ1anmış dört pirol halkasından oluşur. Bu molekülün üç boyutlu yapısında, bütün polar gruplar molekül içinde bulunduğundan hidrofobik ve lipofilik bir özellik kazanır. Membranlardan geçişi kolaylaştıran bu özellik, intrauterin döneminde plasenta yoluyla temizlenmeyi sağlarken postnatal dönemde kan-beyin bariyerini kolayca geçebilmesine ve zararlı etkilerin ortaya çıkmasına neden olur.

Bilirubinin bu zararlı etkilerini azaltmanın bir yolu albumine bağlanmasıdır. Bu şekilde karaciğere taşınan bilirubin orada glukuronik asit ile konjuge hale gelince suda çözünürlüğü artar, membranlardan atılması kolaylaşır. Fetal hayatta, karaciğerde konjugasyon olmaz hatta bağırsakta bulunan alfa-glukronidaz enzimi, oluşabilecek konjuge bilirubinleri de parçalar. Doğumdan sonra ise, karaciğerde konjugasyon aktif hale gelirken bağırsaktaki alfa glukuronidaz aktivitesi ise azalır.

Yenidoğanlarda doğumdan sonra bilirubin düzeyi artmaya başlar. Bu artışın nedenleri olarak eritrosit ömrünün kısa oluşu (70-90 gün), doğumdan sonra fonksiyonu azalan büyük hematopoetik havuzdan ortaya çıkan hem yükü ve sitokrom çevriminin artması sıralanabilir. Bağırsak mukozasından olan bilirubin emilimi de bu yüke katkıda bulunur.

Beslenemeyen yenidoğanda bağırsak motilitesinin az olması, mekonyum içinde bol bilirubin bulunması ve bilirubini ürobilinojene çevirecek bağırsak bakterilerinin henüz bulunmaması, enterohepatik dolaşımı artıran faktörlerdir. Oral agar, kolestiramin ve aktif kömür verilmesi, bağırsaktaki bilirubini bağlayarak hiperbilirubineminin artmasını önler.

Dolaşıma geçen bilirubinin büyük bir bölümü hızlı bir şekilde albumine bağlanır. Her bir albumin molekülüne 2 bilirubin molekülü bağlanabilir. Bilirubin serumda 4 değişik halde bulunabilir:
1. Albumine bağlı konjuge olmamış bilirubin
2. Albumine bağlanmamış serbest bilirubin
3. Konjuge bilirubin (safra ve böbrek yoluyla atılabilir)
4. Albumine kovalan bağlı konjuge bilirubin (delta bilirubin)

Bilirubin analizi sırasında delta bilirubin öçülemez. Konjuge bilirubin, direkt bilirubin olarak ölçülürken, albumine bağlı ve serbest olan konjuge olmamış bilirubinin tamamı indirekt bilirubin olarak ölçülür.

Karaciğere gelen albumine bağlı bilirubin, karaciğer hücre yüzeyinde albuminden ayrılır ve membran reseptörlerine bağlanır. Hepatosit içine geçen bilirubin, ligandin veya Y proteini adı verilen intraselüler reseptöre bağlanarak, düz endoplazmik retikuluma taşınır. Hepatosit içindeki bir diğer reseptör olan Z proteininin bilirubin afinitesi zayıftır.

Yenidoğanlardaki ligandin düzeyi, erişkinlere nazaran düşüktür ancak bu düşüklüğün klinik önemi bilinmemektedir. Düz endoplasmik retikuluma gelen bilirubin, uridildifosfat glukronil transferaz enzimi yardımıyla suda eriyen iki glukronil grubunun eklenmesi ile mono ve diglukuronid şekline dönüşür. Yenidoğanlarda monoglukuronid şekli daha fazla meydana gelir.

Yenidoğanda UDPGT düzeyleri düşüktür, ancak doğumdan sonra ister prematüre olsun ister term olsun bütün bebeklerde enzimin aktivitesi hızlı bir şekilde artar ve 1-2 hafta içinde erişkin düzeye ulaşır.

Glukoronidle konjugasyon, bilirubin atılımının %90'ını oluşturur. Kalan bilirubin ise glukoz, ksiloz, taurin gibi başka maddelerle konjuge olarak veya oksidasyon, hidroksilasyon veya reduksiyon reaksiyonlarına girerek suda erir hale gelir ve atılır.

Konjuge edilen bilirubin kanaliküler membrandan bir taşıyıcı yardımı ile safra içine atılır. Enerji gerektiren bu işlem sonunda safra kanalındaki bilirubin konsantrasyonu, hepatosit içindekinin 100 katına kadar ulaşır. Bağırsağa geçen konjuge bilirubin tekrar emilmez ancak konjuge olmamış bilirubin, safra, safra tuzları, fosfolipidler, kolesterol, tiroksin ve diğer bazı maddeler ile birlikte enterohepatik dolaşıma girer.

Bilirubinin monoglukuronid ve diglukuronid formları stabil moleküller olmadığı için bağırsaktaki alkali ortamda non-enzimatik olarak, mukoza yüzeyindeki glukuronidaz ile de enzimatik olarak hemen konjuge olmamış bilirubin haline dönüşür. Bu bilirubin de karaciğere geri döner.

Bağırsaktaki bilirubin en çok duodenum ve kolondan emilir. Emilen miktar, diyetin cinsine ve miktarına göre değişmekle beraber, bağırsağa geçen bilirubinin yaklaşık %25 'inin geri emildiği düşünülmektedir. Yenidoğanda bağırsak florasının henüz gelişmemiş olması, bilirubinin ürobilinojene dönüşmesini azalttığı için bağırsaktaki bilirubin yükü artar.

akraba evliliği

2008-03-15T16:50:00.000-07:00

zeka geriliği akraba evliliği

Zeka, ferdin idrak, yönelim, hafıza, soyutlama, kavramsallaştırma, sebep-sonuç ilişkisi kurabilme, gerçeği değerlendirme, muhakerne gibi kognitif (bilişsel) fonksiyonlarını düşünebilme, anlatabilme, öğrenme ve uyum amaçları için kullanabilme melekelerini ihtiva eder.

Zeka seviyesi zeka testleri ile ölçülebilmektedir. 90-115 arası normal kabul edilir. 115'in üstünde çıkan zeka bölümleri yüksek zekayı gösterir. 70-90 arası sınır zekadır.

70'in altına inmesi durumunda değişik seviyelerde zeka geriliği söz konusudur.

Ferdin zekası uygun ve sağlıklı çevre şartlarında büyük oranda kalıtım etkisi ile belirlenir ve genellikle hayat boyu çok büyük değişme göstermez. Yani çocukluktaki zeka seviyesi normal şartlarda yetişkin yaşlara kadar bir miktar gelişme gösterir, fakat temelde büyük farklılık oluşmaz.

Geri zekalılık ise çocukta bir gelişme geriliğinin belirtisidir ve bu gelişme geriliği çocuğun kognitif (bilişsel), dil, hareket ve sosyal melekelerinde kendini gösterir.

Zeka geriliği 50-70 arası ise debilite'den (hafif), 35-50 arası ise embesiliteden (orta) ve daha düşükse idio'dan (ağır zeka geriliği) bahsedilir.
Zeka gerisi olanların % 85'i debil, % 10'u embesil ve % 5'i idio'dur.
Nüfusun % 1 'inin zeka gerisi olduğu bildirilmektedir. Sebepleri

Doğum öncesi faktörler:
• Kromozom anomalileri: Klinefelter sendromu, mongolizm (Down sendromu)

• Doğuştan metabolik bozukluklar: Hipotiroidi, aminoasid metabolizması bozukluğu (fenilketonüri) sayılabilir. Fenilketonüri önlenebilir bir rahatsızlıktır.

• Doğum öncesi dönemde annenin geçirdiği enfeksiyöz hastalıklar (kızamıkçık, toksoplazmosis, herpes gibi), annenin aldığı ilaçlar, alkoL, annede ağır beslenme bozukluğu veya yetersizliği zeka geriliğine yol açabilir.

Doğum sırasındaki faktörler
• Erken ve düşük ağırlıklı doğum, oksijen azlığı, doğum travmaları ve doğum sırasında çocuğa bulaşan enfeksiyonlar zekii geriliğine sebep olabilir.

Doğum sonrası faktörler
• Travma, enfeksiyon, beslenme bozukluğu, zehirlenme, aşı ensefalitleri, kernikterus, ağır uyaran mahrumiyeti gibi çok sayıda faktör mevcuttur.

Ne yapılmalı?
Zekii geriliğinin tedavisi yoktur. İlaçlar veya eğitim ile zekii geriliği normal seviyeye getirilemez. Fakat zekii geriliğinde eğitimin, aile rehberliğinin, koruyucu tedbirlerin ve yeri geldiğinde ilaçların faydası büyük olabilir.

Özel Eğitim: Özellikle hafif ve orta derecede geri zekiilıların özel eğitim okullarında veya özel dersanelerde eğitimi büyük önem taşımaktadır. Bu çocuklar okuma yazmayı öğrenebilirler, çok karmaşık olmayan ve zihni çalışmaya dayanmayan iş becerileri kazanabilirler.

Koruyucu Tedbirler: Akraba evliliği yapacakların uzmana danışması tavsiye edilir. Fenilketonüri, hipotiroidi ihtimalinde araştırma yapılmalı ve zaman geçirmeden tedavisine gidilmelidir.

Aile ile işbirliği: Zeka geriliği olan çocukların da kendine göre hassasiyetleri ve hissi hayatları vardır. Onlar da sevgiye, anlayışa, yakın ilgiye ve desteğe ihtiyaç duyarlar. Bu yüzden özel eğitim veya çocuğun ilgi ve yeteneklerine yatkın beceriler kazanabilmesi için yardımcı olunması önemlidir.

İlaçlar: Zeka geriliğini düzeltecek ilaç yoktur. Ancak, özellikle ergenlik çağında ve öncesinde çocuklarda sıkça görülebilen taşkınlık, saldırganlık, ağır uyumsuzluk gibi davranış bozukluklarına uygun ilaçlar verilebilir.

bağışıklık sistemi

2008-03-15T16:49:00.000-07:00

bağışıklık sistemi aşılar

BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ VE AŞILAR : Vücuda giren yabancı maddelerin etkisizleştirilmesi, dışarıya atılması ya da yok edilmesi için vücudun geliştirdiği bütün doğal düzenleri bağışıklık olarak tanımlamak olasıdır. Doğumla birlikte anne karnındaki steril çevreden ayrılan bebek, dış ortamda çok sayıda mikroorganizma ve yabancı madde ile karşı karşıya kalır.

Bağışıklık sisteminin görevi, öncelikle bu maddeleri vücuda girdikleri yerde tutmak, yayılmalarını engellemek ya da geciktirmektir. İnsan vücudunda bağışıklık sistemi (immun sistem), çeşitli organlar ve değişik hücrelerin rol aldığı düzenlerle yabancı maddeleri ve mikropları yok edebilmektedir.

Sistemi oluşturan organlar şunlardır:
• Timus
• Kemik İliği
• Dalak
• Lenf Düğümleri

Bağışıklık sisteminin askerleri olarak düşünebileceğimiz çeşitli hücreler, olgunlaşma süreçlerinin değişik aşamalarında bu organlarda bulunur ve kan yoluyla vücuda dağılarak nerede ihtiyaç varsa orada görevlerini yerine getirirler. T ve B lenfositleri, makrofajlar, polimorflar ve trombositler gibi farklı gruplar halindeki bu hücreler, insan bedeninde yabancı maddelere ve mikroplara karşı durmaksızın sürdürülen savunmanın en önemli unsurlarıdırlar. Timus göğüs boşluğu içinde yeralan iki parçadan oluşan bir organdır. Küçük çocuklarda akciğer filmlerinde rahatlıkla farkedilecek kadar büyük olan bu organ zamanla küçülür. Kemik iliği ise kemiklerin ortasında bulunan yağlı ve gözeli bir dokudur. Kırmızı kan hücreleri de dahil olmak üzere bütün kan hücreleri burada yapılır. Daha önce sözünü ettiğimiz T lenfositleri buradan timusa giderek olgunlaşır ve bağışıklık sisteminde üstlendikleri görevleri yerine getirmek üzere yeniden kana karışırlar.

Dalak, sol böğrümüzün arka bölümünde yeralır. Kırmızı kan hücreleri ve immun sistemin beyaz kan hücreleri için depo olarak görev yapar, aynı zamanda kandaki yabancı maddelerin büyük bir kısmını süzer. Lenf düğümleri vücudun bir çok bölgesinde gruplar halinde bulunur. Boyun, koltuk altı, kasıklarda olduğu gibi yüzeyde bulunan bezeler kolaylıklla farkedilebilir. Ancak göğüs ve karın boşluğunda da çok sayıda lenf düğümü mevcuttur. Bunların başlıca görevi vücuda giren yabancı maddelere karşı bir süzgeç oluşturarak, mikropların vücuda yayılımlarını engellemek ya da geciktirmektir. Düğümler içinde bağışıklık sistemine ait sayısız hücre bulunmakta, bu hücreler insana zarar verebilecek maddelerin geçişine engel olmaya çalışmaktadırlar. Bu mücadele sırasında lenf bezeleri şişerek elle ya da gözle farkedilebilecek boyutlara ulaşabilmektedir.

Bağışıklık sisteminde yer alan hücreler, mikrorganizmalarla olan savaşlarını farklı silahlarla yaparlar. Bir grup hücre (makrofajlar, polimorflar ve bazı T lenfositleri) doğrudan mikropları yok edebilecek donanımlara sahiptirler. Bir başka grup hücre ise (B lenfositleri) kan dolaşımına antikor denilen sıvısal maddeler salgılayarak kendilerinin bulunmadığı ortamlarda dahi tanıdıkları mikropların ölmelerini sağlarlar. İşte bu hücresel ve sıvısal bağışıklık tepkileri birarada görev yaparak, yabancı madde ve mikrop bombardımanı altında yaşayan insanoğlunun, dünyadaki varlığını sürdürmesini sağlamaktadırlar.

Bir mikrop türü çeşitli bariyerleri aşarak vücuda yayıldığı zaman hastalık meydana gelir. Belli bir süre içinde destek tedavileriyle ya da kendiliğinden hastalık atlatılır, o mikroba karşı bir bağışıklık sağlanır. Bir kez daha aynı mikroorganizma ile karşılaştığında vücut ve immun sistem bu mikrobu tanıdığı için artık hazırlıklıdır, hastalık oluşmadan onu yok eder. Biz bu durumu fark etmeyiz. Bağışıklık ömür boyu kalıcı olabilir, bazan da bir süre içinde etkinliğini kaybeder. Sistem aynı mikropla karşılaştığında ne yapması gerektiğini hatırlayamaz, yeniden hastalık oluşabilir.

Bağışıklık sistemi her zaman başarılı değildir. Kimi zaman hastalığa yenilir, en etkili antibiyotikler dahi etkisiz kalabilir ve nihayet ölüm meydana gelebilir. Bu nedenle bağışıklık sistemleri erişkinlere göre daha zayıf olan çocukların öldürücü ve sakat bırakıcı hastalılara karşı bağışıklıklarının daha bu tip hastalılarla hiç karşılaşmadan sağlanmış olması gerekir. Bu amaçla mikropların zayıflatılmış, hastalık yapamayacak hale getirilmiş şekillerinin vücuda verilmesiyle, bağışıklık sisteminin uyarılmasını sağlamak üzere aşı dediğimiz sıvılar geliştirilmiştir.

Aşılar, içerdikleri zayıf ya da ölü mikroorganizmalarla immun sistemi uyararak, hücresel ve veya sıvısal bağışıklık yanıtını oluşturmaktadırlar. Böylece hastalık oluşmadan o hastalığa karşı direnç meydana gelmektedir. Ancak unutulmamalıdır ki hiçbir aşı temsil ettiği mikrooganizmanın kendisi kadar etkili bir cevap oluşturamaz. Bu nedenle kalıcı ya da uzun süreli bir immun direnç için aşıların belli aralıklarla tekrarı gerekmektedir. İdeal bir aşı, hastalık belirtisine yol açmadan, en az hastalığı geçirmekle edinilecek kadar bağışıklık sağlayan aşıdır. Her aşı en iyi bağışıklık yanıtı sağlacak sıvılarla ve kendisi için en uygun olan vücut bölgesine uygulanır. Kimi aşılar ağızdan (çocuk felci), kimileri adale içine (karma vb..) verilir. Bazı aşılarla tek sefer uygulama yeterliyken, bazılarının uygun aralıklarla yinelenmesi gerekmektedir. Ancak usulüne uygun şemalar dahilinde ve tam olarak yapılan aşılama programlarıyla başarılı bir korunma sağlanabilir.

Aşılarla sağlanan "aktif edinsel" bağışıklığın yanısıra, antikor denilen sıvısal maddelerin çocuklara hazır olarak dışardan sunulması, kısa süren bir koruma sağlamasına karşın hastalıklardan korunmada önemli bir yer tutar. Bu antikorlar, anneden çocuğuna rahim içindeyken kan yoluyla geçebildiği gibi anne sütüyle de aktarılabilmektedir. Buna "pasif doğal" bağışıklık adı verilir. Süt verme süresince ve doğum sonrasında 4-6 ay süreyle süt çocuğunu bir çok hastalığa karşı korur. Bir de "pasif edinsel" bağışıklık mevcuttur. Yine bir süre için etkili olan bu immun yanıt, piyasada satılan çeşitli "gamma globulinler" ile sağlanır. Gamma globulin preparatları insanlardan, hayvanlardan ya da genetik teknolojilerle elde edilen tekli veya çoklu antikor karışımlarıdır. Yeri geldikçe her bir öge ayrıntılarıyla ele alınacaktır.

atriyoventriküler

2008-03-15T16:48:00.001-07:00

atriyoventriküler septal defekt AVSD

Atriyoventriküler septal defekt AVSD , Bu oldukça karmaşık bozukluğu kısaca kalbin tam ortasında büyük bir delik diye tanımlayabiliriz. Kulakçık ve karıncıkların ayrı bölmeler haline gelememesi, mitral ve triküspit kapakçıklarının iki ayrı kapakçık olamamasından kaynaklanır. Bu yüzden iki kulakçık arasında ve iki karıncık arasında büyük bir bağlantı vardır.

Mitral ve triküspit gibi ayrı olması gereken iki kapakçığın yerinde ise bir kapakçık bulunur.

Bu bozukluğun basit şekilleri olabildiği gibi, çok karmaşık ve zor çeşitleri de vardır. En basit halinde kulakçıklar arasında delik söz konusudur ve atriyal septal defektte olduğu gibi tedavi edilebilir. Daha ileri durumlarda, karıncıklar arasındaki delik ve iki kapakçığın ayrışmamış olması da listeye eklenebilir. Hatta bunlara karıncıklardan birinin tam olarak oluşmaması, kapakçıkların üst üste gelmesi veya fazla uzak olması ve aortada tıkanma olması gibi sorunlar da eklenebilir.

Bu sorunun karmaşıklığı muhtemelen bebek oluşumunun ilk aşamalarında meydana gelmesinden kaynaklanır. Kalbin merkezindeki büyük delik sol kısımdaki temiz kanın, sağ kısıma geçmesine ve temiz olduğu halde tekrar akciğerlere gitmesine neden olur. Akciğerlere fazla kan pompalandığı için kan basıncı artar ve buraya giden damarlarda zaman içinde kalıcı hasarlar meydana gelir.

Ayrıca kulakçık ve karıncık bölmeleri arasındaki kapakçıklar doğru dürüst kapanmadığı için kan karıncıklardan tekrar kulakçıklara sızar. Kapakçıktan böyle sızmalar olduğu zaman kalp daha fazla kan pompalamak zorunda kalır ve bu da büyümesine neden olabilir.

Bu bozukluk genellikle çocuklukta yapılan açık kalp ameliyatıyla düzeltilir. Bu ameliyatla yapışık kapakçıklar, kulakçık ve karıncık bölmeleri ayrılır, delikler kapatılır. Dolayısıyla büyük ve ciddi bir ameliyattır. Ancak bazı çocuklardaki sorunlar küçük yaşlarda düzeltilemeyecek kadar karmaşık olabilir. Böyle çocuklarda önce pulmoner atardamar daraltılır. Bu şekilde akciğerlere giden kan miktarı sınırlanmış olur. Çocuk biraz daha büyüyünce açık kalp ameliyatıyla bozukluk tamamen giderilir.

atriyal septal

2008-03-15T16:47:00.002-07:00

atriyal septal defekt ASD

• Atriyal septal defekt ASD , Septum, kalbin sağ ve sol kesimlerini birbirinden ayıran duvarın adıdır.
• Sağ ve sol kulakçıklar arasındaki duvarda bir delik olursa buna atriyal septal defekt adı verilir.

• Bu kalpdeki yapısal bozuklukların en basitlerinden biridir ve ameliyatla düzeltilebilir.
• Normal olarak kalbin sağ tarafına giren oksijeni az, yani kirli kan sağ tarafta kalır.

• Sol tarafa giren oksijeni bol temiz kan da sol tarafta kalır ve buradan vücuda pompalanır.
• Kulakçıklar arasındaki duvarda bir delik olunca, temiz kanın bir kısmı, kalbin sağ tarafına geçer.

• Buradan da temiz olduğu halde, temizlenmek üzere tekrar akciğerlere gider.
• Dolayısıyla akciğerlere giden kan miktarında önemli bir artış olur.

• Yıllar içinde bu durum hem kalbin, hem de akciğerlerin işlevlerini yerine getirmesini zorlaştırır.
• Yaşam süresini bir hayli azaltır.

• Bu bozukluk genellikle açık kalp ameliyatıyla düzeltilir

eklem romatizması

2008-03-15T16:47:00.001-07:00

ateşli romatizma eklem romatizması

Streptokok grubu mikropların sebep olduğu ani ve sinsi alevlenmelerle kendisini belli eden; eklemleri, kalbi, sinir sistemini ve böbrekleri tutan bir hastalıktır. İki yaşından .önce görülemez. En sık 6-9 yaşları arasındaki çocuklarda görülür. Rutebetli ve soğuk bölgelerde, sosyo-ekonomik durumu düşük muhitlerde daha fazla rastlanır. Üst solunum yollarında meydana gelen enfeksiyonlar da ateşli romatizmaya zemin hazırlar.

Belirtileri:
Romatizmal ateş ortaya çıkmadan iki üç hafta önce, genellikle bir üst solunum yolu enfeksiyonu görülür.
Kalp iltihabı, yüzde altmış vakalarda ilk üç haftada kendisini belli eder. Kalp kapakçıklarında daralma ve yetmezliğe yol açtığı gibi; kalbin dışını kaplayan perikard zarını da etkileyebilir. Bu durumda aşırı hareketlerde nefes darhğı olur. Parmak uçlarında ve dudaklarda morarma görülür.

Eklemlerde ağrı ve şişlik hemen ortaya çıkmaz. Önce boğaz ağrısı, bademciklerde iltihaplanma veya nezle görülür. Bu belirtilerden sonra, hasta kendisini iyi hissettiği ve hastahğı atlattığını sandığı bir sırada yeniden bir alevlenme olur. Vücut ateşi 39-40 dereceye çıkar. Nabız hızlanır ve en fazla çalışan eklemlerde şişlik ağrı ve kızarıklık başgösterir. Ağrı karşılıklı, simetrik eklemlerde aynı anda hissedilir.

Vakaların yüzde yirmisinde gayri iradi hareketler görülür. Bunun sebebi, romatizmanın beyin zarı üzerinde etkili olmasıdır. Sebepsiz gülme, elindekini düşürme, sakarlık, yazıda çirkinleşme, ani refleksler sayabileceğimiz davranışlardır.

Ateşli romatizma olaylarinın hemen hemen yarısında kol ve bacak derisinde harita görünüşünde, pembe renkli kabarıklıklar ortaya çıkar. Kabarık yerdeki deride döküntüler olur.
√ Ateşin ilk haftasında eklemlerin dış yüzlerinde, cilt altında mercimek büyüklüğünde, dokununca hissedilen yumrular başgösterir.
√ Ateş, genellikle öğle sonları yükselerek, 39-40 dereceye çıkar; el ayasında ve tabanlarda bol terleme yapar.

Tedavi:
Tedavinin başlatılabilmesi için, belirtilerin başka hastahklardan kaynaklanmadığı iyice tesbit edilmelidir. Zira romatizma ile birlikte böbrek iltihabı ve bağırsak bozuklukları da görülebildiğinden yanlış teşhiste bulunma ihtimali vardır.

Ateşli romatizma, beraberinde birçok organ rahatsızlıkları getirdiği için; tedavi ç.ok yönlü olarak yürütülmeli; öncelikle bu organların zarar görmesinin önüne geçilmelidir. Bilahare ağrıyı hafifletici ilâçlar verilmeli, hastanın iyi beslenmesi ve istirahati sağlanmalıdır. Soğuk ve rutubetli ortamdan kesinlikle kaçmalı, kuru ve ılık bir odada hastayı yatırmalıdır.

Vücuttaki zararlı metobolizma artıklarının çıkarılmasını kolaylaştırmak için bol sulu yiyecekler verilmeli; aynı zamanda enfeksiyona sebep olan mikroplarla savaş için antibiyotik tedavisi uygulanmalıdır. Penisiline alerjisi olan hâstalar için streptokoklara karşı etkili başka antibiyotikler denenmelidir. Romatizmada, kalp bozukluğu dışındaki bütün ağrılar için aspirin kullamlmaktadır.

ateşli havale

2008-03-15T16:46:00.003-07:00

ateşli havale febril konvülsiyon

Ateşin ani olarak yükselmesi bazı çocuklarda ateşli havale denilen bilinç kaybı, katılaşma ve istem dışı kasılmalara yol açabilir. 6 ay - 7 yaş arasındaki çocukların % 2 ile 4 'ünde görülür. Olguların hemen hemen yarısı 1-2 yaşlarındadır. Ateşli havaleye ailevi yatkınlık söz konusu olabilir. Bir kez ateşli havale geçirmiş olan çocukta tekrar havale görülme olasılığı % 30 kadardır. Üç yıl hiç havale geçirmezse bu sıklık % 10 'a iner.

15 dakikadan kısa süren, gün içinde yinelemeyen havale için "basit ateşli havale" deyimi kullanılır. Çok sayıda ve uzun süren havale nöbetleri "kompleks ateşli havale" olarak adlandırılır. Basit ateşli havale hiçbir araz bırakmazken, kompleks olgularda ileride sara hastalığı görülme sıklığı artarak % 9 'u bulur.

Ateş çeşitli enfeksiyon hastalıkları ile ilişkili olarak meydana gelebilir. Ateşin yüksek ya da hafif oluşu her zaman hastalığın ciddiyetiyle bağlantılı değildir. Basit bir viral enfeksiyonda yüksek ateş, belirgin boğaz ya da idrar yolu iltihabında hafif ateş görülebilir. Başlatan faktör her ne olursa olsun ateş, vücudun savunma araçlarından birisidir. Mikroplar en iyi doğal vücut sıcaklığı olan 36.5 - 37.5 santigrat derecede ürerler. Bağışıklık sitemimiz bir enfeksiyon söz konusu olduğunda beyindeki vücut sıcaklığını düzenleyen merkezin termostat ayarını değiştirerek ısıyı yükseltir. Böylece ideal üreme ortam sıcaklığından yoksun kalan mikro organizmalar istedikleri gibi çoğalamazlar. Görüldüğü gibi hafif ateş aslında enfeksiyonla mücadelede başarıyı arttırmaktadır. Yüksek ateş ise istenmeyen bir durumdur. Vücut sıcaklığı gerekli müdahalelerle 39.5 C derecenin altında tutulmalıdır.

Soru: "Çocuğumun ateşi var, ne yapmalıyım?"
Yanıt: Çocuğunuzun üzerinde varsa yorganı kaldırın, kalın giysileri çıkarın. Ateşi 38'in üzerindeyse doktorunuzun önerdiği miktarda "parasetamol" şurubu içirin. İçemiyorsa fitil de kullanabilirsiniz. Ateş düşerken terleme ile sıvı kaybı meydana geldiğinden sık sık su vermeyi ihmal etmeyin. Islak iç çamaşırlarını değiştirin. Ateş 39.5'in üzerindeyse anlatılanlara ek olarak çocuğunuzu tamamen soyun, yatağına bir havlu serin, üzerine yatırın. Islak bir sünger ya da bezle alın, boyun, koltuk altları, bacak araları ve büklüm yerlerini sık sık silin. Bu iş için buzlu, kolonyalı, sirkeli değil sadece ılık su kullanın. Yarım saat içinde ateş düşmezse doktorunuzla görüşün ya da hastaneye başvurun. Hastalığın nedenine yönelik tedavi gerekliliği (antibiyotik vb) mutlaka hekim tarafından verilmesi gereken bir karardır.

Soru: "Ateşi düşürmek için ASPİRİN verebilir miyim?"
Yanıt: Aslında kesinlikle aspirin kullanmayın demek mümkün değildir. Ancak çocuğunuz "viral enfeksiyon" örneğin grip, kızamık ya da su çiçeği geçiriyorsa aspirin kullanıldığında çok nadir olarak "Reye sendromu" sorunuyla karşı karşıya kalınabilir. Reye Sendromu karaciğer hasarı ile seyreden bir hastalık tablosudur. Tek nedeni aspirin kullanımı değildir. Ama viral enfeksiyonlarda aspirin kullanılan olgularda sıklığının arttığına dair yayınlar vardır. Aniden ateşi yükselmiş bir çocukta etken viral midir değil midir diye araştırmaya çoğu kez zaman olmayacağı için aspirin yerine parasetamol kullanmak daha güvenli bir seçenek olmaktadır.

Soru: "Çocuğum havale geçirirken, ne yapmalıyım?"
Yanıt: Yaptığınız tüm müdahalelere rağmen çocuğunuz gözlerini bir noktaya dikip sizinle iletişimini kaybeder, ağzı köpürür, vücudunda kasılmalar meydana gelirse ilk yapılacak şey paniğe kapılmamaktır. Onu hemen yere yatırın, ayıltmaya çalışmayın, sağa sola koşup yalnız bırakmayın, yanında durun. Kusarsa gövdesini ve başını bir yana çevirin. Dişlerinin arasına elinizi ya da bir cismi sokuşturmaya çalışmayın, zorlamayın. Eğer kendiliğinden aralanmış ise bükülmüş bir kumaşı araya hafifçe sokabilirsiniz. Bu uygulamada amaç dilin ısırılmasını önlemektir. Tekrar ediyorum bir şey sokmak için zorlamak yok!
Havale bir kaç dakika içinde kendiliğinden duracaktır. Sabırla bekleyin (bu bekleyiş insana saatler geçiyor hissini veriyor olsa da) .. Havale geçiren çocuğu kapıp soğuk duşun altına sokmayın. Siz duş yaptırsanız da yaptırmasanız da havale duracaktır. Havale durduktan sonra doktorunuza baş vurun. O gereken tedaviyi düzenleyecektir. Eğer havale durmuyorsa vakit yitirmeden acil servisi olan bir hastaneye götürürün.

Soru: "Hastanede neler yapılıyor?"
Yanıt: Hastanede çocuğunuzun solunum yolları aspiratör denilen aletle temizlenecek, oksijen solutulacak, makatından içeriye havale durdurucu madde (diazepam, klonazepam) verilirken bir yandan serum takılacaktır. Havale bu şekilde de sona ermezse damar yolundan havale durdurucu maddeler verilebilir. Çocuğunuz bir süre gözlem altında tutularak gerekli incelemeler yapılacaktır. Ateşin nedeni saptandıktan sonra asıl nedene yönelik tedaviler düzenlenecektir. Kompleks ateşli havale geçiren çocuklara uzunca bir süre (6 ay-2 yıl) havale önleyici ilaç kullanılması gerekebilir.

ateşli eklem

2008-03-15T16:46:00.001-07:00

ateşli eklem romatizması

Ateşli romatizma vücudun streptokok türü mikroplara karşı olan bağışıklık cevabı olarak bilinir. Boğazdaki streptokok iltihabı bir veya iki hafta sonra ateşli romatizma başlangıç semptomlarını ortaya çıkarmaktadır. Ateşli romatizmayı önlemede karşılaşılan sorunlardan biri streptokoklar tarafından boğazda meydana gelen iltihabın tam olarak ortadan kaldırılmamasıdır.

Bunun için streptokoksal boğaz enfeksiyonları uygun bir şekilde tedavi edilmeli, mikrobik ajanı tam olarak teşhis etmek için boğaz kültürü alınmalıdır.

Yüzyıl önce çeşitli araştırmacılar ateşli romatizmanın kendi kendine geçebilen bir hastalık olduğunu belirtmişlerdir. Görünüşte doğru olmakla birlikte Amerika nın çeşitli şehirlerinde bu hastalığa yakalanan çocuklarda iyileşme görülmekte, ancak hastalık belli bir süre sonra tekrar ortaya çıkmaktadır.

Major -önemli işaretler-
(Teşhis için bunlardan en az iki tanesi gerekir)
- Kalp enflamasyonu
- Bir eklemden öteki ekleme geçen Artrit (eklem iltihabı)
- Kontrolsüz yüz veya kol bacak hareketi (korea)
- Deride kırmızımtırak dökülmeler.
- Deri altı lenf düğümleri

Minör -küçük işaretler
(Teşhis için bir önemli, 2 tane de küçük belirti gerekir)
- İltihapsız eklem ağrısı.
- Ateş
- Daha önce ateşli romatizmaya bağlı kalp hastalığı.
- İltihaplı gösteren kan testleri
- EKG deki kalp hastalığı bulgusu

Boğaz kültürü neticesinde iltihabı yapan mikroplar pozitif ise doktor uygun antibiyotik tedavisine başlamalıdır. Eğer antibiyotik haplar ağızdan alınırsa boğazdaki iyileşme 1-2 gün içinde olsa bile verilen kutudaki tüm ilaçlar bitinceye kadar alın-maya devam edilmelidir. Ateşli romatizma bir veya birkaç organda da iltihaba neden olur. Sık olarak eklemlerde iltihabi şişme, kırmızılık ve sıcaklığa karşı aşırı duyarlılık ile karakterize bir klinik durum ortaya çıkarır.

Kalp kapaklarını tutarak kardite yol açar. Bu şekilde kapaklar görevlerini yapamaz. Bu şekilde kalp, pompalamada etkisiz kalır. Ender durumlarda iltihap nedeniyle kalp kendini dur-durur ve buna bağlı olarak ölüm meydana gelir.

Kalp enflamasyonu sürekli etkili bir olay değildir. Bununla birlikte kalp kapakçıklarında sertleşme (Scar dokusu) meydana gelebilir ve sonuçta kan akışı mümkün olamaz. Bu olaya Stenoz, kan kapakçıktan geriye dönerse buna da Regürjitasyon denir. Bazen aylar hatta yıllar içinde ciddi komplikasyonlar gelişir ve sonuçta kalp kapaklarındaki bu hastalığı ortadan kaldırmak için cerrahi müdahale gerekebilir.

Ateşli romatizma beyni de etkilerse Korea denilen ve kol, bacak ve yüzde kontrol edilemeyen hareketler ortaya çıkar. Deriyi tutarsa Eritema Maginatum denilen kırmızımtırak döküntülere sebep olur.

Tedavi
Hastalığı önleme
Çocuğunuzda boğaz ağrısı ile karşılaştığınızda ve özellikle 24 saat içerisinde ağrının ateşli birlikte artması durumunda çocukla yakından ilgilenmeli ve onu doktora götürmelisiniz.

Boğaz Kültürü
Eğer doktorunuz streptokokun yaptığı boğaz enfeksiyonundan şüphelenirse boğazdan bir mikrop örneği almalıdır. Bu örnek daha sonra laboratuvar testlerinde kullanılır. Eğer kesin olarak streptokoküs olduğu ortaya çıkarılırsa, doktorunuz size çoğu vakada penisilin olmak üzere antibiyotikler önerir.

Ateşli Romatizmanın Tedavisi
Antibiyotikler hastalık etkeni streptokokları temizlemek için verilir. Genellikle etkili antibiyotiklerin kullanımı 2 inci ateşli romatizma atağını önlemek için aylarca hatta yıllarca kullanılabilir. Yüksek dozda aspirin ve bazen Steroidler ateşli romatizmaya bağlı iltihabı ortadan kaldırabilirler.

Şu unutulmamalıdır ki, boğaz ağrısı basit fakat yaygın bir problemdir. Ve eğer streptokoksal enfeksiyon varsa ve tedavi edilmeden bırakılırsa, ileride ciddi ve uzun süreli bir kalp hastalığına sebep olabilir

aşıların yan etkileri

2008-03-15T16:45:00.001-07:00

aşıların yan etkileri aşılar

AŞILARIN YAN ETKİLERİ
1) Yerel Yan Etkiler : Sık görülür. Aşı yerinde hassasiyet ve ağrı bir iki gün içinde kaybolur. Bazan aşı uygulanan bölgede bir sertlik oluşabilir, haftalarca devam edebilir. Abseleşme olmadıkça tedavi gerektirmez.

2) Genel Yan Etkiler : Ani tansiyon düşmesi, gırtlakta gelişen ödem, şiddetli allerji hayatı tehdit edebilir.

Bazı çocuklarda baş ağrısı, mide barsak sistemi rahatsızlıkları görülebilir, bir iki gün içinde kendiliğinden geçer. Aşı sonrasında % 10-20 olasılıkla ortaya çıkan ateş, ateş düşürücülerle bir iki günde kaybolur. Kızamık ve kızamıkçık aşılarının ateşi geç olarak 5-12 gün içinde ortaya çıkmaktadır. Tedavi yaklaşımı aynıdır.

3) Deri Reaksiyonları : Aşı yerinde, bazan da aşı yeri dışında döküntüler görülebilir. Kızamık aşısı olanların % 2-5'inde, kızamıkçık aşısı yapılan çocukların % 5-10 kadarında 6-12. günler arasında cilt döküntüleri ortaya çıkabilmektedir.

4) Böbrekle İlgili Sorunlar : Böbrek hastalığı olan çocuklarda aşılama sonrasında idrarda protein çıkışı artmaktadır.

5) Sinir Sistemiyle İlgili Sorunlar
a) Havale: Boğmaca aşısına bağlı havale sıklığı 6-18 aylık çocuklarda binde bir civarındadır. Meydana geldiğinde herhangi bir iz bırakmaz. Ancak asellüler boğmaca aşısıyla bu tip sorunların sıklığı çok düşük seviyelere indirilmiştir.

b) Şok: Boğmaca aşısından sonra 6-10 saat içinde cilt renginde solma, bazan morarma ve huzursuzluk birdenbire başlayabilir. Bir kaç dakikada kendiliğinden iyileşir. Allerjik çocuklarda daha sık görülmekle birlikte genel olasılık on binde bir kadardır.

c) Uzun Süren Ağlama: 3-6 aylık çocuklarda aşıdan 6-10 saat sonra ortaya çıkan ve nadir görülen bir durumdur.

d) Beyinde Fonksiyon Bozukluğu : Boğmaca aşısına bağlı olarak milyonda bir olasılıkla meydana gelir. Daha önce de sözünü ettiğimiz asellüler boğmaca aşısı iyi bir alternatif olabilir.

e) Ölüm: Çok nadiren boğmaca aşısı sonrasında, bilinmeyen nedenlerle meydana gelebilmektedir.

6) Felç : Canlı çocuk felci aşısısından sonra üç milyonda bir olasılıkla felç ortaya çıkabilmektedir. Bu ciddi sorun özellikle bağışıklık sistemiyle ilgili problemleri olan bebeklerde meydana çıkabilmektedir. İnaktif (ölü) çocuk felci aşısı uygulanan bireylerde bu gibi yan etkiler görülmemektedir.

7) Beyin İltihabı : Kızamık aşısı sonrasında binde bir, kuduz aşısını takiben 16-32 binde bir sıklıkla beyin iltihabı meydana gelebilmektedir. Son yıllarda üretilmiş olan kuduz aşılarında bu problem tümüyle ortadan kaldırılmıştır. kızamıkçık ve çocuk felci aşısından sonra nörolojik yan etki nadirdir.

8) Eklem Problemleri : Kızamıkçık aşısı eklem reaksiyonlarına neden olan tek aşıdır. Sıklığı çocuklarda % 1, erişkinlerde % 5-10 kadardır. Tedavisiz kendiliğinden iyileşir.

9) Lenf Bezesi Şişmesi : Kotuk altında lenf bezesi şişmesi, BCG (verem) aşısı sonrasında % 6-12 sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Başka bir deyişle BCG yapılan her 20 çocuktan bir ikisinde bu reaksiyon görülmektedir. BCG aşısına bağlı lenf bezesi şişmesi genellikle kendiliğinden düzelir, ilaç tedavisi gerekmez. Abseleşme olursa ayrıca müdehale gerekebilir.

10) Kemiklerle İlgili Sorunlar : BCG aşısı yapılan çocuklarda kemik iltihabı gelişme sıklığı milyonda bir civarındadır. Aşı yerine yakın bölgedeki kemikte görülür. Özel tedavi yaklaşımlarını gerektirir.

aşı takvimi

2008-03-15T16:44:00.000-07:00

aşılar aşılama programları aşı takvimi

Etkili bir bağışıklık için, temel aşıların doğru ve eksiksiz yapılması esastır. Verilecek aşı miktarları, enjeksiyon sayıları ve aralarındaki süreler, ilk ve daha sonraki tekrarlar gerektiği şekilde uygulanmalıdır. Enjeksiyonlar arasındaki ideal süre 1 ay olmakla birlikte çeşitli nedenlerle daha erken ya da geç yapılan uygulamalarda programa yeniden başlanmasına ya da enjeksiyonun tekrarlanmasına gerek yoktur.

√ Rutin Aşı Takvimi
• Doğum Hepatit B
• 1 ay Hepatit B
• 2 ay BCG
• 2 ay DTP + TOPV
• 3 ay DTP (*) + TOPV
• 4 ay DTP (*) + TOPV
• 6 ay Hepatit B
• 9 ay Kızamık
• 16 ay DTP (*) + TOPV
• 4-6 yaş DTP (*) + TOPV
• 14-16 yaş dT (**)

▪ Hepatit B: B tipi sarılık aşısı.
▪ BCG: Verem aşısı.
▪ DTP: "Difteri Boğmaca Tetanoz" karma aşısı.
▪ TOPV: Ağızdan "Çocuk felci" aşısı.
▪ dT: Eriştin tip difteri aşısı içeren "difteri Tetanoz" aşısı.
(*) İlk karma aşıyla havale ve bilinç kaybı gözlenenlere DT (Difteri Tetanoz" aşısı uygulanır.
(**) Erişkin tip difteri Tetanoz aşısı bulunamazsa yalnızca Tetanoz aşısı yapılır. 10 yılda bir tekrarlanır.

♥ Ana Çocuk Sağlığı Merkezi ve Sağlık Ocaklarında rutin olarak uygulanmayan diğer aşılar:
"Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak" MMR (15. ay ve 5 yaş), "Hepatit A" (0.1.6. ay), "Hemofilus influenza tip b" Hib (DTP+TOPV ile beraber) ve "Su çiçeği" aşılarının (15. ay MMR ile beraber) olanaklar elveriyorsa rutin olarak uygulanması sağlanmalıdır.

√ RUTİN OLARAK UYGULANAN AŞILAR
1983 yılında UNICEF (Dünya Çocukları Yardım Fonu) tarafından başlatılan "Çocuk Yaşatma Devrimi"nin ilkelerinden biri de tüm çocukları aşı ile korunulması mümkün, öldürücü ve sakat bırakıcı altı hastalık olan tüberküloz (verem), difteri, boğmaca, tetanoz, çocuk felci ve kızamıktan korumaktır. Ülkemizde bu aşıların uygulanmasına öncelik verilmektedir. T.C. Sağlık Bakanlığı 1998 yılı itibariyle hepatit b aşısını da rutin aşı takvimi içine almıştır.

Aileler çocuklarını bir yaşını doldurmadan önce b tipi sarılık, tüberküloz, difteri, boğmaca, tetanoz, çocuk felci ve kızamığa karşı aşılatmış olmalıdırlar. Aşılar, çocukları bir çok tehlikeli hastalıktan korur. Aşılanmamış çocuklarda beslenme bozukluğu, sakatlık ve ölümler aşılı olanlardan daha sık görülür.

√ Rutin Olarak Uygulanan Aşılar
• BCG (Verem)
• Difteri-Boğmaca-Tetanoz
• Çocuk Felci (ağızdan, canlı)
• Kızamık
• Hepatit B (B tipi sarılık)

√ Güncel Aşılar
• Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak (MMR)
• Hemofilus influenza Tip B (Hib)
• Hepatit A (A tipi sarılık)
• Asellüler Boğmaca
• Çocuk Felci (adale içine, ölü)
• Su Çiçeği
• Grip (influenza)
• Diğer

√ Geliştirilmekte Olan Aşılar
• Parazit Aşıları
• AIDS'e karşı aşı
• Kanser Aşıları
• Diğer

√ AŞILARIN BİRLİKTE UYGULANMASI
Bir kez uygulanmakla tam bağışıklık sağlaması, aşılanan her bireyde ömür boyu bağışıklık bırakması ideal bir aşının özellikleridir. Zayıflatılmış bazı canlı virus aşıları dışında bu ideale ulaşmak henüz mümkün olmamıştır. Kalıcı ya da uzun süreli bağışıklık için aşıların bir arada ve belli aralıklarla tekrarlar halinde uygulanması gerekmektedir. Aşılama programı, aynı anda bir çok aşının beraber yapılarak, olabildiğince çok sayıda hastalığa karşı direnç gelişimini sağlamalıdır.

Bir arada kullanılan aşılar, iki yolla ugulanmaktadır. Birincisi birden fazla aşının üretim aşamasında aynı enjektör içinde karıştırılarak kullanıma sunulması, ikincisi ise birden fazla aşının farklı enjektörlerde değişik vücut bölgelerine uygulanmasıdır. Aksi belirtilmedikçe aşılar, uygulayan kişi tarafından aynı enjektöre çekilerek karıştırılmamalıdır. Bu durumun bir istisnası karma aşı ile Hib aşısının aynı enjektör içinde verilebilmesidir.

Birlikte kullanıma sunulan aşılar, söz konusu aşılara özgü yan etkileri şiddetlendirmezler. Kombine aşıların en iyi bilineni "karma aşı"dır. (Difteri-Boğmaca-Tetanoz).

Aşağıda bazı kombine aşı grupları sunulmuştur. Her biri son derece güvenilir ve etkili aşılardır.

Kombine Aşılar
Difteri + Boğmaca + Tetanoz DTP
Difteri + Tetanoz DT
Erişkin tip Difteri + Tetanoz dT
Kızamık + Kızamıkçık + Kabakulak MMR
Difteri + Boğmaca + Tetanoz + Ölü Çocuk Felci DTP + IPV
Difteri + Boğmaca + Tetanoz + Ölü Çocuk Felci + H. influenza tip b DTP + IPV+ Hib
Difteri + Tetanoz + Ölü Çocuk Felci DT + IPV
Difteri + Asellüler Boğmaca + Tetanoz DTPa
Difteri + Asellüler Boğmaca + Tetanoz + Ölü Çocuk Felci DTPa + IPV
Difteri + Asellüler Boğmaca + Tetanoz + H. influenza tip b DTPa + Hib
Difteri + Asellüler Boğmaca + Tetanoz + Ölü Çocuk Felci + Hib DTPa+IPV+Hib
Difteri + Asellüler Boğmaca + Tetanoz + Hepatit B DTPa + HBV
Difteri + Asellüler Boğmaca + Tetanoz + Hepatit B + Hib DTPa+HBV+Hib

√ ÖZEL DURUMLARDA AŞILAMA
Böbrek Hastalıkları
Kalp Hastalıkları
Şeker Hastalığı
Allerjik Hastalıklar
Gebelik
Bağışıklık Yetersizliği
İlaç Tedavisi
Sinir Sistemi Hastalıkları
Kan Hastalıkları
Kanser
Prematürelik

√ Böbrek Hastalıkları
Aşılama sırasında gelişen, "proteinüri" adı verilen, idrarda protein atılımı durumu çoğu kez hekim ve ailede kaygı uyandırır. Böbrek hastalığı olan ya da böbrek hastalığına eğilimi olan çocuklarda proteinürinin ortaya çıkışı sıklıkla aşılamaya ara verilmesine yol açmakta, çocuklar bir çok ciddi hastalığa karşı savunmasız kalmaktadırlar. Fransa gibi bazı ülkelerde kronik böbrek hastalığında aşı uygulanması yasalarla engellenmiştir. Fakat çeşitli araştırıcılar tarafından, aşı takvimlerinde verilen dozlarda ayarlamalar yapılmak suretiyle uygulanan şemalarla güvenilir bir bağışıklamanın sağlanabileceği ileri sürülmüştür.

Böbrek hastalığı olan kimselerde, yapılan çeşitli çalışmalarla, BCG, ağızdan çocuk felci aşısı, karma aşı, kızamık-kızamıkçık-kabakulak aşılarının güvenle kullanılabileceği kanıtlanmıştır. Yalnızca tifo aşısının yapılması önerilmemektedir. Aşılar olabildiğince hastalığın iyilik dönemlerinde uygulanmalı, bir dozun tamamı uygulanmadan önce azaltılmış dozlar uygulanıp, idrarda protein atılımı ölçülerek durum değerlendirmesi yapılmalıdır.

√ Kalp Hastalıkları
Durumu stabil (durağan) olan çocuklarda aşılama tehlikesiz bir girişimdir. Romatizmal kalp hastalığı olanlarda, aktif dönemde aşı yapılmamalıdır. Kalp hastalığı olan çocuklarda influenza ve kızamık aşıları özellikle ve ilk fırsatta yapılmalıdır.

Şeker Hastalığı (Diabet)
Diabetli çocukların infeksiyonlara direnci çok daha düşüktür. Bu nedenle genel kanının aksine, şeker hastalığı olan çocuklarda aşılama programlarına çok daha fazla önem verilmelidir. Hastalık kontrol altındaysa, çocuğun genel durumu iyiyse, idrarda şeker atılımı en alt düzeylerde ve idrar çıkışı normalse diabtli çocuklarda aşı uygulamalarının herhangi bir sakıncası yoktur. Dikkat edimesi gereken tek konu, tifo ve paratifo aşılarının yarasız ve tehlikeli olduğu için uygulama dışında bırakılması gerektiğidir.

Allerjik Hastalar
Günümüzde yaygın olarak kullanılan aşıların daha saf olarak hazırlanmaları nedeniyle, allerjik bireylerde aşılama sonrasında allerjik reaksiyonlar ve yan etkiler son derece azalmıştır. Aşılar, mikrobun üretildiği ortama ait bazı maddeleri de içerirler. Bazı aşılarda yumuta proteinleri (influenza, kabakulak, kızamık) eser miktarda bulunur. Yumurta allerjisi olanlarda ürtikere yol açabilir. Kimi aşılar ise az miktarda antibiyotik içerir. Kanamisin, neomisin gibi antibiyotiklere allerjisi olanlarda döküntüler meydana gelebilir. Ancak bu gibi reasiyonlar nadiren yaşamı tehdit edecek boyutlara ulaşır.

Allerjik kimselere tifo ve paratifo aşısı yapılmamalıdır. Allerjik çocuklar, hastalıklarının aktif döneminde aşılanmamalıdır. Aşının allerjik kişi için tehlike yaratabileceği bilinen herhangi bir antibiyotik içermediğinden emin olunmalıdır. Şüpheli durumlarda seyreltilmiş aşıyla test yapılabilir.

Gebelik
Hamile Kadınlarda Zarasız Olan Aşılar:
Tetanoz
İnfluenza ( grip )
Çocuk Felci ( ölü IPV )
Kolera
Hepatit B

Yalnızca Gerekli Durumlarda Yapılması Gereken Aşılar:
BCG
Boğmaca
Difteri
Kızamık
Meningokok
Pnömokok
Kuduz
Kabakulak

Hamile Kadınlara Yapılmaması Gereken Aşılar:
Çocuk Felci (canlı TOPV)
Kızamıkçık

Bağışıklık Yetersizliği
Doğumsal ya da sonrada edinilen bağışıklık yetmezliği durumlarında canlı aşılar kesinlikle kullanılmamalıdır. BCG, kızamık, su çiçeği gibi canlı aşılar takvim dışı bırakılmalıdır. İnaktif (ölü) aşılar ise aşının etkin ve güvenilir olduğu kanıtlanmışsa kullanılmalıdır.

İlaç Tedavisi Alan Hastalar
Kortizon ve kanser ilaçları kullanılan çocuklarda canlı aşı kullanımı sakıncalıdır. Bu tip ilaçlar bağışıklık sistemini baskıladıkları için BCG, kızamık ve su çiçeği aşısı uygulamalarından kaçınılmalıdır. Lösemili çocuklar tedavi nedeniyle bağışıklık sistemi baskılanmasının tipik bir örneğidirler. Bu çocuklarda aşılamanın, tedavi başlanmadan üç ay önce bitmiş olması gerekmektedir. 3 - 12 ay içinde ilaç tedavisi almayacak olanlara kızamık aşısı yapılabilir. İnaktif (ölü) aşılar lösemili çocuklarda güvenle kullanılabilmektedir.

Sinir Sistemi Hastalıkları
İlerleyici beyin ve sinir hastalığı olanlarda aşılama yapılmaz. Geçmişinde havale öyküsü olan bebeklerde aşılar dikkatle uygulanır. Boğmaca aşısıyla ilgili ciddi sorunlar ortaya çıkmışsa takvimden çıkarılır. Asellüler boğmaca aşısı (DTPa) ile nörolojik yan etki olasılığı düşüktür. Saralı çocuklarda, havale geçirmeye eğilimli bebeklerde ateş düşürücü ve gerekirse havale önlyici "diazem" koruması altında aşı yapılabilir. Doğumda beyin zedelenmesi nedeniyle arazları olan çocuklarda aşı uygulamaları 1 yaşına dek ertelenmelidir.

Kan Hastalıkları
Kan dinmezliği (hemofili) hastalarında kanamaya eğilim nedeniyle aşılar, hemen altında kemik bulunan, kanama olduğu taktirde kolay baskı uygulanabilecek bir bölgeye yapılmalıdır. Akdeniz anemisi (talasemi) olan çocuklarda olduğu gibi kan nakli gereken durumlarda, canlı aşı yapılacaksa, kan verilmesinden en az 6 hafta sonra aşı uygulanmalıdır.

Kanser
Canlı aşılar kanserli hastalarda sakıncalıdır. Ölü (inaktif) aşıların kullanımı herhangi bir sorun oluşturmaz. Aşıların, hastalığın tedavi uygulanmayan iyilik dönemlerinde yapılması uygun olur. BCG (verem) aşısı canlı aşı olmakla birlikte kanserli hastalarda ciddi bir yan etkiye yol açmaz. Eğer kanserli hasta kuduz bir hayvan tarafından ısırılmışsa, aşı mutlaka yapılmalıdır. Kanser tedavisi tamamlanarak iyileşmiş hastalarda aşılar güvenle verilebilir. Ancak enjeksiyonun radyoterapi ya da ameliyat olunmuş bölgenin dışında bir tarafa uygulanması yerinde olur.

Prematürelik
Yapılan çeşitli araştırmalarla prematüre bebeklerin 2 aydan itibaren aşılanmasının herhangi bir sorun yaratmadığı kanıtlanmıştır. Ancak hastanede yatmakta olan prematürelere, diğer bebeklere bulaşma riski nedeniyle canlı oral çocuk felci aşısı yapılmamalıdır. Vücut ağırlığıyla aşılara bağlı yan etkiler arasında doğrudan bir ilişki olmamakla birlikte Fransa'da BCG aşısının 3 kilogramın altındaki çocuklara uygulanmaması yasal bir zorunluluktur. Ülkemizde bu konuda klinikler arasında farklı uygulamalar mevcuttur

gebelikte aşı

2008-03-15T16:43:00.000-07:00

aşılama gebelikte aşı kontrendikasyonlar

Aşılama için kesin kontrendikasyonlar
• Ağır hastalık, aynı aşıya daha önceden anaflaktik tipte reaksiyon, aşının içinde bulunan yumurta proteinine aşırı duyarlılıktır.

• Gebelerde ve immün yetmezliği olanlarda zorunlu kalmadıkça canlı aşı verilmemelidir. Gebelere varisella, MMR ve BCG aşısının yapılması, AİDSli hastalara ise oral polio, BCG ve varisella aşısının yapılması kesin kontrendikedir.

• Gebelerde Difteri ve Tetanoz aşısı yapılabilir. Zorunlu hallerde İnfluenza, Hepatit B ve Polio, kolera aşısı yapılabilir.

• Prematürelerde klinik olarak hasta stabilize olduğunda başlanmalı, kronolojik yaşı 2 ay olduğu zaman aşılanmalıdırlar.

Aşılamada uygulanan yanlış kontrendikasyonlar
• Sağlıklı bir çocukta hafif ateşli bir enfeksiyon veya ishal,
• Prematürelik,
• Antibiyotik alımı,
• Annenin gebe olması,
• Anne sütüyle beslenme,
• Nonspesifik bir allerji öyküsü,
• Penisillin allerjisi,
• Boğmaca ve kızamık aşısı yapılacaklarda ailede konvülsiyon öyküsünün bulunması.
• 2130 defa okundu

aşı takvimi

2008-03-15T16:42:00.000-07:00

aşı takvimi hastalıklar

√ AŞI NEDİR, NİÇİN GEREKLİDİR , Ağır veya hatta bazen ölümcül seyredebilen birçok Çocuk Hastalığının önlenebilmesi rutin aşılama ile sağlanabilir. Aşılar zayıflatılmış canlı virüslerden(kızamık, kabakulak, kızamıkcık, su çiçeği, polio) ya da bakterilerin yada virüslerin inaktive edilmiş bağışıklık sağlıyan ögelerinden (polio, hepatit b, boğmaca, grip, haemophilus influenza tip b, pnömokok) hazırlanmış olabilirler.

Tüm çocuklar için önerilen aşılara ek olarak, yüksek risk taşıyan birçok durum ek aşılamaları gerektirebilir. Sadece çocukluk çagına özgü olduğu sanılan bazı bulaşıcı hastalıkların gençlere ve yetişkinlererede geçebileceği unutulmamalıdır.

Bu nedenle Çocuk ve Genç Doktorları bulaşıcı tehlikeli hastalıklara önlem olarak aşılama yolu ile vücuda bağışıklık kazandırılmasını salık verirler.

Önerilen aşıların insan sağlığı için büyük faydaları ve tehlikeli hastalıkları önlemesi yanısıra çok çok ender olarak bazı durumlarda sıhhati zedebileyici yan etkileri gözlendiği olmuştur. Ancak bu günümüzün modern aşıları sayesinde son derece azaltılmıştır. Geçici olarak aşı yerinde kızarıklık, deride döküntü , ateş görülebilir.

Bütün bunlar iz bırakmadan kaybolur. Bu genelde kalıcı değildir ve korkmayı gerektirmez. Aşılar hakkında daha ayrıntılı bilgi edınmek isterseniz kendi doktorunuza danışınız. Ancak bu durumda iyi almanca bilmeniz gerekir. Aksi halde iyi almanca bilen bir yakınınızı veya bir Tercümanı yanınıza almanızı salık veririm. Çocuklar yardımıyla yapılan tercümeler genellikle yetersiz kalmaktadır.

√ AŞI TAKVİMİ

Önerilen ya ş	A şı lar	Zamanlama
(Doğumu takriben)	(Hepatit B)	(Anne taşıyıcı ise), yoksa
10. hafta	1. DTPa-IPV ve 1. HEP B-Hib	dört hafta sonra
14 hafta (3.5 ay)	2. DTPa-IPV	dört hafta sonra
18. hafta (4.5 ay)	3. DTPa-IPV ve 2. HEP B-Hib	altı (dokuz) az sonra 3. Hepatit B
12 ay (1 Yaş)	MMR (kızamık, kabakulak, kızamıkcık)
13-14 ay	4. DTPa-IPV (tekrar) 3. HEP B-Hib
(3 Yaş)	MMR (kızamık, kabakulak, kızamıkcık)
(6-7 Yaş)	Td	Okula başlamadan önce
11(ile 18) Yaş (arası)	Pa tekrar/rapel
( 12 Yaş)	IPV (Polio Salk)	sonra 10 senede bir Td tekrar/rapel

---
Yorumlama: D= difteri, d=difteri (yetişkin dozu), T= tetanoz, Pa= boğmaca aselluler), HEP B=hepatit b, Hib=haemophilus influenzae tip b, IPV polio salk, MMR (kızamık, kabakulak, kızamıkcık) NOT: Yukarıda yazılı aşı kombinasyonları dışında piyasada başka DTPa-Hib-IPV, DTPa-Hib-Hep B, Td-Pa, Td-IPV gibi başka aşı kombinasyonları da vardır. Aşı kombinasyonlarının seçimi aşılayan doktora göre değişebilir.
ayrıca yukarda yazılı aşı zamanları kesin olarak yorumlanmamalıdır. Duruma göre değişiklikler yapılabilir
---
√ HASTALIKLAR
• Difteri : Nedeni difteri basili olan bir sepici bir hastalıktır. Öksürme(damlacık),toz veya köpükle geçer.
Üst solunum yollarında yalancı membran oluşturarak tıkanmaya yol açar. Aşılama kullanımına başlanmadan önce boğulma veya miyokardit (kalbadelesi yangılanması) sonucu ölüm oranı %30-50 arasındaydı.

• Tetanoz (kilitli çene) : Mikrobu toksin (zehir) üreten tetanoz basilidir. Yaralara bulasır.Yeni doğan bebekte kordona bulaşma, daha büyük çocuklarda derin delici yaralanmada geçebilir. Çene kaslarında sertleşme çene hareketlerini kısıtlar, yutma zorluğu olur, Yüz ve sırt kaslarında gerilmeler olur. Solunum kaslarının spazmı hava yolunun tıkanması ve solunum yetersizliğine yol açar.Hastanın bilinci yerinde olduğundan agrıları tamamıyla duyumsar.Düzelme 2-6 hafta sürebilir.

• Boğmaca : Boğmaca bakterisi solunum yolları enfeksiyonu yapar.Devamlı artan öksürük 3. haftada doruk noktasına erişir, hastalar nöbetler halinde arkaarkaya, boğulur gibi öksürür, surat masmavi olur, bazan balgam çıkarır. Bu durum 3 hafta devam ettikten sonra, arkasından öksürük geçene kadar bir 3 hafta kadar daha gecer. Bronşit, ve Zatüre sıkca gözlenir. Bir yaşın altındaki bebekler de ölüm olabilir. Bunlar cogu kez hastane tedavisine mecbur kalırlar. İlaçlar sadece komplikasyonu azalırlar, hastalığın gidişatı hemen aynı kalır.

• Poliomiyelit (Çocuk Felci) : Poliovirüsünün neden olduğu bu hastalık bulaşan kişilerin %95 de belirtisiz geçer, diğerlerinde ateş, halsizlik, bulantı, kusma,bazan aseptik menenjit bulguları olur. Paralitik(Felçe yol acan) tipte ise kalıcı felç görülebilir. Bebeklerde felç solunum yetersizliği nedeniyle ölüme yol acar. Yetişkinlerde bu hastalığa yakalanabilirler.

• Hemofilus influenza b : Menenjit, akut epiglottit(hava yolu tıkanmasi), Zatüre gibi hastalıklara neden olan bir bakteridir. Hib- Aşısının yaygın olarak kullanilmasından önce hemofilus influenza tip b, 1 ay ile 4 yas arasındaki çocuklarda Menenjitin(beyin zarı iltihabı) sık görülen bir etkeniydi.

• Hepatit B (bulaşıcı sarılık) : Bulaşıcı sarılığın bir çeşit virüsüdür . Kan veya vücut salgıları yoluyla bulaşır. Karaciğer yangılanmasına yol açar. Genellikte sarılık yapmasına rağmen sarılık görünmeden geçen cinsleride vardır. Bazı durumlarda süregenleşebilir .Sonunda karaciğer sirozu ve sirozda görünen kansere kadar gidebilir. Sekelsiz iyileşen hastaların bir kısmında, hastalığın geçmesine rağmen kan halen bulaşıcıdır. Bu kişilere Taşıyıcı denir. hamilelikte anneden bebeğe geçer. Bu durumlarda aşı ile korunma yapılamazsa hepatit b bulaşır.bebeklerde hastalığın gidişi daha kötü olur.

• Kızamık : Mikrobu çok bulaşıcı olan kızamık virüsüdür. Bir damlacık enfseksiyonudur. Giriş kapısı solunum yolu ve konjunktiva(göz zarı)dır. Kuluçka zamanı önbelirtilerin çıkışına kadar 10 gündür.Grip gibi başlıyan ateşli hastalık 3-4 gün sonra döküntülerin çıkmasıyla daha kötüleşir, ateş 40-41 dereceye kadar yükselir.Çocuklar yemek ve içmeyi redederler. Bronşit, Zatüre, Ortakulak iltihabi, ishal, su kaybı gibi komplikasyonlar sık görülür. Ansefalit (beyin iltihabı) çok korkulan bir komplikasyondur. Ölüm ve kalıcı sekeller olabilir.

• Kabakulak : Parotis bezinin aniden iltihabi şişmesidir. Hastalığa diğer tükrük bezleride iştirak edebilir. Kulakların alt-ön kısmında oluşan şişme bilhassa yemek yerken.ağrı yapar. Şişlik elle bakınca hamur gibi algılanır.Ateş olabilir. Tek tarafta baslıyan şişlik, çok defa 1-2 gün sonra diğer tarafa geçer.gencler ve yetişkinlerde orşit (hayaların iltahabı) veya pankreas bezı iştirakında karın ağrısı olur. Kabakulakta görülen menenjit (beyin zarı yangılanması)şişliğin inmesinden 9 gün sonra başlar. Bu vakalarda ortaya baş ağrısı, bulantı, kusma, yüksek ates, ense sertliği, kramp,temas hassasiyeti menenjit göstergesidir.

• Kızamıkcık(rubella) : Virüs yayılımı burun-boğaz salgılarından veza anneden bebeğe plasenta(son) üzerinden geçmesiyle olur. Genellikle hafif soğuk algınlığı belirtileri ile başlar, kulakarkasında bezelerin şismesi yanısıra belirgin döküntü başlar, vücuda yayılır. Üç gün sürer . Özellikle daha büyük kızlarda eklemlerde ağrı, poliartrit (genellikle ellerde) bulunabilir. Kızamıkcık geçirmemiş veya aşılanmamış annelere kızamıkcık ilk üç ayda bulaşırsa, çocuklarda doğumsal kızamıkcık sakatlığa yol açar

çocuk felci

2008-03-15T16:41:00.002-07:00

asellüler boğmaca aşısı çocuk felci aşısı

Asellüler Boğmaca Aşısı
√ Boğmaca yılda ortalama 40 milyon kişiyi etkilemekte ve her yıl bütün dünyada yaklaşık 340 bin ölüme yol açmaktadır.
√ Aşılama, boğmacanın önlenmesinde etkili bir yöntemdir.
√ Yıllardır kullanılan tam hücreli aşının koruyuculuğu oldukça yüksektir (Karma aşı içinde yer alır: DTP).

√ Ancak bazı çocuklarda ortaya çıkan yan etkiler sonucu aşının takvim dışı bırakılması, bu çocukların boğmacaya karşı korunmasız kalmalarına neden olmuştur.
√ Tam hücreli boğmaca aşısının en kaygı duyulan yan etkisi, yüksek ateş ve havale geçirme şeklinde ortaya çıkan komplikasyonlardır.
√ Yüksek ateş (40.5º C), inatçı durdurulamayan ağlamalar, ve konvülsiyonlar boğmacanın takvim dışı bırakılmasını gerektirmektedir.
√ Bu yan etkinin sıklıkla ortaya çıkışı aşı şemalarına uyumu zaman zaman güçleştirmektedir.
√ Hücresiz formda daha az yan etki ortaya çıktığı ifade edilmektedir.
√ DTaP şeklinde karma aşı olarak yapılmakta, bazı gelişmiş ülkelerde rutin olarak uygulanmaktadır.
√ İlerleyici merkezi sinir sistemi hastalığı olanlara tam hücreli aşı yapılmamalıdır.

Çocuk Felci Aşısı (Adale içine uygulanan ölü formu) (IPV)
√ 1954 yılında Salk adlı araştırıcı tarafından geliştirilmiştir.
√ Amerika, Kanada ve Finlandiya'da yaygın olarak kullanılmış, etkin ve güvenilir olduğu anlaşılmıştır.
√ Ağızdan verilen canlı polio aşısıyla milyonda bir olasılıkla felç meydana gelebilmektedir.
√ Bu yan etki ilk dozlarda daha sıktır.
√ Bu nedenle İsrail gibi bazı ülkelerde ilk dozlar ölü aşıyla, tekrar dozlar canlı aşıyla yapılmaktadır.
√ Bağışıklık yetmezliği olan çocuklara ya da ailesinde bağışıklık yetmezlikli birey olan sağlam çocuklara ölü aşı uygulanması gerekmektedir.
√ Aksi taktirde canlı aşı virusu, çocuğu ya da ailedeki diğer üyeleri tehdit etmektedir.
√ Piyasada ölü poliovirus içeren karma aşılar mevcuttur (DTP+IPV).

aort darlığı

2008-03-15T16:41:00.001-07:00

aort darlığı pulmoner darlık

• Aort darlığı
Bu, aort kapakçığının veya bu kapakçığın üstünde ya da, altında kalan aort atardamarının daralmasıdır. Normal olarak temiz kan sol karıncıktan pompalanır ve aort kapakçığından geçerek aort atardamarına gider.

Aort, temiz kanı vücuda taşıyan esas atardamardır. Daralma olduğu zaman, kalbin temiz kanı vücuda göndermesi zorlaşır.

Daralmanın ciddiyetine bağlı olarak, bozukluğu düzeltmek için açık kalp ameliyatı gerekebilir. Bir başka seçenek ise balonla genişletme (valvuloplasti) olabilir.

• Pulmoner darlık
Bu bozukluk pulmoner kapağın daralmasından kaynaklanır. Normal olarak pulmoner kapağın açılmasıyla, sağ karıncıktan pompalanan kirli kan temizlenmek üzere akciğerlere gider.

Daralmadan ötürü sağ karıncık daha güçlü pompalamak zorunda kalır. Bu durum bazen sağ karıncığın büyümesine neden olabilir.

Daralmanın ciddiyetine bağlı olarak, bozukluğu düzeltmek için açık kalp ameliyatı gerekebilir. Bir başka seçenek ise balonla genişletme (valvuloplasti) olabilir

anne sütü sarılığı

2008-03-15T16:40:00.002-07:00

anne sütü sarılığı

Anne sütüne bağlı sarılık uzun yillardan beri bilinmektedir. Anne sütü sarılığı erken ve geç olmak üzere iki dönem halinde incelenirse de ikisi arasında net bir ayrım yapmak güçtür ve aynı olayın devamı gibi de düşünülebilir. Erken anne sütü sarılığı ilk birkaç gün içinde görülür ve anne sütünün özelliklerinden ziyade, emzirmedeki teknik yanlışlıklara bağlıdır.

Bu dönemde, özellikle ilk çocuğunu doğuran kadınlarda anne sütünün miktarı ilk 24-48 saatte az olabilir. Annenin ve bebeğin emme konusundaki tecrübesizliği de buna eklenince ilk günlerdeki süt verimi düşer. Bu dönemde çocuk aç kalacak korkusuyla mamayla beslenme yapılması, süt miktarının daha da azalmasına yol açar.

Sonuçta bebek, yalnızca mamayla beslenen bir bebeğe kıyasla daha az beslenerek dehidratasyona girer ve mekonyum pasajı da gecikir. Normal, 3 kg.lık bir bebeğin mekonyumunda toplam 100-200 mg bilirubin bulunabileceği tahmin edilmektedir. Böylece artan enterohepatik dolaşım, hiperbilirubinemiye neden olur. Erken anne sütü sarılığını önleyebilmek için bebeğin sık sık emmesi sağlanmalı, bu konuda anneye destek verilmeli ve mamayla beslenme engellenmelidir.

Geç anne sütü sarılığı ise 3,5 günden sonra yavaş yavaş artan hiperbilirubinemi ile karakterizedir ve anne sütü içindeki bazı maddeler ile ilişkilidir. Bilirubin yüksekliği 2. haftaya kadar devam eder ve daha sonra yavaş yavaş azalarak birkaç ay içinde normale döner. Bebeklerde hemoliz bulgusuna veya herhangi bir hastalık belirtisine rastlanmaz. Tartı alımı ve bağırsak fonksiyonları normaldir. Tanı ancak diğer patolojik nedenleri ekarte ederek konur.

Geç anne sütü sarılığının nedeni olarak, anne sütü içinde bazen bulunabilen pregnan-3alfa-20beta-diol sorumlu tutulmuştur. Bu madde, in vitro olarak UDPGT'i inhibe eder. Yine anne sütü içindeki nonesterifiye uzun zincirli yağ asitleri de in vitro olarak UDPGT'i inhibe eder. Anne sütünün bizzat kendisinin, bilirubinin bağırsak emilimini artırdığı ve böylece karaciğerin bilirubin yükünü artırdığına dair bilgilerde bulunmasına rağmen bu da tam olarak kanıtlanamamıştır. Bağırsak florasının, anne sütü alanlarda ve mama ile beslenenlerde farklı gelişmesi ve böylece bilirubinin urobilinojene dönüşmesindeki farklılıklar da enterohepatik dolaşımı etkileyerek anne sütü sarılığı gelişmesine katkıda bulunabilir.

Tanı konduktan sonra yapılacak en önemli işlerden biri, anne - babaya gerekli bilgileri vermek, sarılığın 2-3 ay kadar uzayabilecegini. söylemek ve onları psikolojik olarak rahatlatmaktır. Anne sütü 24-72 saat kesilir ve bu dönemde bebek mama ile beslenirse sarılık hızlı bir şekilde azalır ve daha sonra anne sütü tekrar verilmeye başlansa bile sarılık artmaz veya 1-3 mg/dl gibi çok küçük miktarlarda artar. Ancak bu yöntem, tüm anne sütü sarılıklarında uygulanması gereken rutin bir yöntem olarak değerlendirilmemeli, bilirubin düzeyleri kernikterus açısından tehlikeli sınıra yaklaşan bebeklerde uygulanmalıdır. Anne sütünün kesilmesi ile sarılıkta düzelme olmuyorsa başka bir patoloji düşünmek gerekir. Bilirubin metabolizmasi ile ilgili kalıtsal defektler nadir olmakla beraber, anne sütü sarılığı gibi başlayabilirler.

anne sütü kesilmesi

2008-03-15T16:40:00.001-07:00

anne sütü kesilmesi bebek emzirme

Sütten kesilmenin birkaç sebebi vardır. Bunların önde gelenlerini sıralayalım:

Bebek Emmez İse: Yeni doğan bebeğin emmeyişi, ya rahimde yeterince gelişmediğinden ya da erken doğmasındandır. Her iki durumda da bebek zayıftır. Dudak kasları memeden süt emecek güçte değildir.

Bebek aç olduğu halde ememez. Anne gerçek sebebi bilmediğinden telaşa kapılır ve üzülür.

Eğer günlerce bebeğin emmesini bekleyecek olursa maalesef sütü kesilir.

Ne Yapmalı
• Bebeği zayıf veya erken doğan anneler, daha ilk günden emmediğini gördükleri takdirde ya elle ya da eczaneden satın alacakları vakumlu bir "süt çeker" le memelerindeki sütü temiz bir kaba boşaltmalı; bunu kaşık veya deliği geniş açılmış bir biberonla bebeğe vermelidirler.

• Bebeği emmeye alıştırmak için yavaş yavaş biberon memesinin deliğini küçültmeli; yani deliği gittikçe küçülen başlıklar takmalıdır.

DİKKAT:
Bebek "pamukçuk" veya benzeri bir ağız içi yarasından rahatsız ise; yine meme ememeyecek; rahatsızlığın uzun sürmesi halinde anne sütten kesilecektir. Bu durumda ağız yarası tedavi ettirilmeli; iyileşinceye kadar yine elle veya süt çekerle meme boşaltılmalı ve kaşıkla verilmelidir.

Sütünüz Az İse: Bebeğiniz, muntazaman emzirdiğiniz halde, kilo almıyor; memeden sonra ağlamaya devam ediyor ise büyük ihtimalle sütünüz az geliyor demektir. Sütün az gelişi, beslenme yetersizliğinden kaynaklandığı gibi; ruhsal durumunuzla da yakından ilgilidir. Sağlığmız yerinde, beslenmeniz de normal ise; ailede ruhsal gerginliğe sebep olan bir geçimsizlik söz konusudur.

Ne Yapmalı?
• Anne beslenmesine dikkat etmeli, mümkün mertebe ruhsal gerginliklerden uzak durmalıdır.

• Sütü az bile olsa, bebeğini emzirmeye devam etmeli; geriye kalan eksikliği sulandırılmış inek sütü ile tamamlamalıdır. İnek sütü, deliği küçük bir biberonla verilmeli ki, bebek rahat emişinden dolayı biberonu tercih etmesin.

• Bebeğin memeden vaz geçmemesi için en iyi usül, iki emzirmeden sonra bir biberonla takviye yapmaktır.

Doğırmdan Hemen Sonra Süt Gelmezse:
Normal şartlar altında, doğumun hemen arkasından memelere süt gelmekte; ancak bazı durumlarda sütün gelişi 3-5 gün hatta iki hafta gecikebilmektedir.

Doğumdan hemen sonra sütü gelmeyen anneler telaşa ve hele üzüntüye hiç kapılmamalı; sütü varmış gibi bebeğini emzirmeye devam etmelidir. Ancak bu arada, gayet tabii ki bebeğin gerekli gıdayı alabilmesi için, deliği küçük açılmış bir biberonla beslenmelidir.

Çoğu anneler, "sütüm olmadığı halde, bebeğimi emzirmeye devam etmemin ne faydası .var" diye soracaklardır. Açıklayalım: Memedeki süt torbacıklarına sütün gelişi hormonlar tarafından başlatılmakta ve devam ettirilmektedir. Hormon salgılayan bezler, meme uçlarındaki sinirlere bağlı olduklarından bu sinirler tarafmdan uyarılmayı beklerler. Bu uyarı haberi ise, ancak bebeğin meme uçlarını emmesi ile doğar.

Bebek uzun zaman meme emmediği takdirde, hormon salgılayan bezler hiçbir uyarıcı haber alamayacaklarından hormon salgılamayacaklardır. Hormon salgısı olmadan meme içindeki süt torbacıkları süt imâl edemezler.

İşte, ilk günlerde sütü olmadığı halde, anneye bebeğini emzirmeye devam etmesini söylememizin sebebi budur.

AIDS aşısı

2008-03-15T16:39:00.000-07:00

AIDS aşısı HIV virusu aşısı

AIDS ' e Karşı Aşılar
AIDS (Edinsel Bağışıklık Yetmezliği Sendromu), HIV (İnsan Bağışıklık Yetmezliği Virusu) infeksiyonuyla meydana gelen ciddi bir hastalık tablosudur. Virus vücuda girdikten sonra yıllarca sessiz kalıp herhangi bir anda çoğalmaya başlamaktadır.

HIV virusunu vücudunda taşıyanlar kan testleriyle "seropozitif" olarak tanımlanırlar.

AIDS ise zaman içinde meydana gelen bağışıklık yetersizliği sonucu gelişen fırsatçı infeksiyonları da içeren ciddi hastalık tablosudur. Hastalığın henüz başarılı bir tedavisi yoktur. Uygulamaların çoğu ömrü uzatmaya yöneliktir.

HIV için aşı geliştirme çabalarında karşılaşılan başlıca güçlük, virusun genetik yapısında sürekli meydana gelen değişikliklerdir. Tıpkı influenza aşısında olduğu gibi aşının sürekli güncellenmesi gerekmektedir. Araştırmalardan elde edilen ilk sonuçlar yüz güldürücü değildir.

Ancak Salk ve arkadaşlarıinaktif (ölü) aşı geliştirerek, korunmadan ziyade tedavi amacıyla kullanmayı denemişlerdir. HIV seropozitif kişilerde kullanılan aşıyla elde edilen sonuçlar cesaret vericidir.

AIDS'e karşı aşı geliştirilmesinde karşılaşılan ikinci engel ise virusun vücuduna girdikleri insanın hücreleri içinde saklanarak kendisini başarılı bir şekilde maskelemesidir. Tüm olumsuzluklara rağmen aşı geliştirme çabaları ümit vericidir. Yakın bir gelecekte hastalığa karşı korunmanın mümkün olacağına inanılmaktadır.